دلنوشته پیشکسوتان، مدیران و برنامهسازان در سالگرد رادیو
رادیو یار همیشه همراه
پیچ رادیو، همواره موجی از خاطرات قدیمی را که در انزوای پستوی ذهنمان متروک افتادهاند، زنده میسازد؛ خاطره نخستین روز مدرسه که با صدای «شیر خدا»، حس مبهم
قدم گذاشتن در یک مسیر ناشناخته و آشنایی با دوستان جدید را دامن میزد. سخنرانی تاریخی حضرت امامخمینی رحمها... در دوازدهم بهمن ، همسایههایی را که سالها به قهر دیرینه یکدیگر خو گرفته بودند؛ شانه به شانه هم نشاند تا شادی بزرگشان را به رادیوی کوچک و مشترک محله پیوند زند. روزهای پرالتهاب جنگ که صدای رادیو، تنها همدم زنان چشم به راهی بود که به واسطه وی، از حال عزیزانشان در جبههها، خبری دریافت میکردند. شور جمعی ملتی که با شنیدن صدای پرخاطره آن خبرنگار عاشق، رادیوها را به هوا پرت کردند تا همه دنیا بشنوند: «شنوندگان عزیز! خرمشهر آزاد شد.»
دعای سحر نیمهشبهای ماه رمضان که از رادیوی پشت پنجره رو به قبله، خواب را از یک محله میربود. قصههای بعدازظهرهای خلوت و ساکت که تمام بچههای غریب یک شهر را دور هم جمع میکرد. تلاوت نابهنگام قرآن که با بغض گویندهای قطع شد تا خبر ارتحال آن پدر آسمانی را بدهد که سایه دست با برکتش، همچون باران، بر همه فرود میآمد. سکوت سحرآمیز همراه با ثانیهشماری پیش از تحویل سال و صدای ترکیدن توپ سال نو، به پای رادیویی که از تمیزی برق میزند.صدای «گل» از گزارشگر فوتبال جام جهانی که در صدای بوق زدنهای پیاپی رانندگان در پشت ترافیک گم میشود. بیخوابیهای عاشقانه کسانی که با برنامه «راه شب»، برای محبوبشان پیغام دلتنگی میفرستند.
علی اصغر نادرپور ، پیشکسوت گزارشگری رادیو:
رادیو همراه همیشگی لحظه ها
علیاصغر نادرپور که شنوندگان برنامههای رادیویی همیشه گزارشهای شیوا و دلنشینش را در سالهای گذشته در خاطر دارند، به مناسبت سالروز تاسیس رادیو در یادداشتی گفت: نیروی کلام و گفتار موثر به منظور اقناع، رمزی شگفتآور است که همچنان به قوه ناطقه و سخنان نغز و لطیف احساسات را برمیانگیزد و قلوب و افکار مردم را به هیجان میآورد. اولین کلام در رادیو سال 1319 تا به امروز با قهر و آشتی همراه بوده و اما هستند بسیاری که همیشه خود را با رادیو همراه و همدل کرده
و هر روز به اعتماد خود بیافزایند. پس باید بکوشیم تا در بین رسانه شنیداری ما (رادیو) با احترام به سواد رسانهای شنونده، همچنان قرص و محکم و پویا در بین رسانه بدرخشد. جای جای ایران برای سربلندیاش با شنیدن دیدنی است.
عذرا وکیلی، برنامه ساز پیشکسوت رادیو:
رادیو شریک غمها و شادیهای مردم است
عذرا وکیلی که چند دهه جزو چهرههای شاخص برنامهساز رادیو بوده، میگوید: بعد از
حدود 50 سال کار مداوم و کسب تجارب مختلف و متنوع و همچنین حضور مستمر در رادیو به این نتیجه رسیدم که این رسانه از آغاز فعالیتش در ایران جزو مهم خانواده ایرانی به حساب آمده و همچنان این ارتباط خانوادگی به صورت ادامهدار و موثر در سطوح مختلف کماکان پا برجاست.
وکیلی در ادامه گفت: رادیو به عنوان عضوی بزرگ و مسؤول، خانواده خود را شریک غمها و شادیهای مخاطبان قرار داده است. هر چند مدتی ارتباط بین رادیو و مخاطبانش به دلایل گوناگون با دشواریهایی روبهرو شد اما با گسترش امکانات فنی، تولیدی و هنری دلسوزان، به لطف خدا توانست دوباره موقعیت خود را بازسازی و جایگاهش را پیدا کند. این یعنی با توجه به سهولت دسترسی به رادیو در هر زمان و مکان و پیشرفت فناوری در ارتباطات در کنار حضور جوانان کار آزموده و علاقهمند به طور حتم جایگاه رادیو بیش از آنچه امروز میشنویم بالاتر و مثمرثمرتر خواهد شد.
رضا خضرایی، پیشکسوت رادیو:
رادیو رسانه ای سوار بر دل های مخاطبان
یک روز، ناگهان صدایی در گوش تمام شهر پیچید و به همه سلام گفت! صدا نابهنگام بود اما از مدتها پیش همه انتظارش را میکشیدند. جایش خالی بود تا سکوت مردم را به سمت نغمهها و واژههای امید زندگی ساز پل بزند! ناگهان، آغاز شد و از آن روز چهارم اردیبهشت سال ۱۳۱۹ رادیو در همه لحظهها، با تمام لهجهها و لحنهای زیبا با اهالی این سرزمین سخن گفت! از آن روز، این صدای گرم مهمان خانههای مردم شد.
رادیو همواره دلها را به انسی زیبا، زندگانی را به تداومی شورانگیز و خستگیها را به امیدی روشن فراخوانده است! برخی امواج آرام صدا از رادیو را به نسیم تشبیه کردهاند! نسیم میوزد تا با ملایمت روحانگیز و زندگی بخش خود، جان طبیعت را بیدار کند. همکاران رادیو نیز با رسالتی آگاهانه، روح انسانسازی و امید را در مخاطب زنده میکنند!
روز رادیو بر شنوندگان و همدلان همیشگی و همکاران پرتوان و تلاشگر، مبارک و فرخنده باد!
محمد مهدی سدیفی، پیشکسوت تهیه کنندگی و مدرس دانشگاه:
رادیو رسانه ای تخیلآفرین است
رادیو در طول زمان نه تنها در ایران بلکه در همه جای جهان، جایگاه خاصی داشته و هنوز هم دارد. منتها همان طور که در طول زمان همه چیز دچار تغییر شده ، رادیو هم دچار تغییراتی شده است. ولی رادیوهایی در جهان موفق هستند که بتوانند خودشان را هرچه سریعتر با شرایط زمان و مکان روز تطبیق بدهند. این یکی از موارد مهم در یک رادیوی مطلوب و با مخاطبان زیاد است.
به دلیل اینکه رادیو رسانهای تخیلآفرین است و با این تخیلآفرینی که رادیو در مخاطبان ایجاد میکند مستلزم مطالعات، تحقیقات، پژوهشها و به روز بودن است. اگر رادیو بتواند این شرایط را برای ساخت برنامههایش ایجاد کند، میتواند رادیویی موفق باشد و برای مخاطبان در آینده پیش رو، رسانهای تاثیرگذار باشد.
رسول نجفیان، هنرمند و پیشکسوت رادیویی :
رادیو روایتگر بهترین خاطرات مردم ایران
رادیو رسانه خاطرهساز مردم ایران است و هرکسی به اندازه سهم خود از آن، خاطرههای زیبایی را به همراه دارد. خصوصا اینکه این رسانه برای همه ما بچههای گذشته که در یک خانه زندگی میکردیم بسیار دلنشین است .
یادم میآید در زمان گذشته ما در کوچه مهران میدان مخبرالدوله فعلی زندگی میکردیم. آن زمان دسترسی محدودتر بود و با همسایهها پای برنامههای رادیو مینشستیم و از شنیدن آن لذت میبردیم. بعدها نیز که از آن خانه جابهجا شدیم و به جای دیگری که برق داشت نقل مکان کردیم پدرم با سختی زیاد پولی جمع کرد و یک رادیو دست دوم برقی خرید. آن زمان رادیو داستانهای شب و لالایی کن مرغک را پخش میکرد که ما با تمام وجود شنونده آنها بودیم.
وی در خصوص تفاوتهای تلویزیون و رادیو گفت: فرق رادیو با تلویزیون در جلوههای بصری، طراحی صحنه و دکور است. اما رویکرد برنامهسازی در رادیو اینگونه نیست. زیرا اساسا این رسانه یک مجموعه فاخر و ذهنساز است. مثلا در رادیو مخاطب را میتوانیم در قالب نمایشنامه یا متن با حرکت در بیابان همراه کنیم، قدم میزنیم، در کالسکه سوارش کنیم یا در قطار باشد.
همه این رویدادها در ذهنیت مجسم می شود که میتوان آن را توسعه داد و افراد با ذهنیت خود تصویر میسازند . مسلما این روند یا خلاقیت رادیو تمام ارزشها، زیبایی و تربیت ذهنی بچهها به خصوص در شنیدن و هنر سمعی را بیش از هر ابزاری قوی میکند. قدرت تخیل را بال میدهد و آن را به شدت قوی میکند. رادیو برای ما همواره حاوی خاطرات نوستالژیک است. مثلا به این معنا که عطری بسیار خوشرایحه در مشام شما میپیچد و جریان خون پر انرژی در مغز جاری میشود. زیرا انسان را به یاد گذشته و خاطرات زیبا میسازد. ما هر وقت میخواهیم به آرامی بخوابیم حالتی میگیریم که انگار در رحم مادر قرار داریم و خودمان را پناه میدهیم.
فیروزه آدابی گوینده و برنامه ساز رادیویی :
تخصص گرایی مهمترین مزیت رادیو
آدابی که از برنامه سازان برجسته رادیو مدتهاست به صورت تخصصی برنامههایی در حوزه سلامت تولید میکند، گفت: تقریبا به مدت 20 سال است که در رسانه رادیو کار میکنم. به طور کلی در این زمان با فرازها و فرودهای زیادی روبهرو بودهایم ولی در نهایت توانستیم با تلاش و پشتکار مسیر خود را ادامه دهیم. چون رادیو رسانهای بسیار شاخص و در دسترس است که به خاطر مزایای زیادی که دارد میتواند رسانهای گرم و پویا باشد. به همین خاطر مردم هم توجه ویژهای به آن دارند. زیرا با گذشت زمان شاهد تغییرات مثبت بسیاری در برنامهها بودیم .از سویی با توسعه شبکههای رادیویی و افزایش تعداد آنها در بخشهای عمومی، اختصاصی و تخصصی باعث تجلی هرچه بیشتر این رسانه در ابعاد مختلف نیز شدیم.
آدابی در خصوص نقش موثر رادیو افزود: در حقیقت تغییر رویکردها در کنار افزایش کمی و کیفی شبکههای رادیویی زمینهساز تجلی جایگاه مخاطب در این رسانه شد. البته باید توجه کرد که رسانههای تصویری اساسا به خاطر استفاده از جلوههای بصری به صورت طبیعی تفاوتهایی را میان رادیو و آنها ایجاد میکند. همچنین باید توجه کرد که تنها ابزار رادیو موسیقی و کلام است که باید بر اساس آنها مفاهیم و احساسات را منتقل کرد. اما رادیو به خاطر شاخصههای مختلف کماکان متشخص است. از سویی باید توجه کرد که مزایای ماندگار رادیو توانست آنرا به عنوان یک رسانه فاخر و اصیل معرفی کند. در حقیقت این دو موضوع مهم رادیو را ماندگار کرده است .
عبدا... فجری گوینده برنامه تقویم تاریخ رادیو ایران
ایدههای نو تحول در محتوا
رادیو به دلیل راحتی در اختیار عموم همیشه از جایگاه خاصی در میان سایر رسانهها برخوردار بوده است و باید فرآیند اطلاعرسانی این رسانه به گونهای باشد که شنونده آن را در اولویت خودش قرار بدهد. اما نقش رادیو در آینده به چه صورت خواهد بود؟ رادیو میتواند همه جا نقش مهمی ایفا کند و هر چقدر بتواند قدرت انتشار اخبار موثق را با اتکا به مزیت دسترس بودن این رسانه در کنار برنامهسازی صحیح و اصولی مد نظر قرار بدهد، شاهد افزایش مخاطبان رادیویی می توانیم باشیم . و اما همین طور که می دانید ما در آستانه هشتاد و دومین سالگرد تاسیس رادیو هستیم لذا روز چهارم اردیبهشت ماه را به همه همکارانم و تمامی هموطنان که سالگرد تاسیس رادیوست تبریک و تهنیت عرض میکنم.
فاطمه نیرومند، گوینده پیشکسوت رادیو:
همه در رسانه رادیو صادقانه خدمت میکنند
باید گفت رادیو رسانهای گرم، ژرف و عمیق است و برغم گسترش ارتباطات در جامعه بشری و نفوذ فضای مجازی در میان جوامع، اما همچنان در اعتمادسازی موفق بوده و مردم و مسؤولان را به حرکت در میآورد. بطور مثال در سالهای دفاع مقدس در جبههها، در میان هیاهوی موشک باران در زیرزمین خانهها، در هیجان آزادی خرمشهر ، در فراق و از دست دادن امام خمینی عزیزمان، در فراخوان کمک به هموطنان زلزله زده، در جشن های عاطفه و نیکوکاری، در هیمنه محور مقاومت و در شکوه و اقتدار حضور مردم در تمام صحنه ها این رادیو است که میدرخشد و نقطه اتصال است.
مخاطب با رادیو فکر میکند، احساساتش به غَلَیان میآید، قدرت تصویرسازی افزایش مییابد و در نهایت ارزشهای معنوی و انسانی کشف و پررنگ میشود و همین ارتباطِ تنگاتنگ میان مخاطب و رادیو ذهن را به چالش میکشد و میتواند هم افزایی امید و ارزشهای انسانی کند . رادیو محترم است و میتواند احترام را در جامعه منتشر و تثبیت کند.
برنامه سازان رادیو هنرمندانی گمنام و بیادعا و خالص هستند ، کسانی که نه مردم آنها را میشناسند و نه به دنبال کسب شهرتاند. آنها غالبا انسانهایی ساده و بی آلایش، محجوب، بیتکلف و در عین حال هوشمند و متفکر و سختکوشند . آنها از میان همین مردمند که در غالب نویسنده، هماهنگی، ارتباطات، صدابردار، بخش فنی و نودال، حمل و نقل، خدمات، تهیه کننده، گوینده و مدیران خرد و کلان رادیو ، در این رسانه گرم صادقانه خدمت میکنند.
وی خاطر نشان کرد: بزرگترین غنیمت حرفهایی من کار کردن در کنار بهترینها و نام آورترین اساتید و هنرمندان رادیو بوده است. خاطراتی بسیار ارزشمند در کنار زنده یاد مقبلی ، زندهیاد رامین فرزاد، زنده یاد استاد عاملی، استاد مقامی، استاد جاویدنیا، استاد محبی، استاد کاردان، استاد بهروز رضوی و بسیاری دیگر از اساتید کاربلد و هنرمند که سالها از آنها آموخته ام و همیشه قدرشناس معرفت و حضور آنها بودهام و خدا را شکر کردهام .
من در کارم بسیار جدی بودهام. تلاش کردم و پیش رفتهام. اما همیشه به پشت سرم نیز نگاه کردهام و خودم و رفتارم و کار حرفهای و انسانیام را ارزیابی کردهام. همیشه به خودم گفتم مبادا در این مسیر دلی را بشکنی و دیگران را نبینی، مغرور شوی، بیانگیزه و بیحوصله شوی، مبادا در مقابل مخاطب ، احساس خودبزرگبینی و تکبر و بالابینی داشته باشی، چرا که مخاطب هوشمند است و میتواند باورهای ما را از لابهلای کلام و لحن استخراج و درک کند.
مصطفی کیانی - خبرنگار