printlogo


تنها نهاد غیرپاسخگوی ایران را بشناسید

 «من تعجب می‌کنم از این‌که یک خبرنگار از من بپرسد آیا فیلم شما سفارشی است؟ سراسر فیلم من از امید، تنوع مذاهب و مبارزه با سرطان بدون ورود به سیاه‌نمایی می‌گوید. اگر صادقانه بخواهم بگویم این کار از طرف خدا به من سفارش شده است!»
این جملات را علی شاه‌حاتمی، تهیه‌کننده فیلم ماهان، عصر پنجشنبه در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران در نشست مطبوعاتی فیلمش بیان کرد. فیلمی که از طرف خدا به او سفارش شده بود و کارگردانی‌اش از طرف خود شاه‌حاتمی به پسرش سفارش شده بود، بی‌اغراق ضعیف‌ترین فیلم جشنواره چهلم تا اینجا بوده است. 
یکی از خبرنگاران به شاه‌حاتمی گفت فیلم شما در حد یک تیزر تلویزیونی است. البته شاه‌حاتمی از این حرف هم برآشفت، ولی واقعیت این است «ماهان» در بهترین توصیف، همین است. 
اثری با بازی‌های ضعیف، کارگردانی آشفته، متنی که بیشتر به نوشته‌های یک هنرجوی تازه‌کار کلاس فیلمنامه‌نویسی می‌ماند، شعارزده و تبلیغاتی. شاید فیلم با نیتی خیر و با هدف کمک به بیماران سرطانی ساخته شده باشد اما برای ساختن یک اثر سینمایی تنها نیت خیر و دل صاف کافی نیست. 
سینما ابزار و زبان خاص خود را دارد و اگر فیلمساز بر این ابزار مسلط نباشد، حاصل چیزی که بسازد ناامیدکننده است. 
شاید یکی از دلایل توصیه‌های اکید گروه سازنده این فیلم در نشست خبری به این نکته که در بررسی فیلم‌ها، با نگاه نقادانه به آنها نزدیک نشویم و سعی کنیم از هر اثری چیزی برای دوست داشتن آن بیرون بکشیم، همین است: فیلم آشفته و ضعیف است و حتی کارگردان به مشکلات فیلم اعتراف دارد اما آن را به گردن کرونا و محدودیت‌های مالی می‌اندازد.
در این میان، آنچه برای اهالی رسانه این روزها به سؤالی مهم بدل شده، این است که هیأت انتخاب فیلم‌های جشنواره هنگام بررسی فیلم‌های جشنواره، چه ملاک‌هایی داشته‌اند که فیلم‌هایی نظیر «ماهان» و «لایه‌های دروغ» را برای رقابت در جشنواره فیلم‌فجر انتخاب کرده‌اند؟ (البته در مورد فیلم دوم، بنیاد سینمایی فارابی هم باید اعلام کند براساس چه ملاک‌هایی در تولید این فیلم مشارکت داشته است؟)
در نشست خبری فیلم ماهان، حمید شاه‌حاتمی مدعی شد همه اعضای هیأت انتخاب در پذیرش این فیلم اشتراک رأی داشته و تمامی آنها به این فیلم رأی 
داده‌اند. 
اگر این ادعا واقعیت داشته باشد، ماجرا عجیب‌تر می‌شود، چرا که اعضای این هیأت افرادی باتجربه و باسابقه در سینما هستند و این دو فیلم با هر معیار و سنجه‌ای که حساب کنید، ضعف‌های آشکار و روشنی دارند و همه منتقدان و اهالی سینما در ضعف مفرط این فیلم‌ها به‌خصوص ماهان اتفاق نظر 
دارند. 
آیا ممکن است همه اعضای هیأت انتخاب، فیلمی را دارای معیارهای لازم برای حضور در جشنواره دانسته و تقریبا همه منتقدان این فیلم‌ها را ضعیف و فاقد استانداردهای لازم برای رسیدن به مهم‌ترین جشنواره سینمایی کشور بدانند؟
 کاش یک‌بار اعضای هیأت انتخاب، حتی بعد از پایان جشنواره در برابر سؤالات افکار عمومی پاسخگو باشند و به پرسش‌های بی‌پاسخی که به دلیل انتخاب‌هایشان ایجاد شده است، پاسخ دهند.