تصویر پیروزی‌ در معرکه

تصویر پیروزی‌ در معرکه

 این‌که افراد، گروه‌ها یا رسانه‌ها می‌کوشند از یک رویداد، موضوع یا وضعیت، تفسیر و معنایی خاص ارائه دهند و آن را در ذهن مخاطبان تثبیت کنند، یعنی جنگ رسانه‌ای درگرفته است.

امیر گودرزی-گروه رسانه

در این میان آنچه اهمیت پیدا می‌کند فقط خود واقعیت نیست بلکه چگونگی بازنمایی و تعریف آن نیز هست. در جهان امروز که سرعت انتقال اطلاعات بسیار بالاست و مخاطب با انبوهی از اخبار، تصاویر و تحلیل‌ها روبه‌روست، کمتر کسی فرصت می‌کند همه جوانب یک ماجرا را به‌طور دقیق بررسی کند. به همین دلیل ذهن انسان بیشتر به روایت‌های آماده، ساده و منسجم تکیه می‌کند. هر طرفی که بتواند رویدادی را در قالب داستانی باورپذیرتر، احساسی‌تر و قابل ‌فهم‌تر عرضه کند، شانس بیشتری برای اثرگذاری بر افکار عمومی خواهد داشت. از همین‌جاست که جنگ روایت‌ها شکل می‌گیرد. یعنی رقابتی بر سر معنا، ادراک و ذهن مخاطب. 
تولید برنامه‌های متنوع مستند و گفت‌وگومحور به مخاطبان سیما کمک می‌کند اخبار جعلی را از اخبار واقعی تشخیص دهند. همچنین برخی برنامه‌های تخصصی‌تر مجالی را برای تولید روایت اول فراهم آورده‌اند. یکی از این برنامه‌ها که از شبکه مستند روی آنتن می‌رود «معرکه» است. مجری معرکه در ابتدای هر قسمت با توضیحاتی این برنامه را چنین معرفی می‌کند: همه جنگ‌ها بالاخره یک‌جایی تمام می‌شوند ولی چیزی که هیچ‌وقت تمام نمی‌شود روایت آنهاست. روایت پیروزی‌ها و شکست‌ها برای یک ملت در پایان جنگ، شروع یک نبرد دیگر است؛ نبردی برای ماندن در حافظه‌ها.  او در ادامه می‌گوید: اگر روایتی که از پیروزی ساخته می‌شود بتواند در ذهن‌ها جا بگیرد، زخم‌ها بهتر ترمیم می‌شوند و رنج‌ها کم‌کم جای‌شان را به غروری که می‌ماند می‌دهند. آن وقت است که قهرمانی دیگر فقط مال گذشته نیست و در رویای بچه‌های امروز هم ادامه پیدا می‌کند. شاید همین روایت‌ها هستند که تعیین می‌کنند کدام ملت‌ها اسم‌شان تا ابد باقی می‌ماند. می‌گویند تاریخ را فاتحان می‌نویسند ولی حقیقت این است که برای پیروز شدن باید روایت کرد. «معرکه» جایی برای پیدا کردن روایت پیروزی‌هاست. 
محمدهادی نعمت‌اللهی تهیه‌کننده معرکه در گفت‌وگو با روزنامه جام‌جم درباره ساختار این برنامه می‌گوید: معرکه مستند است اما با توجه ‌به فضای تلویزیون ناگزیر شباهت‌هایی نیز با دیگر قالب‌های تلویزیونی دارد. با وجود این شباهت‌ها، بافت و فرم کلی کار همچنان مستند باقی‌مانده و به همین دلیل از شبکه مستند پخش می‌شود.  او همچنین عنوان کرد: لازم بود وجه تلویزیونی کار نیز نمایان شود و در عین ‌حال ساختار تولیدی مناسبی شکل بگیرد. زیرا منطقی نبود در شرایط عادی هر قسمت مستند در یک هفته تا 10روز تولید شود.  وی توضیح می‌دهد: یک مستند 30‌دقیقه‌ای نیاز به پژوهش، نگارش متن، تصویریابی و روایت دارد، آن هم با توجه ‌به وضعیت دشوار اینترنت و شرایط خاصی که روایت باید در آن شکل گیرد.