تعدادی از روستاییان به کمک کمیته امداد امام خمینی(ره) صاحب نیروگاههای خورشیدی خانگی شدهاند و برق میفروشند
کمکهای فوری و برقی
اهالی روستای بیاره ناراحتند. چند سالی میشود که برف، رشته کوه دنا را سفیدپوش نکردهاست و ابرها بخشندگی خود را از اهالی روستا دریغ کردهاند با این وجود اما خورشید مهربانانه دست گرم خود را روی سر این منطقه میکشد. به همین دلیل است که برخی از اهالی این روستا مانند شیرینگل و ماهسلطان از این هدیه خدادادی بهره میبرند و کسبوکارشان را بر مبنای همین هدیه خدادای علم کردهاند. شیرینگل و ماهسلطان که هر دو زیر پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) هستند تا دو سال پیش از نیروگاه خورشیدی خانگی چیزی نمیدانستند حالا اما هر دو یک نیروگاه خورشیدی خانگی در پشتبام خانهشان دارند و هر ماه هم برقی را که از نیروی طبیعی بهدست میآید به اداره برق شهرستان دنای شهر یاسوج استان کهگیلویهوبویراحمد میفروشند. با وجود این که باران و برف در این منطقه خوش آبوهوا کاهش پیدا کردهاست آنها به شکل دیگری از بخشندگی طبیعت بهره میبرند. این دو سرپرست خانوار با فروش برق، ماهانه حدود یک میلیون و 500 تا یک میلیون و 700 هزار تومان درآمد دارند. این درآمد برای یک کسبوکار که هزینه نگهداری و هزینه در گردش آن ناچیز است و نیاز به تهیه مواد اولیه هم ندارد، خوب به نظر میرسد. این روزها هزینه راهاندازی یک نیروگاه خورشیدی زیاد است. هزینه راهاندازی نیروگاه برای دو مددجوی کمیته امداد امام خمینی(ره) با وام 50میلیون تومانی تامین شدهاست و شرایطی ایجاد کرده تا افرادی مانند این دو بانوی سالخورده منبع درآمدی هر چند اندک داشته باشند.
نیروگاه خانگی شیرینگل
نور چشم را میزند، انگار که الماسی در پشت دیوار بلند سنگی پنهان کردهاند. الماس اما سر خود را بالا آورده و نورش را دستودلبازانه به عابران هدیه میدهد. خوب که دقت میکنیم صفحههای نیروگاه خورشیدی خانگی خودش را نشان میدهد، الماسی در پشت دیوار. عجیب است. در روستایی که بسیاری از امکانات اولیه را ندارد، دیدن صفحههای نیروگاه خورشیدی در پشتبام عجیب به نظر میرسد. روستا حتی مدرسه هم ندارد. مدرسه چهار کلاسه با دیوارهای فرسوده و شیشههایی شکسته بدون استفاده مانده است. روستای بیاره، روستایی در دامنه رشته کوههای دنا در شهرستان دنای شهر یاسوج استان کهگیلویهوبویراحمد قرار دارد و در پشتبام برخی از خانههای قدیمی آن نیروگاههای خورشیدی خانگی دیده میشود. خانه شیرینگل یکی از آنهاست. در خانه شیرینگل که باز میشود، نه حیاط بزرگ و دلبازش بلکه درخشانی صفحههای نیروگاه خورشیدی خانگی است که جلوه میکند. حالا حدود دو سال میشود شیرینگل صفحههای خورشیدی را در پشتبام خانه صدمتریاش جا داده است. سؤال اما این است که این پیرزن 70ساله چطور میزبان پنلهای خورشیدی شدهاست؟ داستان شیرینگل جالب است. او تنها زندگی میکند و تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی(ره) است. میگوید روزگارش را با خشککردن میوههای درختان حیاط خانه با خشککردن خرمالو میگذراند و هر ماه هم مستمری اندکی دریافت میکرد. اما دو سال پیش زندگیاش به شکل دیگری تغییر کرد. هرچند که هنوز هم حیاط خانه پر از خرمالوهایی است که در حال آفتاب گرفتن است اما از همان سال کسبوکار دیگری راه انداخت. داستان راهاندازی کسبوکار نوین او از دریافت یک وام اشتغالزایی شروع شد، از دریافت وام 50میلیون تومانی از کمیته امداد
امام خمینی(ره) و خرید پنلهای خورشیدی برای برپا کردن یک نیروگاه خورشیدی کوچک در پشت بام. دو سال قبل با این مبلغ میشد کسبوکار خورشیدی را راه انداخت. راهاندازی یک کسبوکار خورشیدی امروز گران است و بیشتر از 100میلیون تومان هزینه دارد. پیرزن 70ساله تعریف میکند که سال اول بازپرداخت وامش حدود یک میلیون و 500هزار تومان بود. او با فروش میوههای خشکشده و فروش عسل طبیعی ماهانه وامش را پرداخت میکرد. سال دوم یعنی امسال شرایط به شکل مثبتی تغییر کرد. او حالا با فروش برق به اداره برق استان هزینه وامش را به دست میآورد. شیرینگل به اینجای حرفهایش که میرسد لبخند میزند. او از سال بعد هم میتواند قسط وامش را پرداخت کند و هم درآمد داشته باشد. اینطور که مسؤولان اداره برق به او گفتهاند از سال بعد فروش برق به صورت تصاعدی افزایش پیدا میکند و ماهانه حدود یک میلیون و700 تا دو میلیون تومان درآمد خواهد داشت. شیرینگل البته خود برای پرداخت قبض ماهانه حدود 12 هزار تومان به اداره برق پرداخت میکند. پیرزن لبخند میزند و میگوید: «خودم برق تولید میکنم و پول برق هم میدهم.»
کمکهزینه برقی
پشتبام خانه کوچک است. شاید حدود 70 مترمربع مساحت داشته باشد. چهار ردیف پنل خورشیدی در آنجا گذاشتهاند. پنلهای خورشیدی پشت کردهاند به کوه و رو چرخاندهاند به آفتاب داغ و تابان ظهرگاهی. انگار گل آفتابگردانی هستند که عاشقانه خورشید را میپرستند. نور خورشید خود را ولو کرده است روی پنلهای خورشیدی تا آنها انرژی را در منبع نیروگاه خورشیدی خانگی ماهسلطان ذخیره کنند. خانه ماهسلطان شبیه به خانه شیرینگل میزبان پنلهای خورشیدی است. ماهسلطان و شیرینگل از افرادی هستند که در روستای بیاره نیروگاه خورشیدی خانگی دارند. نیروگاه خورشیدی این پیرزن ریزنقش از نوع نیروگاههای 5کیلوواتی است. ماهسلطان چشمان ریزی دارد و موهای حناییاش را بیرون از روسری انداخته است. لباس محلی به تن کردهاست و یکتنه برای رسیدن به پنلهای خورشیدیاش از نردبان کهنه بالا میرود و با دستهای پیر و پر چین و چروکش دستمال نمدار را روی پنلها میکشد تا تمیزش کند. ماهسلطان تعریف میکند که مراقبت از پنلهای خورشیدی زیاد هم سخت نیست. دو سه ماه یکبار او با دستمال خیس به پشتبام خانه میرود و پنلها را تمیز میکند. میگوید که باران، برف و باد باعث نمیشود که پنلهای خورشیدی آسیبی ببیند؛ هرچند که این روزها روستای او پر از آفتاب است و این میتواند برای ماهسلطان که کسبوکارش با آفتاب میچرخد، خوب باشد. او میگوید که در همه روزهای سال، در بهار، تابستان، پاییز و زمستان دستان آفتاب روی سر روستا کشیده میشود. راست میگوید در روزهای سرد پاییزی آفتاب تند و آتشین میتابد و نورش را میبخشد به تن پنلهای خورشیدی که با زاویه مناسب روی پشتبام خانهاش نصب شده است. ماهسلطان هم شبیه به شیرینگل دو سال قبل وام اشتغالزایی از کمیته امداد امام خمینی (ره) گرفت و کارش را شبیه به او شروع کرد. او تعریف میکند که چون توانایی کار کردن نداشت و شرایط خانهاش هم برای نصب پنلهای خورشیدی مناسب بود بنابراین نیروگاه خورشیدی خانگی را راه انداخت. ماهسلطان تعریف میکند که خانه باید مقیاس مناسبی داشته باشد و کوچک نباشد. زاویه ساخت خانه هم باید بهشکلی باشد که در معرض نور خورشید باشد تا بیشترین انرژی خورشیدی بهدست بیاید. ماهسلطان هم مانند شیرینگل دو سالی میشود که کسبوکارش را راه انداخته است و هر ماه با فروش برق حدود یک میلیون و 500 تا یک میلیون و 700 هزار تومان درآمد دارد. او میگوید که راهاندازی این کسبوکار در سالهای ابتدایی سخت بوده است اما بعد از گذشت دو سال هم هزینه بازپرداخت ماهانه وامهایش تامین میشود و هم اینکه درآمدزایی برای او ممکن شده است. پیرزن حدود 60 ساله میگوید: «فقط باید کمی صبور باشید» و بعد میخندد. او تعریف میکند این روزها که خشکسالی است و باران هم کم میبارد و خورشید مهربانانه نور طلایی خود را بر سر روستای کوچک او هدیه میکند بسیاری از اهالی روستا خواستار راهاندازی نیروگاه خورشیدی خانگی هستند اما بالا رفتن هزینههای اولیه برای خرید پنلهای خورشیدی باعث شده تا برخی نتوانند تجهیزات اولیه را فراهم کنند.
کسبوکار با نیروی پاک
حدود شش سالی میشود یکی از طرحهای اشتغالزایی کمیته امداد امام خمینی(ره) به نیروی پاک و راهاندازی نیروگاههای برق خانگی معطوف شده است. آنطور که علیرضا رمضانی، مسؤول هدایت شغلی کمیته امداد امام خمینی(ره) به جامجم میگوید، در 18 استان کشور حدود 2862 واحد نیروگاه خورشیدی پنج کیلوواتی راهاندازی شده است. این واحدها را مددجوها با وام اشتغالزایی تهیه کردهاند. هر واحد نیروگاه خورشیدی خانگی میتواند سالانه حدود 7200 تا 10 هزار و 700کیلووات برق تولید کند. نکته جالب اما این است که طبق قراردادی که با شرکت توزیع برق امضا میشود، شرکت توزیع برق تضمین میکند تا 20 سال برق تولیدی را از مددجوها خریداری کند. درآمد تولید برق ماهانه از یک میلیون تومان شروع و بعد بهصورت تصاعدی افزایش پیدا میکند تا به ماهانه چهار میلیون تومان هم میرسد. نکته مهم اما این است که در لایحه بودجه 1401 هم تاکید شده است که 10 درصد از مبلغ مصرفی شهروندان برای توسعه و تولید برق تجدیدپذیر هزینه خواهد شد. اولویت هزینه کردن این بودجه اما با اهالی
روستاها، عشایران و خانوارهای کمدرآمد تحت پوشش کمیته امداد و بهزیستی است و این میتواند زمینه را برای رونق گرفتن نیروگاههای خورشیدی خانگی در روستاها فراهم کند.