اگر فردی در چهارشنبه‌سوری دچار حادثه شد چطور به او کمک کنیم؟
کمک‌های اولیه برای آتش‌بازی آخر سال
در سال‌های اخیر ترقه‌بازی‌های چهارشنبه‌سوری از یک شب در سال تبدیل‌شده به رویدادی که در یک‌هفته و حتی یک‌ماه برای همراهی با آتش و دینامیت و ترقه برگزار می‌شود. با این حال در شب چهارشنبه آخرسال به اوج می‌رسد. در این میان ممکن است شما در رفت‌وآمدهای روزمره‌تان با فردی مواجه شوید که دچار سوختگی‌شده و درد می‌کشد. از آنجا که در چنین روزهایی تماس‌هایی که با اورژانس گرفته می‌شود افزایش پیدا می‌کند و گاهی ممکن است بعضی از سوختگی‌ها اصلا نیازی به خدمات پزشکی تخصصی نداشته باشد، بهتر است همه ما با انواع سوختگی و روش‌های تسکین آن آشنا باشیم. به این ترتیب هم تلفن‌های اورژانس برای سوختگی‌های سطحی اشغال نخواهد شد و هم اینکه اگر در نزدیکی‌مان فردی آسیب دید، می‌توانیم اقدامات اولیه را انجام دهیم یا دست‌کم باعث بیشترشدن رنج و دردش نشویم و با باورهای اشتباهمان به پوست و بدن او آسیب نزنیم.
جدا یا دورکردن فرد از ماده آتش‌زا
اولین اقدام در مواجهه با کسی که دچار سوختگی‌شده باید تلاش کنیم او را از عامل سوختگی دور کنیم. در چهارشنبه‌سوری این عامل ممکن است ترقه دست‌ساز، دینامیت یا آتش مستقیم باشد.
اگر در حین سوختگی بخشی از این مواد محترقه روی بدن فرد باشد بهترین کار این است که با احتیاط آن را از سطح بدن جدا کنید. پس از این کار تشخیص کلی این که سوختگی در چه سطحی است می‌تواند در انتخاب اقدامات بعدی
تعیین کننده باشد.
تشخیص میزان سوختگی
سوختگی سه‌نوع کلی دارد که براساس شدت آسیب وارده به پوست تعیین می‌شود و آشنایی با آن می‌تواند کمک کند چه امدادهای برای فرد آسیب‌دیده باید انجام شود. در سوختگی درجه‌یک، پوست قرمز می‌شود و غالبا تاولی رو آن شکل نمی‌گیرد اما ممکن است پوست، شکل پوسته‌پوسته به خودش بگیرد. سوختگی درجه‌دو معمولا با تاول و ضخیم‌شدن پوست همراه است، این نوع سوختن معمولا از سطح پوست کمی پایین‌تر می‌رود و به لایه‌های زیرین نفوذ می‌کند که باعث درد و سوزش زیاد می‌شود. ویژگی اصلی سوختگی درجه‌سه روشن یا حتی سفید‌شدن پوست و تغییر بافت آن
به شکل برجسته و چرمی است.
در این نوع سوختگی هم سوزش و درد بسیار زیاد است. در سوختگی‌های خیلی پیشرفته تمام علائم سوختگی درجه‌سه وجود دارد با این تفاوت که عمق آن تا تاندون‌ها یا حتی استخوان‌ها هم نفوذ می‌کند. در این نوع سوختگی‌ها احتمال عفونت بسیار بالاست چون با زخم و ازدست‌رفتن خون همراه است.
سوختگی سطحی، کمک‌رسانی سریع و ساده
سوختگی‌های درجه‌یک معمولا با مراقبت‌های خانگی درمان می‌شوند. هر چه زودتر سوختگی را درمان کنید ممکن است زمان بهبودی سریع‌تر باشد اما بهترین واکنش شما در برابر کسی که در خیابان دچار سوختگی سطحی شده می‌تواند این باشد که بطری آبی تهیه کنید و کمی آب روی سوختگی بریزید. اگر قرص ایبوپروفن یا استامینوفن همراه دارید به فردی که دچار سوختگی شده بدهید تا بتواند درد و سوزش را تحمل کند. تهیه پمادهای مناسب برای سوختگی از داروخانه هم می‌تواند لطف بزرگ شما به فرد آسیب‌دیده باشد.
سوختگی متوسط، توجه به تاول‌ها
از تغییر شکل پوست یا گستردگی سوختگی روی بدن افراد آسیب دیده احتمالا متوجه خواهید شد که سوختگی دیگر سطحی نیست و از قرمزی روی پوست بیشتر و عمیق‌تر است. در چنین شرایطی باز هم اولین اقدام می‌تواند استفاده از آب برای پاکسازی و تسکین باشد اما پس از آن باید زخم را تمیز نگه‌داشت و با اورژانس تماس گرفت. پمادها و کرم‌های آنتی‌بیوتیک به جلوگیری از عفونت کمک می‌کنند. یک پماد آنتی‌باکتریال مانند «باسیتراسین» یا «نئوسپورین» می‌تواند در مراحل ابتدایی سوختگی مناسب باشد. اگر امکان پانسمان یا استریل‌کردن محل سوختگی با پارچه‌های غیر‌کرکی هم وجود داشته باشد کمک بزرگی به فرد کرده‌اید. توجه کنید اگر تاولی روی پوست فرد وجود دارد به‌هیچ‌وجه ترکیده نشود زیرا می‌تواند باعث بروز بیماری‌های باکتریایی
و عفونت بشود.
سوختگی عمیق، حفظ خونسردی و تماس با اورژانس
اگر با سوختگی‌های عمیق و گسترده مواجه شدید بهترین کار این است که در همان مرحله‌اول با اورژانس تماس بگیرید و هیچ تماسی با فردی که دچار سوختگی شده نداشته باشید زیرا در این نوع سوختگی‌ها که بافت‌های بدن یا تاندون‌ها هم آسیب دیده‌اند، جابه‌جاکردن فرد یا فشار‌آوردن به بدنش برای تمیزکردن زخم و شستن آن می‌تواند آسیب‌رسان باشد. سعی کنید به فرد روحیه بدهید و در کنارش باشید تا اورژانس برسد. فردی که تمام بدنش دچار سوختگی شده حتما باید به بیمارستان منتقل شود و دیگر خنک‌سازی با آب یا پارچه مرطوب هم کارساز نیست. برای انتقال به بیمارستان باید از پتوهای مخصوص نجات که کرک ندارند برای پوشاندن شخص استفاده شود. همچنین به‌هیچ‌عنوان نباید لباس‌های سوخته‌شده و چسبیده به بدن شخص آسیب‌دیده را جدا کرد زیرا ممکن است به پوست آسیب بیشتری وارد کنید. این کار را باید پزشک و پرستار متبحر انجام دهد.
ژل آلوئه‌ورا، بهترین درمان‌خانگی سوختگی
آلوئه‌ورا اغلب به عنوان گیاه مخصوص سوختگی معرفی می‌شود. این گیاه در بهبود سوختگی‌های درجه‌یک تا دو مؤثر است. آلوئه‌ورا ضدالتهاب است، گردش‌خون را تقویت‌کرده و از رشد باکتری‌ها جلوگیری می‌کند و می‌تواند به‌عنوان نوعی روش پیشگیری از عفونت به کار برود. در درمان‌های خانگی بهترین داروی دم‌دستی برای سوختگی می‌تواند لایه‌ای از ژل‌آلوئه‌ورا خالص باشد که به‌آرامی روی ناحیه آسیب‌دیده مالیده شود.
باورهای اشتباه در برخورد با سوختگی
روی سوختگی یخ بگذار!
در مواجهه با سوختگی باورهای زیادی از کودکی تا امروز در ذهن ما جاگرفته که بسیاری از آنها نه‌تنها درست نیست بلکه می‌تواند در شدت سوختگی یا طولانی کردن زمان بهبودی موثر باشد. برای مثال حتما شنیده‌اید که می‌گویند باید روی زخم ناشی از سوختگی یخ گذاشت تا سوزش آن تسکین پیدا کند درحالی‌که یخ در لحظات اول با بی‌حس و سردکردن تجربه خوشایندی به همراه دارد اما پس از چند دقیقه چون پوست تغییر دما می‌دهد و با کم‌شدن سرما، بی‌حسی از بین می‌رود سوزش با شدت بیشتری شروع‌شده تا حدی که درد غیرقابل تحمل می‌شود. یخ در صورت استفاده نادرست حتی ممکن است باعث سوختگی سرد هم بشود.
نتیجه: یخ باعث افزایش درد و سوزش می‌شود
با پنبه ناحیه سوخته را بپوشان!
اشتباه رایج دیگر استفاده از پنبه برای تمیزکردن یا بستن محل زخم ناشی از سوختگی است که می‌تواند پس از چند ساعت بسیار دردناک شود چون الیاف پنبه به ناهمواری‌های پوست سوخته می‌چسبد و جداکردنش دشوار خواهد شد.
نتیجه: از پنبه دوری کنید
با خمیردندان سوزش پوست را تسکین بده!
خمیردندان، نمک، سیب‌زمینی از آن چیزهایی که بسیار مرسوم است در زمان سوختگی روی زخم بگذارند در حالی که هر کدام از این موارد برای هر نوع سوختگی خطرساز است و از آنجایی که برخی از آنها پایه علمی ندارند بهتر است استفاده نشوند. مثلا خمیردندان سوزش را بیشترکرده و حتی ممکن است باعث تغییر شکل پوست شود پس بهتر است در صورتی که می‌خواهید به فرد دچار سوختگی کمک کنید از داروخانه‌ای در نزدیکی محل حادثه، پماد سوختگی مناسب تهیه کنید.
نتیجه: پوست سوخته با خمیردندان، تغییر شکل می‌دهد
آرد از پماد سوختگی بهتر است!
در قدیم و زمانی که داروها و پمادهای مخصوصی برای درمان وجود نداشت، آرد اولین چیزی بود که برای سوختگی مورد استفاده قرار می‌گرفت چون هم تمیز بود و هم می‌توانست حرارت قسمت سوخته‌شده را بگیرد و دما را پایین بیاورد. به همین دلیل هنوز هم آرد از روش‌های محبوب و رایج در تسکین درد سوختگی است اما واقعیت این است که با افزایش تنوع و اثرگذاری داروها و پمادهای سوختگی دیگر نیازی به هیچ‌کدام از این روش‌ها نیست چون هم خیلی سریع‌تر اثر می‌کنند و هم از تغییر شکل پوست و به جا ماندن آثار آن جلوگیری خواهند کرد.
نتیجه: پمادهای سوختگی کارسازتر از آرد عمل می‌کنند
منابع: healthline / webmd
اولین اقدام در مواجهه با کسی که دچار سوختگی‌شده باید تلاش کنیم او را از عامل سوختگی دور کنیم. در چهارشنبه‌سوری این عامل ممکن است ترقه دست‌ساز، دینامیت یا آتش مستقیم باشد.
اگر در حین سوختگی بخشی از این مواد محترقه روی بدن فرد باشد بهترین کار این است که با احتیاط آن را از سطح بدن جدا کنید. پس از این کار تشخیص کلی این که سوختگی در چه سطحی است می‌تواند در انتخاب اقدامات بعدی
تعیین کننده باشد.
تشخیص میزان سوختگی
سوختگی سه‌نوع کلی دارد که براساس شدت آسیب وارده به پوست تعیین می‌شود و آشنایی با آن می‌تواند کمک کند چه امدادهای برای فرد آسیب‌دیده باید انجام شود. در سوختگی درجه‌یک، پوست قرمز می‌شود و غالبا تاولی رو آن شکل نمی‌گیرد اما ممکن است پوست، شکل پوسته‌پوسته به خودش بگیرد. سوختگی درجه‌دو معمولا با تاول و ضخیم‌شدن پوست همراه است، این نوع سوختن معمولا از سطح پوست کمی پایین‌تر می‌رود و به لایه‌های زیرین نفوذ می‌کند که باعث درد و سوزش زیاد می‌شود. ویژگی اصلی سوختگی درجه‌سه روشن یا حتی سفید‌شدن پوست و تغییر بافت آن
به شکل برجسته و چرمی است.
در این نوع سوختگی هم سوزش و درد بسیار زیاد است. در سوختگی‌های خیلی پیشرفته تمام علائم سوختگی درجه‌سه وجود دارد با این تفاوت که عمق آن تا تاندون‌ها یا حتی استخوان‌ها هم نفوذ می‌کند. در این نوع سوختگی‌ها احتمال عفونت بسیار بالاست چون با زخم و ازدست‌رفتن خون همراه است.
سوختگی سطحی، کمک‌رسانی سریع و ساده
سوختگی‌های درجه‌یک معمولا با مراقبت‌های خانگی درمان می‌شوند. هر چه زودتر سوختگی را درمان کنید ممکن است زمان بهبودی سریع‌تر باشد اما بهترین واکنش شما در برابر کسی که در خیابان دچار سوختگی سطحی شده می‌تواند این باشد که بطری آبی تهیه کنید و کمی آب روی سوختگی بریزید. اگر قرص ایبوپروفن یا استامینوفن همراه دارید به فردی که دچار سوختگی شده بدهید تا بتواند درد و سوزش را تحمل کند. تهیه پمادهای مناسب برای سوختگی از داروخانه هم می‌تواند لطف بزرگ شما به فرد آسیب‌دیده باشد.
سوختگی متوسط، توجه به تاول‌ها
از تغییر شکل پوست یا گستردگی سوختگی روی بدن افراد آسیب دیده احتمالا متوجه خواهید شد که سوختگی دیگر سطحی نیست و از قرمزی روی پوست بیشتر و عمیق‌تر است. در چنین شرایطی باز هم اولین اقدام می‌تواند استفاده از آب برای پاکسازی و تسکین باشد اما پس از آن باید زخم را تمیز نگه‌داشت و با اورژانس تماس گرفت. پمادها و کرم‌های آنتی‌بیوتیک به جلوگیری از عفونت کمک می‌کنند. یک پماد آنتی‌باکتریال مانند «باسیتراسین» یا «نئوسپورین» می‌تواند در مراحل ابتدایی سوختگی مناسب باشد. اگر امکان پانسمان یا استریل‌کردن محل سوختگی با پارچه‌های غیر‌کرکی هم وجود داشته باشد کمک بزرگی به فرد کرده‌اید. توجه کنید اگر تاولی روی پوست فرد وجود دارد به‌هیچ‌وجه ترکیده نشود زیرا می‌تواند باعث بروز بیماری‌های باکتریایی
و عفونت بشود.
سوختگی عمیق، حفظ خونسردی و تماس با اورژانس
اگر با سوختگی‌های عمیق و گسترده مواجه شدید بهترین کار این است که در همان مرحله‌اول با اورژانس تماس بگیرید و هیچ تماسی با فردی که دچار سوختگی شده نداشته باشید زیرا در این نوع سوختگی‌ها که بافت‌های بدن یا تاندون‌ها هم آسیب دیده‌اند، جابه‌جاکردن فرد یا فشار‌آوردن به بدنش برای تمیزکردن زخم و شستن آن می‌تواند آسیب‌رسان باشد. سعی کنید به فرد روحیه بدهید و در کنارش باشید تا اورژانس برسد. فردی که تمام بدنش دچار سوختگی شده حتما باید به بیمارستان منتقل شود و دیگر خنک‌سازی با آب یا پارچه مرطوب هم کارساز نیست. برای انتقال به بیمارستان باید از پتوهای مخصوص نجات که کرک ندارند برای پوشاندن شخص استفاده شود. همچنین به‌هیچ‌عنوان نباید لباس‌های سوخته‌شده و چسبیده به بدن شخص آسیب‌دیده را جدا کرد زیرا ممکن است به پوست آسیب بیشتری وارد کنید. این کار را باید پزشک و پرستار متبحر انجام دهد.
ژل آلوئه‌ورا، بهترین درمان‌خانگی سوختگی
آلوئه‌ورا اغلب به عنوان گیاه مخصوص سوختگی معرفی می‌شود. این گیاه در بهبود سوختگی‌های درجه‌یک تا دو مؤثر است. آلوئه‌ورا ضدالتهاب است، گردش‌خون را تقویت‌کرده و از رشد باکتری‌ها جلوگیری می‌کند و می‌تواند به‌عنوان نوعی روش پیشگیری از عفونت به کار برود. در درمان‌های خانگی بهترین داروی دم‌دستی برای سوختگی می‌تواند لایه‌ای از ژل‌آلوئه‌ورا خالص باشد که به‌آرامی روی ناحیه آسیب‌دیده مالیده شود.
باورهای اشتباه در برخورد با سوختگی
روی سوختگی یخ بگذار!
در مواجهه با سوختگی باورهای زیادی از کودکی تا امروز در ذهن ما جاگرفته که بسیاری از آنها نه‌تنها درست نیست بلکه می‌تواند در شدت سوختگی یا طولانی کردن زمان بهبودی موثر باشد. برای مثال حتما شنیده‌اید که می‌گویند باید روی زخم ناشی از سوختگی یخ گذاشت تا سوزش آن تسکین پیدا کند درحالی‌که یخ در لحظات اول با بی‌حس و سردکردن تجربه خوشایندی به همراه دارد اما پس از چند دقیقه چون پوست تغییر دما می‌دهد و با کم‌شدن سرما، بی‌حسی از بین می‌رود سوزش با شدت بیشتری شروع‌شده تا حدی که درد غیرقابل تحمل می‌شود. یخ در صورت استفاده نادرست حتی ممکن است باعث سوختگی سرد هم بشود.
نتیجه: یخ باعث افزایش درد و سوزش می‌شود
با پنبه ناحیه سوخته را بپوشان!
اشتباه رایج دیگر استفاده از پنبه برای تمیزکردن یا بستن محل زخم ناشی از سوختگی است که می‌تواند پس از چند ساعت بسیار دردناک شود چون الیاف پنبه به ناهمواری‌های پوست سوخته می‌چسبد و جداکردنش دشوار خواهد شد.
نتیجه: از پنبه دوری کنید
با خمیردندان سوزش پوست را تسکین بده!
خمیردندان، نمک، سیب‌زمینی از آن چیزهایی که بسیار مرسوم است در زمان سوختگی روی زخم بگذارند در حالی که هر کدام از این موارد برای هر نوع سوختگی خطرساز است و از آنجایی که برخی از آنها پایه علمی ندارند بهتر است استفاده نشوند. مثلا خمیردندان سوزش را بیشترکرده و حتی ممکن است باعث تغییر شکل پوست شود پس بهتر است در صورتی که می‌خواهید به فرد دچار سوختگی کمک کنید از داروخانه‌ای در نزدیکی محل حادثه، پماد سوختگی مناسب تهیه کنید.
نتیجه: پوست سوخته با خمیردندان، تغییر شکل می‌دهد
آرد از پماد سوختگی بهتر است!
در قدیم و زمانی که داروها و پمادهای مخصوصی برای درمان وجود نداشت، آرد اولین چیزی بود که برای سوختگی مورد استفاده قرار می‌گرفت چون هم تمیز بود و هم می‌توانست حرارت قسمت سوخته‌شده را بگیرد و دما را پایین بیاورد. به همین دلیل هنوز هم آرد از روش‌های محبوب و رایج در تسکین درد سوختگی است اما واقعیت این است که با افزایش تنوع و اثرگذاری داروها و پمادهای سوختگی دیگر نیازی به هیچ‌کدام از این روش‌ها نیست چون هم خیلی سریع‌تر اثر می‌کنند و هم از تغییر شکل پوست و به جا ماندن آثار آن جلوگیری خواهند کرد.
نتیجه: پمادهای سوختگی کارسازتر از آرد عمل می‌کنند
منابع: healthline / webmd