printlogo


ظهر شنبه به وقت ایران:
کاوشگر «لوسی» عازم سیارک‌های تروایی شد


ظهر شنبه 24 مهر، ساعت 13 و 4 دقیقه به وقت ما در ایران، کاوشگر «لوسی» با پرتابگر اطلس-5 برای مطالعه سیارک‌های دوردست تروایی از مرکز فضایی «کیپ کاناورال» در ایالت فلوریدا پرتاب شد. سیارک‌های تروایی مشتری (Trojan) گروهی از سیارک‌ها هستند که با زاویه 60درجه‌ نسبت به سیاره مشتری در مدار این سیاره‌، اندکی پیش و پس از سیاره در حال گردش به دور خورشید هستند. بررسی‌ها نشان می‌دهد این سیارک‌ها که قطرشان از چند ده متر تا چند ده کیلومتر متغیر است، عمدتا حاوی سنگ‌ها، غبارها و بقایایی از دورانی هستند که منظومه شمسی تازه تشکیل شده بود. دانشمندان ناسا امیدوارند با پرتاب این کاوشگر فضایی به سوی این گروه از سیارک‌ها و کاوش‌هایی که لوسی در هفت سیارک بکر تروایی انجام خواهد داد بتوانند از بسیاری از رازهای تشکیل منظومه شمسی رمزگشایی کنند.

نام ماموریت لوسی از یک فسیل مشهور آفریقایی اقتباس شده است. دیرین‌شناسان با بررسی فسیل لوسی به یافته‌های جالبی از تحولاتی که گونه ما از سر گذرانده است دست یافته‌اند. ناسا نیز با پرتاب مأموریت لوسی قرار است از تاریخ تحولات سیاره‌ها و سیارک‌ها در منظومه شمسی رمزگشایی کند و احتمال می‌رود یافته‌‌هایی که این فضاپیما از آن رونمایی خواهد کرد، همچون فسیل لوسی، درک و شناخت ما از هویت منظومه‌مان را متحول خواهد کرد.
ناسا برای این مأموریت متهورانه بودجه 981میلیون دلاری اختصاص داده است. این کاوشگر با بررسی شکل، ساختمان، درجه حرارت، ترکیبات و ویژگی‌های سطحی هر سیارک، اطلاعات وسیعی را برای دانشمندان در پایگاه زمینی مخابره خواهد کرد. برخی دانشمندان معتقدند این سیارک‌ها از جنس اقمار مشتری هستند و همزمان با آنها شکل گرفته‌اند اما برخی دیگر با تکیه بر شواهد و مدلسازی‌های رایانه‌ای تصور می‌کنند بیشتر این سیارک‌ها از جمله اجرامی بوده باشند که در ورای مدار سیاره نپتون و در کمربند کوئیپر‌ در حال گردش به دور خورشید بوده‌اند و بعدها تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر گرانش سیاره مشتری به بخش‌های درونی‌تر منظومه شمسی راه یافته و سرانجام در این نهایی اسرارآمیز از منظومه شمسی ما به دام افتاده‌اند. آنچه لوسی کاوش خواهد کرد و داده‌هایی که به زمین ارسال می‌کرد به بررسی درستی هر یک از این فرضیه‌ها کمک می‌کند.

چیزی که باعث می‌شود این سیاره‌ها در موقعیت خود در مدار سیاره مشتری باقی بمانند و پراکنده نشوند، گرانش بالای ناشی از سیاره مشتری و خورشید است. این سیارک‌ها از ابتدای تشکیل منظومه شمسی در موقعیت کنونی خود بدون تغییر و تحولات خاصی باقی مانده‌اند و حقیقتا باید آنها را فسیل‌های سامانه خورشیدی دانست.
پرتاب کاوشگر لوسی از زمین به سوی سیارک‌های تروایی در مدار سیاره مشتری به صورت مستقیم انجام نمی‌شود. برای این‌که لوسی شتاب لازم برای پیمودن شش میلیارد کیلومتری در مأمویت 12ساله‌اش را پیدا کند لازم است چند بار به دور زمین بچرخد تا همچون سنگ قلاب آماده پرتاب به دوردست‌های منظومه شمسی شود. با این انرژی لوسی خواهد توانست در سال 1406 به گروهی از سیارک‌های تروایی که جلوتر از سیاره مشتری به دور خورشید می‌گردند برسد و پس از آن با طی مسیر به سوی سیارک‌های پسین در مدار مشتری در سال 1412 با چند نمونه از آن سیارات نیز ملاقاتی از نزدیک خواهد داشت.