بایدن در حالی خبر کشتهشدن رهبر داعش را اعلام کردهاست که گروههای تروریستی در سوریه و عراق همچنان مورد حمایت کاخسفید قرار دارند
هلاکت سرکرده داعش در ادلب، آن هم توسط نیروهای ویژه آمریکایی، ابهاماتی را برای افکار عمومی منطقه و جهان ایجاد کردهاست. جوبایدن در حالی با افتخار از کشتهشدن رهبر داعش ابراز خرسندی کرده که طی ماههای گذشته نیز امکان از بین بردن ابراهیمالهاشمی از سوی نیروهای آمریکایی مستقر در سوریه وجود داشتهاست. فراتر از آن، بایدن خود از جمله تاسیس کنندگان داعش در سال 2013 میلادی محسوب میشود و از بین بردن رهبر داعش توسط وی، قطعا با هدف ایجاد امنیت در منطقه غرب آسیا صورت نگرفتهاست. روایت مقامات پنتاگون و کاخسفید در خصوص نحوه وقوع ماجرا و اهداف هلاکت رهبر داعش هر دو با آنچه در عمل وجود داشته و دارد متفاوت است. صورت مساله این است که ابراهیمالهاشمیالقرشی، رهبر داعش در یورش کماندوهای آمریکایی کشته شدهاست. استان ادلب در شمال غربی سوریه و در نزدیکی مرز ترکیه، شامگاه پنجشنبه سوم فوریه صحنه عملیات ظاهری کماندوهای ویژه آمریکایی علیه مواضع داعش بودهاست. در بیانیه جوبایدن نیز آمدهاست:«با مدیریت من، واحدهای آمریکایی عملیات ضدتروریستی موفقی در شمال غربی سوریه انجام دادند و ابوابراهیم الهاشمی القرشی را از صحنه نبرد محو کردند.»
بایدن و مقامات کاخسفید مدعی هستند رهبر داعش، پس از اطلاع از حضور نیروهای آمریکایی دست به عملیات انتحاری علیه خود و خانوادهاش زدهاست اما سازمان دیدهبان حقوق بشر سوریه (مستقر در لندن) اعلام کرده که ۱۳ نفر از جمله هفتغیرنظامی در این عملیات کشته شدهاند که چهار کودک در میان آنهاست. از این رو به نظر میرسد روایت طرف آمریکایی مبنی بر کشتهشدن رهبر داعش و اعضای خانوادهاش بر اثر عملیات انتحاری و خودکشی، دروغ باشد.
چرا بایدن تصمیم به حذف الهاشمی گرفت؟واقعیت امر این است که تاریخ مصرف رهبر جدید داعش برای آمریکا به اتمام رسیدهبود. از سوی دیگر، واشنگتن نیاز به نمایشی داشت که به بهانه آن بتواند حضور اشغالگرایانه و غیرقانونی خود در مناطقی از عراق و سوریه را توجیه کند. به عبارت بهتر، جوبایدن تلاش کردهاست خود را قهرمان مبارزه با تروریسمی نشان دهد که دولت متبوعش مولد آن بودهاست. این عملیات، دقیقا زمانی رخ دادهاست که حتی در داخل آمریکا نیز توجیهی برای استمرار اشغالگری واشنگتن در مناطقی از سوریه و عراق وجود ندارد. در چنین شرایطی بایدن و همراهانش ترجیح دادهاند مهره وابسته به خود یعنی ابراهیمالهاشمی را به راحتی قربانی کرده و از این عملیات ساده، تحت عنوان یک پروژه امنیتی و نظامی پیچیده یاد کنند. این در حالیاست که نیروهای آمریکایی سالهاست در منطقه ادلب حضور دارند و به الهاشمی و منزل وی دسترسی کامل داشتهاند.
گسترش حمایت آمریکا از تروریسم تکفیریسال گذشته (2021) منابع سوریه از ساخت پایگاه جدید ائتلاف آمریکایی در شمالشرق سوریه و مجاورت مرز عراق و ترکیه خبر دادند. به نوشته المیادین، این پایگاه در منطقه «عین دیوار» در استان الحسکه ساخته شده و آمریکاییها تجهیزات جدیدی به پایگاههای خود در این استان انتقال دادهاند. به گفته منابع محلی، طی یکسال اخیر تجهیزات لجستیک و نظامی با همراهی خودروهای زرهی از عراق وارد خاک سوریه شده و به سمت پایگاههای مستقر در القامشلی و الحسکه حرکت کردهاند.
این پایگاه جدید که بخشهایی از آن تکمیلشده در حومه شهرک «العربیه» در منطقه المالکیه در شمال شرق استان الحسکه واقع شدهاست. محل احداث پایگاه پیش از این باند پرواز هواپیماهای کوچک سمپاشی بود. آمریکاییها دور این باند را با دیوارهای بتونی از پیش ساخته محصور کرده و یک باند فرود بالگرد نیز در آن تعبیه کردهاند. همزمان ائتلاف آمریکایی پایگاه صوامع در استان الحسکه را تخلیه و بیشتر تجهیزات آن را به پایگاه جدید منتقل کردهاند.
بازی بایدن با جسد رهبر داعشبه نظر میرسد رئیسجمهور آمریکا مانند پیشینیان خود، بازی تبلیغاتی و نخ نمایی را با جنازه تروریستهای مورد حمایت پشتپرده واشنگتن آغاز کردهاست. تاکنون بارها عنوان شده که هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه طی سالهای اخیر، نقش بارزی در ایجاد و تقویت تروریسم تکفیری در منطقه ایفا کردهاند. پس از شکست داعش در عراق و سوریه توسط رزمندگان غیور جبهه مقاومت، مقامات آمریکایی بار دیگر در صدد بازتعریف داعش در منطقه برآمدهاند. تحرکات اخیر تروریستهای تکفیری در مناطقی از عراق و نقاط مرزی سوریه نشاندهنده همین نقشه خطرناک است.
مقامات آمریکایی بارها در ادعاهایی که از سوی بسیاری از تحلیلگران مورد مناقشه قرار گرفتهاست، از «کمک آمریکا به ایجاد ثبات در منطقه» خبر دادهاند. این در حالیاست که بازتولید تروریسم تکفیری اکنون تبدیل به رویکرد راهبردی دولت بایدن در منطقه غرب آسیا و شبهقاره هند شدهاست. در این معادله، وجود یا نبود تروریستی مانند الهاشمی اهمیتی ندارد؛ زیرا مقامات آمریکایی مهرههای دیگری را جایگزین وی خواهندکرد.
بهتر است مقامات کاخسفید به سوالات دیگری نیز در این خصوص پاسخ دهند ازجمله این که نقش تروریستهای «سنتکام» در فراری دادن بسیاری از نیروهای داعش درصحنه نبرد با ارتش عراق و سوریه و هدایت آنها به سوی مکانهای نامعلوم و بیابانی در مناطق مرزی و صعبالعبور این دو کشور چه بودهاست؟ همچنین بهتر است بایدن، بلینکن، سالیوان و دیگر مقاماتی که اکنون در کاخسفید به کار مشغول هستند، نقش دقیق خود را در جریان ایجاد داعش در سال 2013 تشریح کنند. فراموش نکنیم در معادلات امنیتی جهان امروز ( خصوصا در منطقه غرب آسیا)، داعش نقش متغیر وابسته و آمریکا نقش متغیر مستقل را ایفا میکنند. به عبارت بهتر، حیات داعش امروز به حیات آمریکا و رژیم اشغالگر قدس و برخی کشورهای منطقه مانند عربستان سعودی و امارات متحده عربی گره خوردهاست. در چنین شرایطی ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر مبارزه با تروریسم داعش، چیزی جز یک ادعای دروغین محسوب نمیشود.
رهبر داعش چه کسی بود؟
عبدا... قرداش ملقب به ابوابراهیمالهاشمیالقرشی بعد از کشتهشدن ابوبکر البغدادی، رهبر سابق داعش در اکتبر ۲۰۱۹ به عنوان رهبر جدید این گروه تروریستی انتخاب شد. وی که اصالتا عراقی است، در زمان صدام از افسران ارتش عراق بود و سابقه زندان توسط نیروهای آمریکایی پس از اشغال عراق را نیز در کارنامه خود دارد. القرشی پس از انتخابشدن به عنوان رهبر داعش دیگر در انظار عموم ظاهر نشد و آمریکا جایزهای ۱۰میلیون دلاری برای هرگونه اطلاعاتی که به دستگیری یا مرگ وی منجر شود، در نظر گرفتهبود. او تقریبا در همان منطقه در شمال غربی سوریه کشته شد که ۲۷ اکتبر ۲۰۱۹ ابوبکر البغدادی در عملیات نظامی آمریکا از پای درآمد. مرگ این تروریست توسط نیروهای آمریکایی، مانند مرگ بنلادن و ابوبکر البغدادی توام با چاشنی ابهام و چندگانگی بودهاست. در هر حال، مقامات آمریکایی اعم از دموکرات و جمهوریخواهان اطلاعرسانی واقعی و دقیق در خصوص چرایی و چگونگی وقوع این عملیاتها را خط قرمز خود قلمداد میکنند.
هنوز ابهامات زیادی در خصوص مرگ بنلادن و ابوبکر البغدادی وجود دارد که مقامات آمریکایی اساسا نسبت به آنها پاسخی ندادهاند. یکی از این موارد مشترک، مربوط به دسترسی دائمی اشغالگران آمریکایی به این افراد و در عین حال اجتناب از دستگیری یا کشتن آنها بودهاست. موضوعی که نشاندهنده نگاه فرصت محور آمریکا نسبت به تروریستهای القاعده و داعش است. گویا این بار نیز چنین تسویهحسابی با الهاشمی صورت گرفتهاست.