گفت و گو
باز شدن پای افسانهها به قصه جنگ و صلح
«خانهای برای سیمرغ» عنوان تازهترین اثر محمدرضا آریانفر است که توسط انتشارات سورهمهر راهی بازار نشر شده. محمدرضا آریانفر در گفتوگو با جامجم درباره «خانهای برای سیمرغ» بيان کرد: در این کتاب به روابط انسانها فرامرزی نگاه شده است. از ارتباط دو نوجوان ایرانی و عراقی با یکدیگر تا ارتباط یک نوجوان با پرنده سیمرغ.
آریانفر درباره استفاده از عناصر شاهنامه در این رمان، افزود: این اولین مرتبه نیست که از چنین عناصری در نوشتههایم استفاده میکنم. در رمان طوقی نیز به دوستی یک پسر بچه با یک پری دریایی در رود کارون پرداختهام. درواقع با استفاده از عناصر شاهنامه هم به پویا نگاه داشتن شاهنامه کمک کرده و هم فضای متفاوتی را در دل رمان ایجاد کردهام. از سوی دیگر با توجه به اینکه در گذشته به شعر گفتن میپرداختم و پنج دفتر شعر هم چاپ کردهام بهنوعی خواستم در رمانهایی که مینویسم با استفاده از همان نگاه شاعرانه، جریان داستان را پیش ببرم؛ بهعبارتی اکنون در رمانهایم شاعرانه نگاه میکنم.
وی با اشاره به فضای رمان اظهار کرد: من درباره هر منطقهای که مینویسم تحقیق میکنم. نسبت به باورها، عقیدهها، فرهنگها و ... مطالعه و تحقیق میکنم تا بتوانم فضای حقیقی را در داستانم به رشته تحریر درآورم. در خانهای برای سیمرغ نیز از فضایی که در آن متولد شدم و رشد کردهام استفاده کردم تا بتوانم در عین حضور عناصر جادویی اما فضایی حقیقی را برای مخاطب نگارش کنم.
آریان فر در ادامه با تایید اینکه خانهای برای سیمرغ به دوگانه جنگ و صلح پرداخته است، بیان کرد: افرادی که این اثر را مطالعه میکنند نظرشان درباره رفتار با همنوعان خود که ملیت و نژادی متفاوت دارند تغییر خواهد کرد. من در خانهای برای سیمرغ با فرهنگ غلط نژادپرستی مقابله کردهام. در این داستان خواستم بگویم که انسانیت هیچ مرزی ندارد.
وی همچنین افزود: مطالعه خانهای برای سیمرغ میتواند نگرشها را درباره جنگ و جنگطلبی تغییر دهد. دنیای امروز نیاز به صلح دارد و خانهای برای سیمرغ میتواند راوی ارتباط شیرین دو ملت در سایه صلح باشد. این نویسنده نیز به نمادهای مورد استفاده در جدیدترین اثر خود اشاره کرد و گفت: من در این کتاب از نمادهای بسیاری استفاده کردهام. حتی اسامی مورد استفاده هر کدام نمادی هستند که مخاطب باید از آنها رمزگشایی کند. بهعنوان نمونه نام کارون نماد حیات است.
آریانفر در پایان در پاسخ به این سؤال که خانهای برای سیمرغ چه پیامی را برای مخاطب به همراه دارد، خاطرنشان کرد: من مینویسم اما پیامدهنده نیستم و به مخاطب اجازه میدهم که برداشت خودش را داشته باشد. مطمئن باشید اگر قرار باشد من پیامی را به مخاطب القاء کنم، کار تصنعی خواهد بود.
محسن حسین پور - قفسه کتاب