انتظار و سلامت روان
حمید ۲۴ سال دارد و مدام به این موضوع فکر میکند چرا هیچ پیشرفتی در زندگی ندارد. چرا اطرافیان و بهخصوص پدرش برای او هیچ کاری انجام ندادهاند و همیشه مانع پیشرفتش بودهاند. حمید معتقد است والدینش وظیفه دارند در همه امور مالی و غیرمالی از او حمایت کنند و به قول امروزیها «ساپورتش کنند.» این فکر باعث شدهاست از زندگی لذت نبرد و خود را قربانی رفتار اطرافیان بداند. پدرش نیز او را پرتوقع میداند و فکر میکند خیلی بیشتر از وظایفش برای او قدم برداشته است اما بهراستی حمید و همه ما تا چقدر میتوانیم از دیگران انتظار کمک و حمایت داشته باشیم؟ این موضوع آیا ممکن است به ما آسیب بزند؟
انتظار خود را در قالب کلماتی مانند توقع، چشم داشتن، چشم بهراهی و... نشان میدهد. در اغلب اوقات انتظاری که از دیگران داریم باعث آسیب به ما میشود. اولین آسیب احتمالی به اعتماد بهنفس ما وارد میشود. هر چه انتظارات بیشتری در ما شکل بگیرد سلامت روانمان در معرض آسیب بیشتری قرار خواهد گرفت. انتظاراتی که حمید از اطرافیان بهدلایل مختلف پیدا کردهاست رضایتش از زندگی را از بین برده و حتی اگر به تنش با اطرافیان منجر نشود با خودش مدام در جنگ است و این انتظارات حتی باعث میشود خودش را نیز دوست نداشته باشد. حس قربانی بودن، سربار بودن، دلپذیر بودن، غیرقابل اعتماد بودن دنیا و اطرافیان و خیلی از هیجانات منفی دیگر که درگیرش میشویم ممکن است ناشی از انتظارات باشد. ریشه شکلگیری این انتظارات را باید در سبک فرزندپروری و تربیت در دوران کودکی پیگیری کرد که از حوصله این نوشتار خارج است.
متاسفانه ما برای سادهترین چیزهایی که تهیه میکنیم و ساخته دست انسان است همچون تلویزیون، ماشین حساب و... خود را نیازمند حداقل آموزش میدانیم اما برای تربیت فرزند و رفتار صحیح با کودکان خود و دیگران در اکثر مواقع خود را بینیاز از یادگیری میدانیم. حال آنکه انسان دارای ابعاد و پیچیدگیهای فوقالعاده بیشتری است. ولی به واقع ما از کجا و از چه منابعی تربیت فرزند را آموختهایم؟ انتظار را از چشمانداز فرهنگ نیز میتوان نگریست. انتظارات فرهنگی گاهی آسیبهای جبرانناپذیری به ما وارد میکند. انتظارهای مالی و فرهنگی که در اقوام گوناگون ایرانی در امر ازدواج رایج است به بروز مشکلات و نگرانیهای بیشتر برای زوجین منجر شدهاست.
برای زندگی شادتر، بهتر است نگاهی به انتظاراتی که ما را احاطه کرده است داشته باشیم. رسیدن به حال خوب به تلاش نیاز دارد.