نگاهی به زندگی سردار فرهنگی انقلاب
از جشنواره عمار تا افق...
نادر طالبزاده، فیلمساز، مجری، مدیر رسانه و دبیر جشنواره عمار و دبیر کنفرانس افق نو، متولد 1332 در تهران بود. در 16سالگی برای تحصیل به آمریکا رفت و تحصیلات آکادمیک خود را در رشته سینما به پایان رساند و سپس به ایران بازگشت؛ زمانی که انقلاب در حال وقوع بود. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، مرحوم طالبزاده موفق به دریافت مجوز راهاندازی روزنامه تهرانتایمز شد و سپس در سال 1359 در صدا و سیما شروع به کار کرد. در این میان بهعنوان مستندساز به جبهه رفت و پس از بازگشت نیز فعالیت خود را با همین عنوان در تلویزیون ادامه داد. مستند شوش و شهر شهیدان گمنام ازجمله آثار او در چنین دورانی است.
طالبزاده خود را پیرو خط انقلاب و بدون وابستگی به حزب و جناح خاص معرفی میکرد. ایشان علاوه بر مستندسازی به ساخت سریال «بشارت منجی» با موضوع مسیح از زبان انجیل برنابا پرداخت که سال 1378 در 13 قسمت ساخته شد. اقای طالبزاده ازجمله موسسان شبکه افق بوده و مسؤولیت موسسه افق نو را نیز برعهده داشت که سالانه کنفرانسهایی را برگزار میکرد.
دعوت از چهرههای سیاسی و فرهنگی آمریکایی که منتقد آمریکا بودند ازجمله موضوعات این کنفرانسها بود. یکی از این چهرهها
کاترین پرز شکدم بود که حضورش در ایران بسیار جنجالآفرین شد. نادر طالبزاده در مصاحبهای گفته بود: «او مهمان کنفرانس فلسطین بود و جزو 600 مهمانی بود که از آنجا دعوت شده بودند و با تایید سیستم دعوتی آنها و چک و بررسی آنجا به ایران آمد و ما پیش از این او را نمیشناختیم... طالبزاده گفته بود او از جای دیگری دعوت شده بود و ما موظف نیستیم در اینباره به جایی پاسخ بدهیم.» با این حال جواد شمقدری، کارگردان سینما و تلویزیون و معاون سابق سینمایی در گفتوگویی اشاره میکند که نادر طالبزاده پیش از این در مورد شکدم هشدار داده است.
این فیلمساز انقلابی طی همکاری و همراهی با شهید آوینی دو مستند فجر و شقایق و ساعت ۲۵ را در قالب مجموعه روایت ساخته است.
راهاندازی جشنواره عمار از دیگر فعالیتهای طالبزاده در دهه اخیر محسوب میشود. نمایش فیلمهای کوتاه، مستند و بلند با محوریت موضوعاتی مانند مقاومت، مبارزه با استکبار و صهیونیسم و موضوعات انقلابی ازجمله اهداف این جشنواره هستند.
او نه تنها آتیهای را که در کشور آمریکا برایش وجود داشته رها کرده، بلکه وارد ایران در زمان جنگ تحمیلی میشود. در جریان انقلاب اسلامی افرادی با مسؤولیتهای متفاوت مثل معمار، مهندس و... در حوزههايی مشغول کار بودند. همه آنها بهدلیل ضرورتی که جنگ بهوجود آورد وارد جنگ شدند.
از میان همه آنها، مهمترین افرادی که از عرصه علوم انسانی و ... وارد این حوزه شدند، میتوان به شهید چمران، شهید آوینی و جناب طالبزاده اشاره کرد. شهید آوینی و آقای طالبزاده به سبب نوع تحصیلات خود، از فضاهایی کاملا متفاوت وارد موضوعات و روایات جبهه و جنگ میشوند، به موضوعات هنری و به برخی ابزار الکترونیکی مانند دوربین فیلمبرداری اشراف دارند، به زبان انگلیسی مسلط هستند و انگیزه لازم برای ورود به موضوعات جنگ را نیز دارند. گویا در یکی از عملیاتها به اصطلاح شیمیايی هم میشوند که تا آخر عمر تاثیرات و تالمات خاص خود را برای ایشان به همراه
داشته است.
او انسانی است که فارغ از آنکه دارای اندیشههای انقلابی است، مطالعات و ارتباطات بینالمللی خوبی هم دارد. او در این مقطع به تربیت شاگردانی میپردازد که طرز تفکر خود را وامدار او هستند که شاید نتیجهاش جشنواره عمار است.
طالبزاده هیچوقت به سمت سینمای گیشه نرفت. بسیار زمان صرف کرد کسی را پیدا کند تا لیاقت عیسی شدن داشته باشد، مراقب رفتار و نفسانیات خود باشد و حتی در بین سکانسها به خودسازی معنوی میپرداخت تا جلوی دوربین بتواند نقشی باورپذیر ارائه دهد و بتواند مخاطب را به حقیقت قصه نزدیکتر کند.
او مانند بسیاری از افراد که بعد از مدتی اهدافشان برایشان کار و کسب میشود، نبود. او از لحظهای که در این راه قدم گذاشت و تا لحظهای که از دنیا رفت، به تمام معنا معتقد به آن چیزی بود که دنبال میکرد.
طالبزاده هیچگاه جزو هژمونی رسانه نبود و همیشه منتقد رسانه تحت تاثیر غرب بود. او فردی متجدد و مدرن و حتی در فضای آرمانگرایانه خود بسیار دید بازی داشت، بسیار اهل پژوهش و تحقیق و همیشه شنونده بسیار خوبی بود.
نادر طالبزاده، عصر ۹ اردیبهشت ۱۴۰۱ بهدلیل عوارض ناشی از عارضه قلبی و لختگی خون در بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان درگذشت.
آزاده قاسمی - خبرنگار