گفتوگو با معاون فنی و بهرهبرداری سازمان تاکسیرانی تهران درباره مشکلات حمل و نقل شهری در پایتخت
تاکسیرانها، بازنده ناهماهنگی دستگاههای اجرایی
نمیدانیم این یک معیار منطقی و اصولی بود یا راهی برای فرار از اعداد ناامیدکننده مربوط به فرسودگی ناوگان حملونقل عمومی ولی هرچه بود با تغییراتی که این اواخر در تعاریف داده شد دیگر تاکسیهای بالای 10سال فرسوده محسوب نمیشوند بلکه فرسوده آنهایی هستند که نتوانند سالی دوبار برگه معاینهفنی بگیرند و این یعنی کاستهشدن از حجم تاکسیهای تهران که بار قراضگی را به دوش میکشند. این که این تغییر الفاظ اما چه کمکی به بهبود کیفیت هوای تهران یا چه مساعدتی به کاهش هزینههای تعمیراتی صاحبان تاکسیهای سنبالا میکند فعلا نمیتوان دربارهاش قضاوت کرد، آن هم درحالی که ورای این بحثها، جدلهایی در حال وقوع است که تابه حال از چشم مردم پنهان مانده است. تاکنون گفته میشد مانعاصلی نوسازی تاکسیهای فرسوده، قیمت بالای خودرو و توان مالی محدود تاکسیرانهاست ولی درگفتوگویی که ما با سیدعلی محتشمیپور، معاونفنی و بهرهبرداری سازمان تاکسیرانی داشتیم، پای یک صندوق هم به میان آمد که به تعبیر او نقش ویژهای در درجازدن فرآیند نوسازی دارد: صندوق کارآفرینی امید.
مدتی است فرسودگی ناوگان تاکسیرانی در تهران و بیتفاوتی مسوولان و متولیان نسبت به نوسازی دارد به جاهای باریک میکشد، منظورممان تجمع مکرر تاکسیرانهاست که تقریبا هر روز اتفاق میافتد. ماجرا چیست و چه خبر است؟
از آنجا که 50درصد ناوگان تاکسیرانی شهر تهران فرسوده است و بالای 10سال سن دارد برای سال1400 تفاهمنامه سهجانبهای را میان شهرداری تهران، سازمان برنامهوبودجه و صندوق کارآفرینی امید امضا کردیم تا طبق تعهداتی که طرفین دارند، 10هزار فقره تسهیلات نوسازی 90میلیون تومانی برای نوسازی تاکسیهای فرسوده تخصیص پیدا کند. طبق این تفاهمنامه مقرر شد سازمان برنامهوبودجه و شهرداری تهران هر کدام 150میلیارد تومان و صندوق کارآفرینی امید هم 600میلیارد تومان تامین منابع بکند، مجموعا به میزان 900میلیارد تومان و درنهایت 10هزار فقره وام 90میلیون تومانی تخصیص پیدا کند.
در مرحلهاول سازمان برنامهوبودجه 30 میلیارد تومان و شهرداری تهران نیز 30 میلیارد تومان و در مجموع 60 میلیارد تومان تامین کردند درحالی که صندوق کارآفرینی امید باید دو برابر این مبلغ یعنی 120میلیارد تومان را تامین میکرد که درنهایت 180میلیارد تومان منابع در اختیار باشد. با این مبلغ امکان دریافت 2000فقره وام از مجموع 10هزار وامی که هدفگذاری شده بود، وجود داشت که تا پایان آبان با همه فراز و فرودها و موانعی که صندوق کارآفرینی امید پیش پای ما میگذاشت فرآیند تشکیل پرونده متقاضیان به اتمام رسید و متقاضیان به شرکت ایران خودرو معرفی شدند.
اما گلایهای که از سمت رانندگان و مطالبهای که از سمت ما وجود دارد، این است که وقتی برابر زمانبندی اعلامشده، پرداخت 10هزار فقره تسهیلات به مدت هشتماه یعنی از خرداد تا اسفند امسال ابلاغشده و صندوق کارآفرینی امید برای تحقق این موضوع باید براساس یک برنامه عملیاتی کار میکرد چرا در ایفای تعهدات خود کوتاهیکرده و امروز توان پاسخگویی به تقاضای 2000راننده را ندارد؟ این نبود مدیریت و برنامهریزی در فرآیند بانکی صندوق موجب محققنشدن 6000 نوسازی و انحراف 60 درصدی از برنامه سال1400 تا به اینجا شده است.
چرا؟ صندوق کارآفرینی امید آیا توضیح قانعکنندهای برای این تعللها دارد؟
ما برای یافتن پاسخ سوالاتمان بارها مکاتبه کردیم ولی نه جوابی گرفتیم و نه گوششنوایی وجود داشت. مشکل بعدی این که صندوق کارآفرینی امید باید همه شعب شهرتهران را برای پذیرش متقاضیان و تشکیل و تکمیل پرونده بانکی آنها بهکار میگرفت ولی باوجود این تعهدات صرفا در محل ساختمان تاکسیرانی، یکنفر نماینده مستقر کرد بهطوری که عملا عملیات کارها برعهده پرسنل تاکسیرانی قرار گرفت.
این موضوع باعث کندی شدید فرآیند تشکیل و تکمیل پرونده بانکی متقاضیان شده در حالی که ممانعت از فعالشدن شعب تهران صندوق کارآفرینی تا امروز وجود دارد. این در شرایطی است که تا پایان آبان 2000نفر از متقاضیان بعد از تشکیل پرونده بانکی به ایرانخودرو معرفی شدند که باز هم صندوق کارآفرینی امید برخلاف تعهداتش از پرداخت مطالبات ایرانخودرو بابت فاکتورهای پرفراژ شده خودداری کرد و این موضوع باعث شد در مهر ماه، ایرانخودرو مکاتبهکرده و رسما اعلام کند تا زمانی که پول پیشفاکتورها را دریافت نکند فاکتورها بلااثر است و هیچ ترتیباثری به درخواستها نمیدهد.
در مهرماه سههفته این موضوع را از صندوق پیگیری کرده و گفتیم شما که منابع مالی دارید و سازمان برنامهوبودجه و شهرداری تامین منابع کردهاند چرا پول
ایرانخودرو را نمیدهید که پاسخ درست و قانعکنندهای نشنیدیم ولی درنهایت
بعد از سههفته پول ایرانخودرو
پرداخت شد.
البته این مشکل ادامهدار است و از سوم آذر تا امروز ایرانخودرو مکاتبات مستمر دارد مبنی بر این که صندوق کارآفرینی امید، 578میلیارد ریال بابت 430 فاکتور پرفراژ شده تا پایان آبان بدهکار است. هرکدام از این فاکتورها درواقع معادل یک تاکسی بوده و وضع موجود به این معنی است که ایرانخودرو تا پولش را نگیرد این 430تاکسی را تولید و تامین نمیکند.
ظاهرا وضع خیلی پیچیده است چون مشکل بایکوتشدن پول 2000 تاکسیران در صندوق کارآفرینی امید هم وجود دارد.
بله این هم مشکل بعدی ماست. سوم آذرماه صندوق وقتی اعلام کرد منابعمالی به اتمامرسیده شهرداری تهران مجدد 30میلیارد تومان به حساب صندوق کارآفرینی واریز کرد. طبق تفاهمنامه وقتی ما 30میلیارد تومان را واریز میکنیم صندوق باید دو برابر آن را شارژ کند تا با این 90میلیارد تومان برای هزار نفر دیگر تخصیص تسهیلات داشته باشیم. از ابتدای آذر تا امروز اما صندوق کارآفرینی امید یک پرونده جدید تشکیلنداده و بیش از دو هفته است که علت این تعلل را پیگیری میکنیم و میپرسیم چرا شعب صندوق را فعال نمیکنید و چرا همان یک نماینده مستقر در سازمان تاکسیرانی اقدام به تشکیل پرونده نمیکند که اگر شما پاسخی شنیدید ما هم شنیدیم. پس کار هزار نفر از تاکسیرانهای متقاضی دریافت تاکسی نو نیز به این ترتیب بر زمین مانده است.
اما مشکلی که شما به آن اشاره کردید بهطور دقیق این است که رانندهها در فرآیند تشکیل پرونده قبل از این که پرونده تکمیل شود آورده خودشان(مابه التفاوت مبلغ وام تا قیمت تاکسی درخواستیشان) را به حساب صندوق کارآفرینی امید در بانک توسعهتعاون واریز میکنند. تا امروز بیش از 2000نفر سهم خودشان را به شماره شبای صندوق واریز کردهاند ولی هنوز تشکیل پرونده برایشان انجامنشده. از این 2000نفر هزار نفر همین الان منابع مالیشان وجود دارد و میماند هزار نفر باقیمانده که ما پیگیریم 30میلیارد تومان دیگر را هم بگذاریم تا منابع مالی این گروه هم
تامین شود.
ولی متاسفانه با روندی که صندوق در پیشگرفته فضای خوبی را احساس نمیکنم و تعجببرانگیز این که در دو هفته اخیر صندوق به ما اعلامکرده که با مشکلات مالی داخلی روبهروست و نمیتواند تامین
منابع کند.
پس احتمالا پولهای واریزی شهرداری خرجشده که اگر اینطور باشد ما هم نباید حس خوبی به ماجرا داشته باشیم. با این وصف آیا نهاد بالادستی صندوق کارآفرینی نباید روی عملکرد آن نظارت کند؟
از آنجایی که هیاتامنای صندوق کارآفرینی امید از مسوولان محترم نهاد ریاستجمهوری هستند و در اینخصوص حسننظر دارند، امیدواریم به فوریت در این سوءمدیریت تصویرشده از صندوق کارآفرینی امید ورودکرده و به دغدغه این روزهای تاکسیرانهای شهر تهران خاتمه دهند.
جالب توجه اینکه در سهماه اخیر ما مکرر ایفانشدن تعهدات صندوق کارآفرینی امید را مطرح کردیم اما هفتهگذشته خبر انعقاد قرارداد جدیدی از سوی صندوق با یکی از نهادها به مبلغ 200میلیارد تومان در رسانهها مطرح شد. حال سوال اینجاست که اگر صندوق کارآفرینی امید منابع مالی برای عقد قراردادهای جدید دارد چرا تعهدات با شهرداری تهران و مطالبات ایرانخودرو را پرداخت نمیکند؟
بیشک بازندهاول این کشوقوس، تاکسیرانها و سپس شهر تهران و همه مردمش هستند. بهنظرتان نباید به طریقی مانع افزایش قیمت تاکسی(پژو و سمند) شد تا لااقل بخشی از فشار وارده بر تاکسیرانها کم شود؟
آقای زاکانی شهردارتهران در نامهای خطاب به وزیر صمت درخواست صریح کرده خودروسازان تمهیداتی را به کار ببندند تا قیمتگذاری خودروهای حملونقل عمومی و مشخصا تاکسی از بحث قیمتگذاری خودروهای شخصی جدا شود.
این موضوع به این علت مهم است که وقتی پکیج تسهیلات نوسازی سالانه ناوگان تاکسیرانی بسته میشود دو نکته باید روشن باشد؛ اول قیمت تاکسی در سال آینده و دوم درآمد تاکسیرانها تا بتوانیم توانمالی رانندگان را ارزیابی کنیم و فاصله میان این توانمندی با قیمت تاکسینو را با تسهیلات پر کنیم.
حالا سوالم این است که چه کسی در کشور میتواند قیمت تاکسی سالآینده را پیشبینی و تضمین کند افزایش قیمت چندبار در سال تکرار نمیشود؟ بنابراین خودروسازها باید بهصراحت بگویند قیمت تاکسی مثلا در سال1401 چقدر خواهد بود تا میزان منابع و تسهیلات و تیراژ تولید خودرو مشخص شود. اگر اینطور شود امیدی هست، درغیراین صورت هیچ راه برونرفتی از وضع موجود
وجود ندارد.
البته با سابقهای که از خودروسازها سراغ داریم، بعید است زیربار چنین تعهداتی بروند و به مسائلی مثل مسوولیت اجتماعی فکر کنند.
البته خودروساز هم کسبوکار خودش را دارد و تحلیل هزینه-درآمد می کند ولی حرف ما این است که خودروساز باید درآمد خود از محل فروش خودروی شخصی را از درآمد حاصل از فروش خودروهای ناوگان حملونقل عمومی جدا کند.
نکته دیگر این که اگر قرار است خودروساز داخلی مدعی شود که واردات خودرو را در حوزه ناوگان حملونقلعمومی باید محدود کرد چون خودش تولید میکند، حرف ما این است که تولیداتش باید با شرایط حملونقلعمومی تطبیق پیدا کند یعنی قیمتگذاری فقط یکبار در سال و بدون افزایش قیمت در طول سال، در غیر این صورت ما سراغ گزینههای دیگر ازجمله واردات برویم.
پس خودروساز داخلی هم ادعا میکند توان تولید دارد و هم با این ادعا مانع واردات خودرو برای ناوگان حملونقلعمومی میشود در حالی که خودشان هم این وسط کار موثری انجام نمیدهند.
اتفاقا کار زیاد انجام میدهند چون کارشان این است که هر ماه پیشفاکتور را میبندند و میگویند تا مصوبه افزایشقیمت نیاید پیشفاکتور صادر نمیکنیم و به این ترتیب نصف زمان عملیاتی ما از بین میرود و استرس به راننده تاکسی مظلوم وارد میشود و آخرش هم وضعیت فعلی پیش میآید.