printlogo


افزایش همکاری با همسایه شمالی

    سفر حجت‌الاسلام سیدابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور کشورمان به مسکو، مولد پرسش‌ها و نکات گوناگونی است. این سفر به دعوت ولادیمیر پوتین، همتای روسی رئیس‌جمهور کشورمان صورت گرفته است تا طرفین در یک سفر کاری، زمینه‌ها و راهکارهای هم‌افزایی مشترک در برابر تهدیدات و فرصت‌های مشترک را احصاء و عملیاتی کردن آنها را کلید بزنند. اهمیت اصلی این سفر، مربوط به نگاه کلان، راهبردی و بلندمدت حاکم در مناسبات تهران و مسکوست. در این معادله، کسب فرصت‌های مشترک و دفع تهدیدات، دو مولفه مهم و تعیین‌کننده محسوب می‌شود. در هم‌افزایی استراتژیک ایران و روسیه، طرفین بر اساس منافع ملی خود، بسیاری از ظرفیت‌های موجود را تقویت و برخی ظرفیت‌های نهفته را نیز احصاء خواهند کرد.  ترسیم و افزایش سطح همکاری‌های بلندمدت تجاری میان طرفین، ترسیم مناسبات چندجانبه راهبردی و همپوشانی اقتصادی، سیاسی و امنیتی طرفین با یکدیگر در جهان امروز، از جمله اهداف کلان روسای‌جمهور هر دو کشور محسوب می‌شود. نگاه باز و عمیق آیت‌ا... رئیسی و ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه در این خصوص قطعا می‌تواند برای تهران و مسکو و شرکای آنها در حوزه روابط بین‌الملل فرصت‌ساز و تهدیدزدا باشد. با چینش گزاره‌های منطقی و عقلانی و تحلیل آنها در بستر نظام منطقه‌ای و بین‌الملل امروز درمی‌یابیم پاسخ ندادن به آمادگی مسکو ، پکن و دیگر بازیگران همسو برای برقراری روابط استراتژیک با ایران مبنایی عقلانی و منطقی ندارد. عقلانیت و منطق استراتژیک حکم می‌کند از روابط برای حفظ و افزایش قدرت مانور بین‌المللی خود استفاده بهینه کنیم.  صورت‌بندی آنچه امروز در منطقه و نظام بین‌الملل می‌گذرد چندان ساده به نظر نمی‌رسد. ایجاد این کلاف چند لایه و تو در تو از یک‌سو ریشه در پیچیدگی‌های ذاتی منطقه و از سوی دیگر، ریشه در بازی غرب در نظام بین‌الملل دارد.
همگرایی و همکاری در نظام بین‌الملل یک اصل تئوری و عملی محسوب می‌شود. در باب نظریات همگرایی و همکاری، تاکنون هزاران رساله و مطلب نوشته شده و تزها و آنتی‌تزهای گوناگونی در این خصوص بیان شده است. هم‌افزایی راهبردی با روسیه، اقدام و گامی منطقی با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های این همکاری و همگرایی محسوب می‌شود.
قطعا کشورمان باید از روابط با کشورهای روسیه، چین و... برای حفظ و افزایش قدرت مانور بین‌المللی خود استفاده بهینه کند و اهمیت بالای استراتژیک این روابط را فدای مناسبات تاکتیکی خود با بازیگران غیر همسو نکند.  انعقاد چارچوب تفاهم راهبردی طولانی‌مدت ایران و روسیه، چارچوبی است که این موارد در آنها جملگی قابل تحقق و تامین خواهد بود. اراده جدی طرفین در این خصوص، به عاملی تسریع‌کننده در این مسیر مبدل خواهد شد و بسیاری از همکاری‌ها را ایجاد یا مستمر خواهد کرد. در حوزه سیاسی، قطعا تفاهم راهبردی بلندمدت تهران و مسکو می‌تواند قدرت بازدارندگی بالایی را برای هر دو طرف در برابر توطئه‌ها و اقدامات دشمنان مشترک ایجاد خواهد کرد. در حوزه‌های فرهنگی، امنیتی و سایبری نیز این همکاری‌ها قابل تعریف و بسط خواهد بود. در چنین شرایطی سفر رئیسی به مسکو با هدف تنظیم چارچوب کلان مناسبات ایران و روسیه از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار بوده و نقطه عطفی در مناسبات دو کشور محسوب می‌شود.