نگاهی به عملکرد مدیرعامل پیشین ایران‌خودرو
روزهای خاکستری جاده مخصوص
گزارش پیش‌رو نه ربطی به فوتبال دارد و نه اصلا بحث قرمز و آبی است، بلکه درباره آبی‌پوشان جاده مخصوص است. کارخانه ایران‌خودرو انتقادات زیادی را بر دوش دارد و زیان انباشته این شرکت اکنون سر به فلک رسیده است. 28مرداد سال 98 هاشم یکه‌زارع، مدیرعامل وقت ایران خودرو به دلیل تخلفات مالی از سوی مقامات قضایی دستگیر و پنج روز بعد در 4شهریور فرشاد مقیمی، مدیرعامل این گروه خودروسازی شد. مقیمی پیش از ایران‌خودرو معاون امور صنایع وزارت صنعت، معدن و تجارت بود. حالا مهدی خطیبی تا پیش از این سمت‌هایی در صنعت خودرو داشته که از آن جمله می‌توان به مدیریت فروش ایران‌خودرو، مدیرعامل شرکت لیزینگ ایران‌خودرو، مدیرعامل شرکت توسعه تجارت و خدمات خودرو، مدیرعامل شرکت اورین‌خودرو (نماینده انحصاری MAN در ایران) و مدیرعاملی شرکت لیزینگ‌شهر اشاره کرد. بر این اساس هیات‌مدیره گروه صنعتی ایران‌خودرو نیز دچار تغییراتی شده و ترکیب جدید شامل خطیبی، داداشی زین‌الدین، شیخ‌زاده، فیض‌بخش و شفیعی خواهد بود. در حال حاضر گروه صنعتی ایران خودرو با چالش‌های متعددی در بخش‌های تولید، منابع مالی و زنجیره تامین روبه‌روست و انتظار می‌رود اکنون شرایط متفاوتی برای این مجموعه بزرگ صنعتی رقم بخورد. براساس اعلام گروه خودروسازی ایران‌خودرو، ۲۰هزار و ۵۲۱نیروی شاغل در این خودروسازی به فعالیت مشغول هستند. حالا باید دید چه سیاستی در بزرگ‌ترین کارخانه خودروسازی خاورمیانه به کار گرفته می‌شود.
وضعیت تولید
خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت97 مشکلات صنعت خودرو را زیاد کرد. به این دلیل که بخشی از قطعات مورد نیاز خودروسازی ایران از طریق واردات تامین می‌شد اما خداحافظی یکباره آنها کاهش تیراژ تولید را به همراه داشت. شهریور98 زمانی که فرشاد مقیمی وارد ایران‌خودرو شد فقط بحث تحریم مطرح بود اما چند ماهی بیشتر طول نکشید که کرونا در چین کوران کرد. کارخانه‌های صنعتی که در شهر ووهان بودند به دلیل شیوع ویروس کرونا تعطیل شدند و یکباره صنعت جهان با مشکل تولید همراه شد. مسلما ایران‌خودرو هم با مشکل ایران‌خودرو مواجه بود اما خودروسازان ایرانی به قطعه‌سازان داخلی تفاهم‌نامه‌ای امضا کرده بودند تا نیاز صنعت خودروسازی را رفع کنند. ایران‌خودرو در حالی به مدیریت مقیمی درآمد که بیش از 100هزار خودروی معوق داشت و تا پایان سال98 به حدود 120هزار دستگاه رسیده بود.
یکی از برنامه‌های مقیمی رساندن تولید روزانه ایران‌خودرو به 2000 دستگاه بود و طی مصاحبه‌ای که در بهمن 98 با جام‌جم داشت اعلام کرد در دی‌ماه همان سال حدود 50هزار و 57 دستگاه خودرو تولید شد و به‌زودی به 60 هزار خواهیم رسید. اکنون که او از ایران‌خودرو رفته 85 هزار دستگاه خودرو در پارکینگ‌های ایران‌خودرو خاک می‌خورند که مسوولان این شرکت می‌گویند به دلیل نبود قطعات الکترونیکی این خودروها در بازار عرضه نمی‌شود اما برخی منتقدان معتقدند خودروسازان برای این‌که تن به قیمت‌های دستوری ندهند خودروها را دپو میکنند تا وزارت صمت بالاخره تصمیم خود را تغییر دهد.
افزایش 4برابری قیمت خودرو
به طور متوسط قیمت خودرو از شهریور98 تا بهمن 1400رشد 4برابری را تجربه کرده است. خودروهایی که در آن زمان امکان خرید با 70میلیون را داشت اکنون باید با قیمت کارخانه 280میلیون تومان پرداخت شود. هرچند برخی کارشناسان بر این باورند افزایش نرخ خودروهای کارخانه به دلیل افزایش نرخ ارز و تحریم است و همین موضوع باعث شده مشکلات این صنعت بیش از پیش خود را نشان دهد.
مسیرهای فروش
وقتی به گذشته نه چندان دور صنعت خودرو فکر می‌کنیم، احساس پیری به ما دست می‌دهد. به دلیل این‌که اگر تا همین سال97 اگر کسی قصد خرید خودرو داشت می‌توانست با پرداخت نیمی از مبلغ خودرو را تحویل بگیرد و مابقی را از شرکت در قالب تسهیلات دریافت کند. این شرایط و آن قیمت‌ها برای هر کسی آرزو شده است. برخی کارشناسان می‌گویند به دلیل این‌که شرایط در همان زمان مطابق وضعیت روز تعریف نشد مشکلات امروز صنعت خودرو پدید آمد.
قبلا در ثبت‌نام اینترنتی دو نوع فروش فوری و پیش فروش وجود داشت. در فروش فوری به دلیل اختلاف قیمت کارخانه و بازار متقاضیان ثبت‌نام افزایش یافته می‌یافت. براساس مصوبه سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ۲۰درصد تولیدات روزانه امکان فروش فوری داشتند که هفته‌ای 1000خودرو می‌شود که عدد بسیار پایینی بود. این در حالی بود که برای این 1000خودرو حدود 100هزار تقاضا وجود داشت. در سال گذشته یکباره یک روش بی‌تجربه به نام قرعه‌کشی خودرو اجرا شد که برای 25هزار دستگاه حدود هفت‌میلیون نفر ثبت‌نام کردند. شانس اندک متقاضی واقعی برای دریافت خودرو آنقدر کم بود که برخی از آنها پس از چند دوره شرکت و نتیجه نگرفتن عطای خرید خودرو را به لقایش می‌بخشیدند. اما در همین حال سودجویان در هر دوره شرکت می‌کردند تا بالاخره برنده می‌شدند.
داستان تارا
تارا، 207سقف شیشه‌ای(پانوراما)، دنا پلاس توربو، رانا پلاس و 207صندوقدار محصولاتی بودند که در زمان فرشاد مقیمی رونمایی شدند. داستان تارا قصه جداگانه‌ای نسبت به سایر خودروها دارد. تارا در واقع همان پژو 301 است. پس از این‌که شرکت پژو از ایران رفت، ایران‌خودرو برای تولید پژو 301 دست تنها ماند. در همان زمان مهندسی معکوس این خودرو کلید خورد و چندی بعد خودرویی با نام تجاری K132 رونمایی شد. پس از آن نام تارا بر خودرو نهاده شد که اکنون در خیابان‌های شهرهای کشور دیده می‌شود. خودروهای 207 و رانا پلاس و تغییر زیادی نداشتند و از نظر امکانات با نمونه‌های قبلی برابر بودند اما چراغ‌ها تغییر کرده بود و نام پلاس را یدک می‌کشید. 207صندوقدار هم محصول جدیدی بود که در سبد تولید ایران خودرو در دوران مقیمی قرار گرفت.
کمبود قطعات
مشکلی که اکنون شرکت ایران‌خودرو با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند کمبود قطعات الکترونیکی است. با این‌که در گذشته 120هزار خودروی معوق در سال 98 وجود داشت اکنون این تعداد به 85هزار خودرو رسیده اما باید توجه داشت این خودروها اکنون نیاز بازار است و عرضه آن می‌تواند بر قیمت تاثیر بگذارد درحالی‌که خودروهای قبلی تعهد به افراد بود و بالاخره باید به آنها تحویل می‌شد. به بیان بهتر در گذشته نگه‌داشتن خودرو نزد خودروساز به دلیل سودی که باید به خریدار پرداخت می‌کرد زیان بود اما با توجه به این‌که خودروسازان هرفصل اجازه افزایش قیمت به میزان نرخ تورم اعلامی مرکز آمار ایران و بانک مرکزی را دارند برایشان سود است. البته مسؤولان ایران‌خودرو می‌گویند خودروهایی مانند 206 برایشان زیان‌آور است و تولید هر خودرو به معنای زیان بیشتر تلقی می‌شود، از این رو باید در قیمت‌گذاری خودرو تجدیدنظر شود.
زیان انباشته
کسی فکر نمی‌کرد یک کارخانه خودروسازی بزرگ که 20هزار کارمند و مدیر دارد تا این حد زیان‌ده باشد. البته این ماهیت شرکت‌های دولتی است و به دلیل این‌که مدیران این شرکت‌ها موقتی فعالیت میکنند و برنامه‌ریزی بلندمدت انجام نمی‌شود شرکت‌ها در مسیر زیان قرار می‌گیرند. از سوی دیگر اطمینان دارند که زیان آنها با بودجه دولت جبران خواهد شد و اصلا به فکر توسعه نیستند. صورت‌های مالی ایران‌خودرو در سال 98 نشان می‌دهد 5000میلیارد تومان زیان را تجربه کرده که این میزان در سال گذشته به 21هزار میلیارد تومان رسید. گزارش مالی این گروه خودروسازی در سایت کدال نشان می‌دهد در شش‌ماهه ابتدایی امسال حدود 5/14هزار میلیارد تومان زیان نصیب خودروسازی شده است و اگر همین میزان هم در نیمه دوم سال زیان ببیند به حدود 29هزار میلیارد تومان می‌رسد.
سرمایه ایران‌خودرو
از آنجا که ایران‌خودرو یک شرکت بورسی است اطلاعات آن در سایت کدال می‌آید. مطابق آمارهای منتشره در سامانه کدال، در ۱۰ ماهه امسال گروه صنعتی ایران‌خودرو موفق به تولید ۳۸۱هزار و ۳۲۱ دستگاه خودرو شد و همچون ماه‌های گذشته عنوان بزرگ‌ترین خودروساز کشور را از آن خود کرد.برای سال 99 سهام ایران‌خودرو در بورس افزایش سرمایه 2008درصدی داشت که 1826درصد آن تایید شده بود.
در گزارش کدال درباره افزایش سرمایه ایران‌خوردو آمده است: ارزش کارشناسی زمین‌های ایران‌خودرو از 7240 به 7850میلیارد تومان رسیده است.
در بخش سرمایه‌گذاری نیز حدود 2270میلیارد تومان از ارزش دفتری سرمایه‌گذاری‌ها کاسته شده است و درعین‌حال ارزش کارشناسی سرمایه‌گذاری‌ها نیز حدود 1190میلیارد تومان کم شده است که به‌دنبال حدود هزارمیلیارد تومان به منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو (بیش از هزارمیلیارد تومان) افزوده شده است. از سوی دیگر از ارزش کارشناسی ساختمان‌های ایران‌خودرو حدود 280میلیارد تومان کاسته شده است و به این ترتیب منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو از 30هزار و 723میلیارد تومان (در پیشنهاد هیات‌مدیره) به 32هزار و 196میلیارد تومان در گزارش حسابرس افزایش یافته است.
در نتیجه با لحاظ سرمایه کنونی (1530میلیارد تومانی) میزان افزایش سرمایه ایران‌خودرو به 2104 درصد افزایش یافته است و با فرض موافقت سازمان بورس سرمایه ایران‌خودرو احتمالا تا پایان این ماه به 33726 میلیارد تومان افزایش خواهد یافت.
البته شاید در این خصوص باید در انتظار اصلاحیه ایران‌خودرو نیز بود و شفاف‌سازی باید در این خصوص ارائه شود چون تغییر قابل‌توجهی نسبت به گزارش توجیهی افزایش سرمایه (پیشنهاد هیات‌مدیره) ایجاد شده است اما در خصوص تغییرات اعمال‌شده باید به افزایش قیمت کارشناسی هر متر از زمین سایت اصلی کارخانه ایران‌خودرو از 2/2میلیون تومان به 8/2میلیون تومان اشاره کرد. این موضوع رشد حدود 600 میلیارد تومانی منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو را به دنبال داشته است.
همچنین یکی از راهکارهای به‌کارگرفته‌شده برای افزایش میزان افزایش سرمایه حذف برخی از سرمایه‌گذاری در گزارش توجیهی افزایش سرمایه است.
برای مثال ایران‌خودرو در گزارش توجیهی افزایش سرمایه 2008درصدی سهام ساپکو را در حالی حدود 1200میلیارد تومان ارزش‌گذاری کرده بود که ارزش دفتری این سهم در دفاتر خودرو حدود 1800میلیارد تومان است. در گزارش حسابرس کل این سرفصل از گزارش افزایش سرمایه حذف شده است و این موضوع نیز به افزایش منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو کمک کرده است.
قیمت‌گذاری دستوری
چالش اصلی صنعت خودرو
فرشاد مقیمی از ایران‌خودرو رفت اما همیشه قطعه‌سازان از او به نیکی یاد میکنند. به این دلیل که در طول دو سال گذشته جلسات زیادی داشتیم برای هدف‌گذاری داخلی‌سازی خودرو و اعلام می‌کرد تعهد می‌دهم اگر قطعه‌ای در داخل ساخته شود در هر شرایطی باز هم سراغ خارجی نمی‌روم. هدف‌گذاری ایران‌خودرو و قطعه‌سازان برای داخلی‌سازی در محدوده 400میلیون دلار قرار داشت که نیمی از آن محقق شده بود و طبق برنامه مسیر یک‌میلیارد دلار صرفه‌جویی را دنبال می‌کردیم. البته این موضوع هم در ایران است که هم می‌خواهد صنعت داشته باشد و هم دولت در آن نقش مهم ایفا کند. اگر خودروسازی ایران مانند شرکت‌های خودروسازی دیگر خصوصی بودد قطعا با تغییر هر دولت تغییرات مدیریتی اتفاق نمی‌افتاد. برخی کشورها برای پست‌های مهم اجرایی و پژوهشی دولتی از طریق رزومه کاری نیرو جذب میکنند اما ایران با این مسیر فاصله بسیار زیادی دارد. مهم‌ترین معضلی که اکنون در خودروسازی وجود دارد قیمت‌گذاری دستوری است و اگر قیمت‌گذاری دستوری کنار گذاشته می‌شد وضعیت خودرو تا این حد اسفناک نبود. اکنون زیان انباشته در خودروسازی به بیش از 100هزار میلیارد تومان می‌رسد و این در حالی است که دوبرابر این رقم نصیب کسانی شده که در قرعه‌کشی خودرو برنده شده‌اند که اغلب آنها مصرف‌کننده نهایی نیستند.
خروج آمریکا از برجام در اردیبهشت97 مشکلات صنعت خودرو را زیاد کرد. به این دلیل که بخشی از قطعات مورد نیاز خودروسازی ایران از طریق واردات تامین می‌شد اما خداحافظی یکباره آنها کاهش تیراژ تولید را به همراه داشت. شهریور98 زمانی که فرشاد مقیمی وارد ایران‌خودرو شد فقط بحث تحریم مطرح بود اما چند ماهی بیشتر طول نکشید که کرونا در چین کوران کرد. کارخانه‌های صنعتی که در شهر ووهان بودند به دلیل شیوع ویروس کرونا تعطیل شدند و یکباره صنعت جهان با مشکل تولید همراه شد. مسلما ایران‌خودرو هم با مشکل ایران‌خودرو مواجه بود اما خودروسازان ایرانی به قطعه‌سازان داخلی تفاهم‌نامه‌ای امضا کرده بودند تا نیاز صنعت خودروسازی را رفع کنند. ایران‌خودرو در حالی به مدیریت مقیمی درآمد که بیش از 100هزار خودروی معوق داشت و تا پایان سال98 به حدود 120هزار دستگاه رسیده بود.
یکی از برنامه‌های مقیمی رساندن تولید روزانه ایران‌خودرو به 2000 دستگاه بود و طی مصاحبه‌ای که در بهمن 98 با جام‌جم داشت اعلام کرد در دی‌ماه همان سال حدود 50هزار و 57 دستگاه خودرو تولید شد و به‌زودی به 60 هزار خواهیم رسید. اکنون که او از ایران‌خودرو رفته 85 هزار دستگاه خودرو در پارکینگ‌های ایران‌خودرو خاک می‌خورند که مسوولان این شرکت می‌گویند به دلیل نبود قطعات الکترونیکی این خودروها در بازار عرضه نمی‌شود اما برخی منتقدان معتقدند خودروسازان برای این‌که تن به قیمت‌های دستوری ندهند خودروها را دپو میکنند تا وزارت صمت بالاخره تصمیم خود را تغییر دهد.
افزایش 4برابری قیمت خودرو
به طور متوسط قیمت خودرو از شهریور98 تا بهمن 1400رشد 4برابری را تجربه کرده است. خودروهایی که در آن زمان امکان خرید با 70میلیون را داشت اکنون باید با قیمت کارخانه 280میلیون تومان پرداخت شود. هرچند برخی کارشناسان بر این باورند افزایش نرخ خودروهای کارخانه به دلیل افزایش نرخ ارز و تحریم است و همین موضوع باعث شده مشکلات این صنعت بیش از پیش خود را نشان دهد.
مسیرهای فروش
وقتی به گذشته نه چندان دور صنعت خودرو فکر می‌کنیم، احساس پیری به ما دست می‌دهد. به دلیل این‌که اگر تا همین سال97 اگر کسی قصد خرید خودرو داشت می‌توانست با پرداخت نیمی از مبلغ خودرو را تحویل بگیرد و مابقی را از شرکت در قالب تسهیلات دریافت کند. این شرایط و آن قیمت‌ها برای هر کسی آرزو شده است. برخی کارشناسان می‌گویند به دلیل این‌که شرایط در همان زمان مطابق وضعیت روز تعریف نشد مشکلات امروز صنعت خودرو پدید آمد.
قبلا در ثبت‌نام اینترنتی دو نوع فروش فوری و پیش فروش وجود داشت. در فروش فوری به دلیل اختلاف قیمت کارخانه و بازار متقاضیان ثبت‌نام افزایش یافته می‌یافت. براساس مصوبه سازمان حمایت از تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ۲۰درصد تولیدات روزانه امکان فروش فوری داشتند که هفته‌ای 1000خودرو می‌شود که عدد بسیار پایینی بود. این در حالی بود که برای این 1000خودرو حدود 100هزار تقاضا وجود داشت. در سال گذشته یکباره یک روش بی‌تجربه به نام قرعه‌کشی خودرو اجرا شد که برای 25هزار دستگاه حدود هفت‌میلیون نفر ثبت‌نام کردند. شانس اندک متقاضی واقعی برای دریافت خودرو آنقدر کم بود که برخی از آنها پس از چند دوره شرکت و نتیجه نگرفتن عطای خرید خودرو را به لقایش می‌بخشیدند. اما در همین حال سودجویان در هر دوره شرکت می‌کردند تا بالاخره برنده می‌شدند.
داستان تارا
تارا، 207سقف شیشه‌ای(پانوراما)، دنا پلاس توربو، رانا پلاس و 207صندوقدار محصولاتی بودند که در زمان فرشاد مقیمی رونمایی شدند. داستان تارا قصه جداگانه‌ای نسبت به سایر خودروها دارد. تارا در واقع همان پژو 301 است. پس از این‌که شرکت پژو از ایران رفت، ایران‌خودرو برای تولید پژو 301 دست تنها ماند. در همان زمان مهندسی معکوس این خودرو کلید خورد و چندی بعد خودرویی با نام تجاری K132 رونمایی شد. پس از آن نام تارا بر خودرو نهاده شد که اکنون در خیابان‌های شهرهای کشور دیده می‌شود. خودروهای 207 و رانا پلاس و تغییر زیادی نداشتند و از نظر امکانات با نمونه‌های قبلی برابر بودند اما چراغ‌ها تغییر کرده بود و نام پلاس را یدک می‌کشید. 207صندوقدار هم محصول جدیدی بود که در سبد تولید ایران خودرو در دوران مقیمی قرار گرفت.
کمبود قطعات
مشکلی که اکنون شرکت ایران‌خودرو با آن دست‌وپنجه نرم می‌کند کمبود قطعات الکترونیکی است. با این‌که در گذشته 120هزار خودروی معوق در سال 98 وجود داشت اکنون این تعداد به 85هزار خودرو رسیده اما باید توجه داشت این خودروها اکنون نیاز بازار است و عرضه آن می‌تواند بر قیمت تاثیر بگذارد درحالی‌که خودروهای قبلی تعهد به افراد بود و بالاخره باید به آنها تحویل می‌شد. به بیان بهتر در گذشته نگه‌داشتن خودرو نزد خودروساز به دلیل سودی که باید به خریدار پرداخت می‌کرد زیان بود اما با توجه به این‌که خودروسازان هرفصل اجازه افزایش قیمت به میزان نرخ تورم اعلامی مرکز آمار ایران و بانک مرکزی را دارند برایشان سود است. البته مسؤولان ایران‌خودرو می‌گویند خودروهایی مانند 206 برایشان زیان‌آور است و تولید هر خودرو به معنای زیان بیشتر تلقی می‌شود، از این رو باید در قیمت‌گذاری خودرو تجدیدنظر شود.
زیان انباشته
کسی فکر نمی‌کرد یک کارخانه خودروسازی بزرگ که 20هزار کارمند و مدیر دارد تا این حد زیان‌ده باشد. البته این ماهیت شرکت‌های دولتی است و به دلیل این‌که مدیران این شرکت‌ها موقتی فعالیت میکنند و برنامه‌ریزی بلندمدت انجام نمی‌شود شرکت‌ها در مسیر زیان قرار می‌گیرند. از سوی دیگر اطمینان دارند که زیان آنها با بودجه دولت جبران خواهد شد و اصلا به فکر توسعه نیستند. صورت‌های مالی ایران‌خودرو در سال 98 نشان می‌دهد 5000میلیارد تومان زیان را تجربه کرده که این میزان در سال گذشته به 21هزار میلیارد تومان رسید. گزارش مالی این گروه خودروسازی در سایت کدال نشان می‌دهد در شش‌ماهه ابتدایی امسال حدود 5/14هزار میلیارد تومان زیان نصیب خودروسازی شده است و اگر همین میزان هم در نیمه دوم سال زیان ببیند به حدود 29هزار میلیارد تومان می‌رسد.
سرمایه ایران‌خودرو
از آنجا که ایران‌خودرو یک شرکت بورسی است اطلاعات آن در سایت کدال می‌آید. مطابق آمارهای منتشره در سامانه کدال، در ۱۰ ماهه امسال گروه صنعتی ایران‌خودرو موفق به تولید ۳۸۱هزار و ۳۲۱ دستگاه خودرو شد و همچون ماه‌های گذشته عنوان بزرگ‌ترین خودروساز کشور را از آن خود کرد.برای سال 99 سهام ایران‌خودرو در بورس افزایش سرمایه 2008درصدی داشت که 1826درصد آن تایید شده بود.
در گزارش کدال درباره افزایش سرمایه ایران‌خوردو آمده است: ارزش کارشناسی زمین‌های ایران‌خودرو از 7240 به 7850میلیارد تومان رسیده است.
در بخش سرمایه‌گذاری نیز حدود 2270میلیارد تومان از ارزش دفتری سرمایه‌گذاری‌ها کاسته شده است و درعین‌حال ارزش کارشناسی سرمایه‌گذاری‌ها نیز حدود 1190میلیارد تومان کم شده است که به‌دنبال حدود هزارمیلیارد تومان به منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو (بیش از هزارمیلیارد تومان) افزوده شده است. از سوی دیگر از ارزش کارشناسی ساختمان‌های ایران‌خودرو حدود 280میلیارد تومان کاسته شده است و به این ترتیب منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو از 30هزار و 723میلیارد تومان (در پیشنهاد هیات‌مدیره) به 32هزار و 196میلیارد تومان در گزارش حسابرس افزایش یافته است.
در نتیجه با لحاظ سرمایه کنونی (1530میلیارد تومانی) میزان افزایش سرمایه ایران‌خودرو به 2104 درصد افزایش یافته است و با فرض موافقت سازمان بورس سرمایه ایران‌خودرو احتمالا تا پایان این ماه به 33726 میلیارد تومان افزایش خواهد یافت.
البته شاید در این خصوص باید در انتظار اصلاحیه ایران‌خودرو نیز بود و شفاف‌سازی باید در این خصوص ارائه شود چون تغییر قابل‌توجهی نسبت به گزارش توجیهی افزایش سرمایه (پیشنهاد هیات‌مدیره) ایجاد شده است اما در خصوص تغییرات اعمال‌شده باید به افزایش قیمت کارشناسی هر متر از زمین سایت اصلی کارخانه ایران‌خودرو از 2/2میلیون تومان به 8/2میلیون تومان اشاره کرد. این موضوع رشد حدود 600 میلیارد تومانی منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو را به دنبال داشته است.
همچنین یکی از راهکارهای به‌کارگرفته‌شده برای افزایش میزان افزایش سرمایه حذف برخی از سرمایه‌گذاری در گزارش توجیهی افزایش سرمایه است.
برای مثال ایران‌خودرو در گزارش توجیهی افزایش سرمایه 2008درصدی سهام ساپکو را در حالی حدود 1200میلیارد تومان ارزش‌گذاری کرده بود که ارزش دفتری این سهم در دفاتر خودرو حدود 1800میلیارد تومان است. در گزارش حسابرس کل این سرفصل از گزارش افزایش سرمایه حذف شده است و این موضوع نیز به افزایش منابع افزایش سرمایه ایران‌خودرو کمک کرده است.
قیمت‌گذاری دستوری
چالش اصلی صنعت خودرو
فرشاد مقیمی از ایران‌خودرو رفت اما همیشه قطعه‌سازان از او به نیکی یاد میکنند. به این دلیل که در طول دو سال گذشته جلسات زیادی داشتیم برای هدف‌گذاری داخلی‌سازی خودرو و اعلام می‌کرد تعهد می‌دهم اگر قطعه‌ای در داخل ساخته شود در هر شرایطی باز هم سراغ خارجی نمی‌روم. هدف‌گذاری ایران‌خودرو و قطعه‌سازان برای داخلی‌سازی در محدوده 400میلیون دلار قرار داشت که نیمی از آن محقق شده بود و طبق برنامه مسیر یک‌میلیارد دلار صرفه‌جویی را دنبال می‌کردیم. البته این موضوع هم در ایران است که هم می‌خواهد صنعت داشته باشد و هم دولت در آن نقش مهم ایفا کند. اگر خودروسازی ایران مانند شرکت‌های خودروسازی دیگر خصوصی بودد قطعا با تغییر هر دولت تغییرات مدیریتی اتفاق نمی‌افتاد. برخی کشورها برای پست‌های مهم اجرایی و پژوهشی دولتی از طریق رزومه کاری نیرو جذب میکنند اما ایران با این مسیر فاصله بسیار زیادی دارد. مهم‌ترین معضلی که اکنون در خودروسازی وجود دارد قیمت‌گذاری دستوری است و اگر قیمت‌گذاری دستوری کنار گذاشته می‌شد وضعیت خودرو تا این حد اسفناک نبود. اکنون زیان انباشته در خودروسازی به بیش از 100هزار میلیارد تومان می‌رسد و این در حالی است که دوبرابر این رقم نصیب کسانی شده که در قرعه‌کشی خودرو برنده شده‌اند که اغلب آنها مصرف‌کننده نهایی نیستند.