بازخوانی تاریخ در جعبه‌جادو

نگاه «جام‌جم» به تعدادی از قصه‌های تاریخی تلویزیون که در راه آنتن هستند

بازخوانی تاریخ در جعبه‌جادو

اگر کارنامه تولیدات تلویزیون را نگاه کنیم به نام‌های زیادی برمی‌خوریم که جزو آثار تاریخی سیما بودند و هر کدام به روایت بخشی از تاریخ ایران و اسلام پرداختند. با استناد به همین کارنامه می‌توان گفت ساخت مجموعه‌های تاریخی یکی از دغدغه‌های سازندگان آن و همچنین صداوسیما به عنوان سفارش‌دهنده است که معمولا آثار درخور توجهی را راهی آنتن کرده‌ است.

مخاطبان تلویزیون احتمالا سریال‌های امام علی(ع)، مردان آنجلس، ولایت عشق، تنهاترین سردار، معصومیت از دست رفته، روشن‌تر از خاموشی، یوسف پیامبر(ع)، فرستاده، مختارنامه و... را به خاطر دارند. برخی از این آثار حتی محبوبیت‌شان به داخل مرزها هم محدود نبوده و در بعضی کشورهای همسایه دیده شدند. در این روزها هم تعدادی سریال تاریخی برای جعبه جادو در حال تولید است یا با پایان تصویربرداری و گذراندن مراحل پس‌تولید به پخش نزدیک شده‌است. «جام‌جم» در این گزارش، جزئیات تعدادی از این قصه‌های تاریخی تلویزیون را آورده‌است. 

بانوی مهر در قاب سیما
یکی از سریال‌هایی که چند سالی است درباره ساخت آن خبرهایی می‌شنویم، مجموعه تلویزیونی حضرت معصومه(س) است. به تازگی همزمان با ولادت این بانوی گرامی، تهیه‌کننده این پروژه توضیحاتی درباره آخرین وضعیت آن بیان کرد. مجتبی امینی خبر از اتمام مرحله پیش‌تولید صفر سریال(الف ویژه) حضرت معصومه(س) داد و گفت: آرت بوک فاخری در این مرحله تهیه و تدوین شده که نقشه راهی برای پیش تولید و تولید این اثر را ترسیم و روایت کرده‌است. همچنین برای اولین بار در صنعت فیلمسازی کشورمان از هوش مصنوعی در طراحی و اجرای این پروژه نیز بهره گرفته‌ایم که نتایج استفاده از آن در تولید این اثر فاخر مشهود و ملموس خواهد بود. امینی ادامه داد: تیم تولید سریال با توجه به اتمام مرحله پیش تولید صفر، به محض آماده شدن شرایط از سوی سازمان صداوسیما و سیمافیلم آمادگی کامل برای شروع پیش‌تولید نهایی این‌ اثر فاخر را دارد. این مجموعه تلویزیونی یکی از آثاری بود که مهدی نقویان، رئیس سیمافیلم هم اخیرا در نشستی درباره آن صحبت کرد .
     
یک کردستان و یک سنجرخان
یکی از سریال‌هایی که با نگاه به تاریخ ایران تولید شده، سنجرخان است که مدتی پیش درباره آخرین وضعیت تولید این مجموعه تلویزیونی گفته‌شد: این سریال زندگی سنجرخان و مجاهدت‌های او در مقابله با استعمار را به تصویر می‌کشد. سنجرخان به تهیه‌کنندگی حسین جلالی و کارگردانی محمدحسین لطیفی در ۲۵ قسمت تولید شده که مراحل پس تولید و آماده‌سازی را پشت سر می‌گذارد. همان‌طور که اشاره شد در این سریال زندگی یکی از قهرمانان ملی از خطه کردستان به تصویر کشیده شده‌است. این پروژه تلویزیونی که زنده‌یاد ضیاءالدین دری مدت‌ها مشغول نگارش آن بود با تعداد زیادی هنرپیشه ایستادگی‌ها و زندگی این سردار را در مقطعی پرحادثه از تاریخ روایت می‌کند. طبق پیگیری‌های ما، در این مجموعه تلویزیونی محمود پاک‌نیت نقش حاکم سنندج را بازی می‌کند. احمد نجفی به عنوان فرمانده قوای روس، جلیل فرجاد در نقش آیت‌ا... شریعتمدار(یکی از روحانیون سنی منطقه)، پیام دهکردی خلیل‌خان برادر سنجرخان و... را به عهده دارد. تهیه‌کننده این سنجرخان پیشتر در گفت‌وگو با «جام‌جم» درباره چالش‌های ساخت سریال تاریخی گفته‌بود: وقتی یک داستان تاریخی بازسازی می‌شود، قاعدتا دشواری‌های خاص خودش را دارد به‌خصوص وقتی که داستانی واقعی است اما مستندات و منابع خیلی کمی درباره آن وجود دارد، آن موقع دیگر نمی‌شود گفت بازسازی چون کار نهایی باید چیزی باشد که شما آن را ساخته‌اید. در مورد سنجرخان هم منابع ما خیلی کم بود، که شاید به ضدیت این شخصیت با رضاخان برمی‌گردد و باعث شده خیلی از مولفان و مورخان نتوانسته یا نخواسته‌اند به واقعه سنجرخان بپردازند.
     
قاب زندگی حضرت موسی(ع)
طی سالیان گذشته هرازگاهی صحبت از ساخت سریال ‌موسی(ع) می‌شد تا بالاخره گفتند جمال شورجه پای کار ساخت این اثر ایستاده‌است. شورجه اردیبهشت98 دچار سکته و عارضه مغزی شد و پس از مدتی ابراهیم حاتمی‌کیا این پروژه را به عهده گرفت. همان‌طور که اشاره شد، تولید این مجموعه تلویزیونی به اوایل دهه90 برمی‌گردد که زنده‌یاد فرج‌ا... سلحشور اعلام کرد می‌خواهد این سریال را بسازد، اما پس از فوت او پروژه، سرنوشتی که بیان کردیم پیدا کرد. سیدمحمود رضوی از تهیه کنندگان آثار سینمایی و تلویزیونی همچون ماجرای نیمروز، پرده‌نشین، رد خون، سیانور و... به عنوان تهیه‌کننده جدید منصوب شد. پیش از او احمد میرعلایی، تهیه‌کنندگی سریال را برعهده داشت. حالا مراحل تولید مجموعه تلویزیونی موسی(ع) به کارگردانی حاتمی‌کیا و با حضور سیدمحمود رضوی به عنوان تهیه‌کننده ادامه می‌یابد. گفته می‌شود این سریال، کامل‌ترین روایت از زندگی این نبی خداست، که در مرکز سیمافیلم تولید می‌شود. پیگیری‌های ما نشان می‌دهد همزمان با نگارش فیلمنامه، کارگاه‌های تولید این مجموعه تلویزیونی هم شروع به فعالیت کرده‌اند؛ زیرا پیش‌تولید برای ساخت پروژه‌های عظیم و(الف ویژه) بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد و قبل از تولید کارگاه‌های ساخت و ساز از فلزات گرفته تا چوب و... باید ابزارآلات پروژه را تامین کنند. گفته می‌شد این سریال پشتوانه تحقیقاتی و پژوهشی فراوان دارد و عوامل پشت‌صحنه در بخش‌های لباس و صحنه، طراحی‌هایشان را بر مبنای الگوهای سه‌بعدی انجام می‌دهند. 
     
قصه سوران از شهید ایران
امیر سعیدزاده یا همان سعید سردشتی تجربه سه دوره زندانی داشت. برای نخستین بار در دوران مبارزات رژیم شاهنشاهی توسط ساواک دستگیر و شکنجه شد سپس دو بار در التهابات اوایل انقلاب، توسط گروهک‌های تجزیه‌طلب به اسارت در آمد. او تقریبا تنها زندانی نجات‌یافته از زندان هولناک کریسکان است که موفق به فرار از دست کومله‌ها شد. اسارت او در زندان دموکرات، سه سال و اندی طول کشید تا بالاخره سال۷۴ آزاد شد. هم خودش و هم همسر و خانواده‌اش در طول دوران اسارت مشقات زیادی را متحمل شدند اما با همه اینها‌ از مسیر خود برنگشت و دربرابر دشمنان مردم کوتاه نیامد. زندگی سعید سردشتی در کتاب«عصرهای کریسکان» به قلم کیانوش گلزار راغب روایت شده‌است. داستان نهفته در این کتاب آن‌قدر ویژگی‌های متمایزی دارد که از چندی پیش سازمان سینمایی سوره در پی اقتباس از آن برآمد و با همراهی مجتبی فرآورده به‌عنوان تهیه‌کننده و سروش محمدزاده، کارگردان دست به کار شدند تا بتوانند مجموعه«سوران» را برداشتی آزاد از این شخصیت بسازند. اکنون تصویربرداری این کار از تولیدات مرکز سریال سوره به پایان رسیده و در نوبت پخش قرار دارد. 
     
یاری به نام سلمان فارسی
داوود میرباقری در شش ماهه دوم سال۹۸ سریال تلویزیونی سلمان فارسی را کلید زد و با ساخت این اثر سراغ یکی از صحابه‌های پیامبر(ص) رفت. طبق پیگیری‌های ما قصه مجموعه تلویزیونی سلمان فارسی از تولد این شخصیت آغاز می‌شود و تا پایان واقعه غدیر خم ادامه خواهدداشت.  داوود میرباقری از اواسط سال۹۸ مشغول ضبط این سریال به تهیه‌کنندگی حسین طاهری است. در واقع فیلمبرداری این پروژه از زمستان سال۹۸ در کویر شهداد کرمان و جزیره قشم آغاز شد و در این سال‌ها گروه در مناطق مختلف داخل و خارج ایران مشغول تصویربرداری بودند و همچنان نیز ادامه دارد. گروه سازنده سریال سلمان فارسی تولید آن را با بخش‌های بیزانس شروع کرد. بعد از اتمام بخش اعظمی از فصل دریایی، از ابتدای سال۱۴۰۰ گروه سازنده و بازیگران راهی شهرک سینمایی نور شدند. در این بخش، پس از ساخت دکور خرابه‌های شام، فیلمبرداری صحنه های مورد نظر ادامه دارد. البته این بخش از کار همچون دیگر فصل‌های کار پرلوکیشن و پر‌شخصیت بود. همچنین گروه سازنده سریال سلمان فارسی در سه ماه پایانی سال گذشته راهی ارمنستان شدند و بخش‌هایی از آن را در این کشور تصویربرداری کردند و بعد برای ادامه کار به ایران برگشتند. گروه تولید این مجموعه تلویزیونی همچنین در منطقه آبسرد دماوند ـ فیروزکوه در محلی به نام کاروانسرای عقیق بخش‌هایی را تصویربرداری کرده‌اند. 
     
روایت مهیار که عیار بود
یکی دیگر از سریال‌های سیما که سفری به تاریخ داشته «مهیار عیار» تازه‌ترین تولید گروه فیلم و سریال شبکه دوی سیماست که مقطعی از دوره صفویه را روایت می‌کند و بخشی از وقایع این زمان را به تصویر می‌کشد. مهیار، قهرمان داستان راهزنی است که براساس یک اتفاق، مسیر زندگی‌اش تغییر می‌کند و هر بار درگیر داستانی می‌شود... در این مجموعه تلویزیونی ۳۰قسمتی بازیگرانی همچون کامران تفتی، بهنام تشکر، الیکا عبدالرزاقی، آشا محرابی، صفا آقاجانی، رامین ناصرنصیر، جواد انصافی، آتش تقی‌پور، مهدی حاجیان، بهروز بخت‌آور، جواد کشانی و سهیل نوشادیان بازی می‌‎کنند. تصویربرداری این سریال مدتی است در شهرک غزالی آغاز شده‌است. 

نوشین مجلسی - گروه رسانه