زندگی در روستا جاری شد
کارشناسان حوزه آب میگویند یکی از راهحلهای گذر از خشکسالی، استفاده از قناتهاست. شاید به همین دلیل است که حجتالاسلام محمد طاهری روحانی که در روستای بسطاق شهرستان سرایان استان خراسان جنوبی زندگی میکند برای از بین بردن مشکلات خشکسالی در روستای محل تولدش اقدام به احیای قنات روستا کرده است. قنانی که حدود 15 سال از خشک شدن آن میگذشت اما با همت طاهری و همراهی جوانان روستا احیا شد و آب در قناتی که روزی بدون استفاده بود به جریان افتاد. این اما تنها کاری نیست که طاهری برای احیای زندگی در روستای محل تولدش انجام داده است. او را بهعنوان همیار نمونه طبیعت استان خراسان جنوبی میشناسند، چراکه فعالیتهای زیادی در حوزه طبیعت و مراقب از محیط زیست انجام میدهد. با همت و تلاش این روحانی مشکل ریزگردها در روستا کاهش یافت؛ زمانی که طاهری در حدود 30 هکتار بیابان نزدیک روستا را نهال کاشت. به جز این اما انجام کارهای دینی هم با طبیعت همسو است. او برای زکات سالانه اهالی روستا راههایی برمبنای طبیعت پیشنهاد کرده است و از دامداران و کشاورزان خواسته تا نهال پسته یا دامهایشان را برای زکات به ثبت برسانند تا محصولات نهالها و دامها به عنوان زکات برای نیازمندان و در راه ماندگان هزینه شود. با همت این روحانی حالا روستای بسطاق به محلی برای زندگی و دوستی با طبیعت تبدیل شده است.
روستای بسطاق شهرستان سرایان استان خراسان جنوبی را تا چند سال پیش به گستردگی و زیبایی دشت لالههای آن میشناختند. دشتی که در پنج کیلومتری این روستا قرار دارد و در فصل بهار و در ماه اردیبهشت گردشگران زیادی را از نقاط مختلف کشور به خود جذب میکند. اسم روستای بسطاق اما به دلایل دیگری هم این روزها بر سر زبانها افتاده است؛ به خاطر احیای یکی از قناتهای این روستا حالا نام بسطاق زیاد شنیده میشود. احیای قنات به همت همه اهالی روستا و با ایده حجتالاسلام محمد طاهری انجام شد. زمانی که دو سال قبل ویروس کرونا وارد کشور شد و خشکسالی در منطقه شهرستانی سرایان سایه انداخت و مشکلات کمآبی زندگی را برای اهالی بسطاق تلخ کرده بود.
مشکلات خشکسالی و کرونا
محمد طاهری 44 سال پیش در روستای بسطاق به دنیا آمد و به عنوان اولین روحانی این روستا در حوزه علمیه قم و مشهد درس خواند. بعد از اتمام درس و بحث او را به عنوان معلم اخلاق به یکی از مدارس شهرستان سرایان استان خراسان جنوبی فرستادند تا در آنجا خدمت کند. طاهری شهرنشین شد اما روزهای آخر هفته به روستای آبا و اجدادیاش برمیگشت تا در روستا زندگی کند. زندگی طاهری به دو بخش زندگی در روستا و شهر خلاصه شده بود تا این که در ماههای پایانی سال 98 ویروس کرونا به کشور آمد. مدارس تعطیل شد و او برای زندگی دوباره به روستا برگشت. طاهری تعریف میکند پیش از این کارهای فرهنگی و مذهبی زیادی در روستا انجام داده بود، بعد اما زمانی که به روستا رفت، فرصت بیشتری برای حل و فصل مشکلات روستا داشت. همان زمان بود که اهالی روستا به دلیل خشکسالی و مشکلات کمآبی پیش او گلایه کردند. همه اینها باعث شد طاهری به فکر احیای یکی از قناتهای روستا بیفتد. ماجرای خشک شدن قنات به حدود 15 سال قبل برمیگردد به زمانی که یکی از قناتهای این روستا به دلیل ساخت جاده تخریب شد. تنها روحانی روستا تعریف میکند سرچشمه این قنات تخریب شده در کوه نزدیک به روستاست. بعد از ساخت جاده اما راه قناتی که به روستا میآمد، بسته و آب قنات روانه دشت شد. او میگوید راه عبور بخشی از این قنات تخریب شده از روی زمین و بخش دیگری هم از زیر زمین است و آن بخشی که از روی زمین میگذشت، تخریب شده بود.
احیای زندگی در روستا
آن طور که طاهری تعریف میکند، روستای بسطاق حدود 1000نفر جمعیت دارد و همه اهالی هم دامدار و کشاورزند. دامدار و کشاورزی که آب نداشته باشد، چطور میتواند زندگی بگذراند؟ طاهری ابتدا همراه پسرعموی خود دست به کار شد. بیل و کلنگ در دست گرفت و جویهایی را که خشک و تشنه در روستا رهاشده بود، درست کردند. کار احیای یک قنات را اما نمیتوان با دو نفر به سرانجام رساند. خیلی زود اهالی دیگر روستا به آنها پیوستند. بیل و کلنگ به دست گرفتند، سیمان خریدند و دست در دست هم کار را شروع کردند. طاهری تعریف میکند حضور جوانان روستا اما امید تازهای به آنها داد. اغلب جوانان روستا در گروه جهادی که پیش از این طاهری در روستا راهاندازی کرده بود، عضو بودند و بعد از تصمیم این روحانی برای احیای قنات آنها هم سریع وارد عمل شدند. حدود 60 جوان
هر روز برای احیای قنات تلاش میکردند و کار احیا بعد از گذشت حدود یک ماه به نتیجه رسید و آب شیرین، گوارا و پاک در جویها احیا و عایقبندی شده به جریان افتاد. طاهری میگوید پس از آن بود که مشکلات کمآبی روستا هم تا حدودی حل شد و دیگر هیچ کشاورز و دامداری دغدغه کمآبی و خشکسالی ندارد و حالا آنها از آب قنات 12کیلومتری احیا شده استفاده میکنند.
از زکات تا حل معضل ریزگرد
طاهری همیار نمونه طبیعت استان خراسان جنوبی است. این روحانی خوشذوق بعد از احیای
یک قنات به این لقب نرسیده است. او ید طولایی در طبیعتدوستی دارد. طاهری از ریزگردها میگوید. از تابستان سه، چهار سال قبل که آسمان روستا با ریزگردها تیره و تار و ریزگردها برای اهالی مشکل ساز میشد. به همین دلیل این همیار نمونه طبیعت در حدود 30 هکتار از زمینهای اطراف روستا را درخت کاشت. انتخاب نهالهای کاشته شده در این زمین هوشمندانه بود. درختهای تاغ و آتریپلکس انتخاب طاهری برای نگهداشتن خاک در بیابانهای اطراف روستا بود. او تعریف میکند بعد از کاشت این نوع درختها در بیابانهای اطراف مشکلات ریزگردها به میزان زیادی حل شد تا اهالی روستا هم آب گوارا و هم هوای پاک داشته باشند.
زندگی طاهری با طبیعت گره خورده است. او حتی برای وصول زکات اهالی روستا هم ایدههایی برگرفته از طبیعت دارد. ایده دریافت زکات او با شغل اهالی روستا همسو است. با ایده او دامداران دامهای خود را برای زکات ثبت میکنند. به عنوان مثال هر دامدار میتواند سه، یک یا حتی پنج دام را برای دریافت زکات ثبت کند و سالانه هم هزینههای آن دام را مانند دیگر دامها بپردازد اما محصولات دام، مانند پوست، گوشت یا شیر دام به عنوان زکات در اختیار تنها روحانی روستا یعنی طاهری قرار میگیرد. با همین روش حدود 150 رأس دام برای پرداخت سالانه زکات ثبت شد. زکات کشاورزان هم به همین شیوه سالانه پرداخت میشود. همه کشاورزان در این روستا باغدار هستند و درخت پسته دارند. هر کشاورز میتواند یک یا چند نهال پسته خود را برای زکات سالانه ثبت کند. 185نهال پسته برای زکات ثبت شده تا محصول درختها صرف امور خیریه روستا شود؛خیریهای که تنها مرکز خیریه شهرستان است و طاهری آن را در روستا راهاندازی کرد.
خیریه فعال
درست است که عمده کارهای این روحانی رنگ و بوی محیطزیستی دارد اما طاهری به فکر روزمرگی، اشتغال و زندگی اهالی روستا هم است. او در مرکز خیریهاش برای حدود 10نفر از خانمهای روستا اشتغالزایی کرده است. با کمک این روحانی هنر حولهبافی که جزو هنرهای قدیمی استان خراسان جنوبی است، احیا شد. او به بانوان روستا که دوست داشتند کارهای هنری انجام دهند، آموزش حولهبافی داد و بعد دار پارچهبافی، نخ و همه لوازم اولیه برای راهاندازی کسبوکار را در اختیارشان گذاشت تا حوله ببافند. طاهری به فکر همه اهالی روستاست. زمانی که دامداران با مشکل تأمین علوفه روبهرو بودند او با کمک فرمانداری و جهاد دانشگاهی علوفه رایانهای تهیه کرد و علوفه را به دست اهالی روستا رساند. این روحانی برای عشایران هم کارها کرده و برای از بین بردن مشکلات آبی آنها سدهای خاکی احداث کرده است. به جز این، حدود 200 خانواده تحت پوشش خیریه طاهری قرار دارند که هر ماه بسته حمایتی از این خیریه دریافت میکنند. تهیه جهیزیه، هزینههای دارویی و نیز انجام کارهای عمرانی از دیگر فعالیتهایی است که در این مؤسسه خیریه انجام میشود. فعالیتهای این روحانی به این موارد ختم نمیشود. او برای جوانان هم برنامهها دارد. تیم فوتبال روستا به همت طاهری تشکیل شد. به جز این اما طاهری مقدمات انجام ورزش اسکواش را هم در روستا ایجاد کرد. اعضای تیم اسکواش در مسابقات کشوری مقام خوبی هم به دست آوردند. یک مقام سوم و نیز یک مقام پنجمی از افتخاراتی است که تیم اسکواش به آن دست پیدا کردهاند.