رضا میرکریمی در «نگهبان‌شب» بار دیگر قدرت فیلمسازی خود را به رخ دیگران کشید
داستان درخشش یک جوان گمنام
مهم‌ترین پرسشی که برای هرکس که فیلم «نگهبان‌شب» به کارگردانی رضا میرکریمی را ببیند، برایش مطرح می‌شود این است که بازیگران به‌خصوص بازیگر نقش اصلی این فیلم چگونه انتخاب شده‌اند؟ میرکریمی در نشست رسانه‌ای فیلمش به این پرسش پاسخ گفت و روند انتخاب بازیگر برای فیلم را تشریح کرد و گفت: من در سفرهای کاری با علاقه‌مندان به بازیگری زیادی مواجه می‌شوم و معمولا قول می‌دهم که پیگیر باشم. برای این فیلم هم چون با کرونا مواجه شدیم، سایتی طراحی کردیم که در مدت دو روز ترکید و بیش از ۱۳هزار نفر فیلم فرستادند. پس از بررسی‌هایی به جمع هزار نفری رسیدیم که دیگر خودم بررسی کردم و به یک جمع ۵۰۰ نفری رسیدیم که از آنجا حضوری بررسی می‌کردیم. وی خاطرنشان کرد: تورج الوند در همه مراحل بالا می‌آمد و برای نقش دایی هم گرچه آقای اصانلو را به‌واسطه همشهری‌بودن می‌شناختم اما هیچ‌گاه جدی فکر نکرده بودم در صورتی که ایشان از سرآمدان تئاتر زنجان هستند و فروتنانه از خودشان فیلم گرفتند و من بعد از دیدن آن ویدئو، شک نداشتم که ایشان بهترین انتخاب است. تورج الوند که بازی خوبش در این فیلم نشان از انتخاب درست میرکریمی دارد؛ این روند را این‌طور تعریف کرد: این فیلم پنجمین فیلمی بود که برای آن تست بازیگری می‌دادم و هربار با وجود رد‌شدن از این که بهترین خودم را ارائه داده بودم، راضی برمی‌گشتم تا این که در‌نهایت با خود آقای میرکریمی و با یک شیوه درخشان تست‌گیری از طرف ایشان روبه‌رو شدم. برای این فیلم انتخاب شدم و به آقای میرکریمی گفتم آنقدر در این فیلم خوب بازی خواهم کرد که مخاطب فرق بین من و یکی از بومیان کرمان را تشخیص ندهد. بازیگر دیگری که در این فیلم، بازی خوبی از خود به نمایش گذاشته بود، محسن کیایی بود که درباره همکاری با این پروژه گفت: در کارنامه هر بازیگری کارکردن با آقای میرکریمی باعث افتخار است و خیلی چیزها یاد گرفتم. میرکریمی دانش بسیار خوبی دارد و رفیق خوبی برای بازیگران است؛ البته بازیگرانی که در این فیلم هستند همه بازیگرند، مثلا تورج الوند قبلا بازی داشته ولی جلوی این دوربین برای اولین‌بار به این شکل دیده شد و امیدوارم به اشتباه تلقی نشود که اینها آماتور نیستند. دقیقا همین موضوع برایم چالش بود که در مقابل بازیگران بکر، گل‌درشت نباشم. خوشحالم که وقتی در این سالن نشستم و فیلم را دیدم مجبور نبودم خودم را در درز صندلی فرو کنم. لاله مرزبان از بازیگران فیلم نگهبان‌شب که پس از تجربه کار تئاتر برای اولین‌بار در یک فیلم سینمایی بازی می‌کرد، گفت: هیچ احتمالی نمی‌دهم که جزو نامزدهای سیمرغ باشم. کارکردن با آقای میرکریمی برایم آرزو بود و همین‌جا بودن برایم کافی است. همکاری با آقای میرکریمی برای هر بازیگری می‌تواند یک تجربه فوق‌العاده باشد.
خود انتقادی کارگردان
میرکریمی در این نشست یک انتقاد هم به فیلم خودش کرد؛ انتقادی به ریتم فیلم و گفت: اگر رسانه‌ها منتشر نکنند باید بگویم ریتم فیلم بعضی جاها خیلی تند بود که خودش یک ضعف محسوب می‌شود. وی در پاسخ به این پرسش که چرا چاشنی سیاست در فیلم بسیار کم بود، گفت: جهان فیلم جهانی است که روایت آن منطبق بر نگاه شخصیت اصلی فیلم و تجربه‌ای که او در مسیر درک می‌کند، است. همه ماجراهای جانبی فیلم فضایی هستند که کاراکتر از آنها عبور می‌کند و نمی‌خواستم آنها را حذف کنم. هدف اصلی فیلم سیاسی نیست، بلکه هدف خود آدم‌های فیلم و مخصوصا شخصیت اصلی هستند. میرکریمی در ادامه درباره این که چرا یک فیلم صریح سیاسی نمی‌سازد، خاطرنشان کرد: هر کسی طبیعت خاص خودش را دارد. من به‌شخصه فکر می‌کنم بیان دغدغه‌های سیاسی در فضای یک درام اجتماعی درست‌تر و ماندگارتر است. من معمولا در زندگی عادی هم آدم صریحی نیستم و در فیلم‌هایم هم همین‌طور هستم. میرکریمی در پاسخ به این پرسش که آیا نگهبان‌شب یک نقد رسمی به فضای سیاسی-اجتماعی جامعه است، خاطرنشان کرد: نقد واژه سنگینی است این فیلم یک شرح‌حال است. یکی از صحنه‌های جالب فیلم حضور کیومرث پوراحمد به‌عنوان یکی از بازیگران نقش‌های کوتاه در آن است. میرکریمی درباره انتخاب همکارش به‌عنوان بازیگر گفت: این نقش کوتاه را ابتدا قرار بود، کس دیگری بازی کند اما وقتی جلوی دوربین رفت، احساس کردم درنمی‌آید. همان صبح که این اتفاق افتاد چون با پوراحمد رفاقت دارم به او زنگ زدم و با این‌که صبح‌ها همیشه دیر بیدار می‌شود از شانس خوب ما وقتی زنگ زدم بیدار بود و قبول کرد که بیاید و یک ساعت بعد سر صحنه بود.
خود انتقادی کارگردان
میرکریمی در این نشست یک انتقاد هم به فیلم خودش کرد؛ انتقادی به ریتم فیلم و گفت: اگر رسانه‌ها منتشر نکنند باید بگویم ریتم فیلم بعضی جاها خیلی تند بود که خودش یک ضعف محسوب می‌شود. وی در پاسخ به این پرسش که چرا چاشنی سیاست در فیلم بسیار کم بود، گفت: جهان فیلم جهانی است که روایت آن منطبق بر نگاه شخصیت اصلی فیلم و تجربه‌ای که او در مسیر درک می‌کند، است. همه ماجراهای جانبی فیلم فضایی هستند که کاراکتر از آنها عبور می‌کند و نمی‌خواستم آنها را حذف کنم. هدف اصلی فیلم سیاسی نیست، بلکه هدف خود آدم‌های فیلم و مخصوصا شخصیت اصلی هستند. میرکریمی در ادامه درباره این که چرا یک فیلم صریح سیاسی نمی‌سازد، خاطرنشان کرد: هر کسی طبیعت خاص خودش را دارد. من به‌شخصه فکر می‌کنم بیان دغدغه‌های سیاسی در فضای یک درام اجتماعی درست‌تر و ماندگارتر است. من معمولا در زندگی عادی هم آدم صریحی نیستم و در فیلم‌هایم هم همین‌طور هستم. میرکریمی در پاسخ به این پرسش که آیا نگهبان‌شب یک نقد رسمی به فضای سیاسی-اجتماعی جامعه است، خاطرنشان کرد: نقد واژه سنگینی است این فیلم یک شرح‌حال است. یکی از صحنه‌های جالب فیلم حضور کیومرث پوراحمد به‌عنوان یکی از بازیگران نقش‌های کوتاه در آن است. میرکریمی درباره انتخاب همکارش به‌عنوان بازیگر گفت: این نقش کوتاه را ابتدا قرار بود، کس دیگری بازی کند اما وقتی جلوی دوربین رفت، احساس کردم درنمی‌آید. همان صبح که این اتفاق افتاد چون با پوراحمد رفاقت دارم به او زنگ زدم و با این‌که صبح‌ها همیشه دیر بیدار می‌شود از شانس خوب ما وقتی زنگ زدم بیدار بود و قبول کرد که بیاید و یک ساعت بعد سر صحنه بود.