زیباترین صف‌آرایی سیاره‌ها از زمان ناصرالدین شاه

زیباترین صف‌آرایی سیاره‌ها از زمان ناصرالدین شاه

در بامداد نخستین روزهای تیرماه امسال، فرصت کم‌نظیری برای رؤیت همزمان پنج سیاره با چشم غیرمسلح فراهم شده است.

معمولا سیاره‌ها را در بین ستاره‌های 12برج فلکی آسمان شب می‌توان رؤیت کرد به‌گونه‌ای که گاهی یکی دو سیاره در آغاز شب و یکی دو سیاره در نیمه شب یا سحرگاه قابل مشاهده‌اند. دو سیاره زهره و عطارد نیز که مدارشان بین مدار زمین تا خورشید قرار گرفته نیز معمولا در اطراف خورشید پرسه می‌زنند و در سحرگاه یا شامگاه قابل مشاهده‌اند. این‌دو سیاره گاهی نیز از نظر ظاهری به قدری در نزدیکی خورشید در آسمان شب دیده می‌شوند که قابل رؤیت نیستند اما حالا در رویدادی کم‌نظیر که آخرین موقعیت شبیه به آن در آذر 1383 رخ داده، می‌توانیم هم‌ترازی پنج سیاره را در سحرگاه نظاره‌گر باشیم و هر پنج سیاره قابل مشاهده با چشم غیرمسلح را همزمان ببینیم. جالب است بدانید از اواسط دوران سلطنت ناصرالدین شاه در سال 1243 شمسی تا به امروز در بین هشت رویداد مشابهی که از همترازی و صف‌آرایی سیاره‌ها تا به امروز روی داده ، هیچ‌کدام از نظر موقعیت و فاصله سیاره‌ها تا زمین به زیبایی رویداد امسال نبوده است.
برای دیدن این سیاره‌ها کافی است درخشان‌ترین اجرامی را که در آسمان شب دیده می‌شوند و نورشان برخلاف ستاره‌ها سوسو نمی‌زند، زیر نظر بگیرید. سحرگاه فردا، حوالی ساعت 5صبح از جهت شمال شرقی و در نزدیکی افق به سمت وسط آسمان و رو به جهت جنوب به ترتیب هلال باریک ماه و در ادامه شبیه شبیه‌سازی تصویر  پایین، سیاره‌های عطارد، زهره، مریخ، مشتری و زحل دیده می‌شوند. جالب این‌که امسال سیاره‌ها به ترتیب فاصله از خورشید گویی به خط شده‌اند. لازم است در اینجا تأکید کنم از دیدگاه علمی چنین صف‌آرایی میان سیارات کاملا تصادفی بوده، هیچ معنی و مفهوم خاصی نداشته و صرفا فرصتی برای رؤیت و عکسبرداری از آنها در این شرایط است. جالب‌تر این‌که حتی نپتون و اورانوس هم در میان همین سیاره‌ها دیده‌می‌شود و گویی تمام اعضای اصلی منظومه شمسی در یک سوی خورشید در فضا قرار گرفته‌اند.
سحرگاه امروز صبح هلال آخر ماه ذی‌القعده شانه به شانه سیاره عطارد رخ‌نمایی می‌کرد و بامداد فردا حوالی ساعت 5صبح، هلال آخر ماه ذی‌القعده به زحمت با چشم غیرمسلح در ادامه صف‌آرایی سیاره‌ها قابل مشاهده خواهد بود. پیشنهاد می‌کنم در سحرگاهان منتهی به پایان هفته، هر روز صبح نظاره‌گر این شکوه بی‌پایان در آسمان شب باشید؛ رویدادی که نمونه مشابه آن تا سال 1419 دوباره رخ خواهد داد. تا آن زمان جهان ما بسیار متفاوت از چیزی خواهد بود که امروز در آن زندگی می‌کنیم. عکاسی با دوربین دیجیتال حرفه‌ای نصب شده روی سه‌پایه، اصلی‌ترین پیشنهادم به علاقه‌مندان به نجوم و عکاسی برای ثبت این رویداد است.

کاظم کوکرم - دبیر دانش  و سلامت