printlogo


1401 به روایت خشکسالی


خبرهایی از گوشه ‌و کنار به گوش می‌رسد؛ خبرهایی که از احتمال خشکسالی سال پیش‌رو می‌دهد، از بنرهای فرهنگ‌سازی برای صرفه‌جویی در مصرف آب که در سطح شهر دیده می‌شود تا آمار و ارقامی که خیلی روزهای پربارانی را برایمان پیش‌بینی نمی‌کنند اما واقعیت چیست ؟ موضوعی که احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی با اشاره به این‌که مجموع بارندگی‌های امسال 5/15درصد کمتر از حد طبیعی بوده و این اتفاق، عواقبی در سال جدید هم در پی خواهد داشت، درباره آن می‌گوید: «فروردین سال آینده، ماهی نسبتا خشک همراه بارندگی‌های کمتر از نرمال خواهد بود». او معتقد است طبق نقشه الگوهای جوی، ممکن است بارش‌های تجمعی در فروردین ۱۴۰۱، به طور نسبی کمتر از نرمال شود: «طبیعتا، بارش‌های کمتر از نرمال در فروردین سال آینده در برخی مناطق ازجمله غرب و جنوب غرب و به‌خصوص حوضه کرخه و شمال شرق و تهران، می‌تواند خطر کم آبی و خشکسالی موجود را تشدید کند.»
این‌طور که معلوم است، تاکنون مجموع بارندگی سال آبی جاری حدود 5/15درصد کمتر از نرمال بوده ، البته این میزان بارندگی‌ها نسبت به سال گذشته قدری بهتر است ولی باز هم پایین‌تراز حد نرمالی است که بتواند ذخایر آبی ما را تأمین کند: «در مجموع بارندگی‌های متوسط کشور در مناطق غربی، دامنه‌های جنوبی رشته کوه البرز، تهران، سمنان، خراسان شمالی و خراسان رضوی بین ۲۵ تا ۵۵درصد زیرنرمال و در مناطق یاد شده مقدار بارش حتی از سال قبل نیز کمتر است.» این را احد وظیفه می‌گوید که معتقد است این اتفاق می‌تواند دسترسی به آب را برای کشت آبی دربرخی مناطق مانند استان‌های خوزستان و ایلام، نگران‌کننده‌تر از همیشه کند.
با توجه به این شرایط بی‌تردید خطر خشکسالی جدی است و باید برای مدیریت منابعی آب کشور سنجیده‌تر عمل کرد، تهدیدی که البته با کمی صرفه‌جویی و تغییر سبک زندگی می‌تواند اثرات کمتری داشته باشد. در این میان، شاید کشاورزان اولین گروهی هستند که می‌توانند به کم شدن اثرات این کم‌آبی کمک کنند؛ موضوعی که رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی هم بر آن تاکید دارد: «کشاورزان از کشت محصولات آب‌بر پرهیز کنند. در واقع برای کنترل خسارت، لازم است کشت بهاره با محدودیت مواجه شود.»
احد وظیفه از اجرای برنامه‌های ریاضتی در حوزه آب می‌گوید؛ برنامه‌هایی که البته مختص یک گروه و یک دسته نمی‌شود: «کشاورزی، صنعت و مصارف خانگی؛ هر سه این موارد می‌توانند مسیر مواجه شدن با پدیده خشکسالی را با موانع روبه‌رو کند.» کم‌آبی و خشکی‌هایی که می‌توانند آنچنان در ریشه و جان استان و منطقه‌ای نفوذ کنند که درختان، باغات چشمه‌ها، قنات‌ها ، چاه‌ها و دام‌ها هم از پیامدهای آن در امان نمانند: «صنعت باید به‌سمت استفاده از آب‌های نامتعارف مانند آب بازچرخانی برود و در کشاورزی هم با بهره‌گیری از فناوری و روش‌های روزآمد از مصرف به‌شدت کم کنیم.» صرفه‌جویی در مصرف آب‌شرب خانگی هم که جای خود دارد حتی اگر هیچ‌خبر و تهدیدی از خشکسالی و کم‌آبی هم در میان نباشد. آن‌وقت است که شاید بتوانیم سال جدید را بدون تهدید به نام خشکسالی شروع کنیم و ادامه دهیم.