اصل، سبک زندگی است
وقتی روزجمعه 16 دسامبر 1955 یک مجمع سری توسط ستاد مشترک ارتش آمریکا برگزار شد که در آن نمایندگان پنتاگون، نیروی دریایی، شورای امنیتملی و دفتر هماهنگی عملیاتی وابسته به سازمان سیا و همچنین چهرههای معروف هالیوود مانند جان فورد، جان وین، سیسیل ب دومیل، وارد باند و... حضور داشتند، فرمولی برای محتوای فیلمهای هالیوود و اولویت و برنامه اصلی تولیدات و فیلمهای یاد شده، تدوین شد که آزادی نظامی یاMilitant Freedom نام داشت...
در توضیح فرمول فوق، اینگونه آمدهبود که طرح و برنامهای در نظر گرفتهشود تا اصول روش (سبک) زندگی آمریکایی در مقابل سیستم ضدآمریکایی در آثار تولیدی نمایش دادهشود. در پی آن، دفترچهای تدوین شد و در اختیار فیلمسازان قرار گرفت تا طبق بندهای آن، فیلمنامهها نوشته و فیلمها ساخته شوند. حتی بنا به پیشنهاد جان فورد، قرار شد برای اجراییشدن فرمول فوق در فیلمهای هالیوودی، دو نفر به عنوان ناظر از سوی سازمانهای نظامی و امنیتی بر روند ساخت آنها گمارده شوند. سازمانی به نام MPS برای توزیع آثار مطلوب نظر پنتاگون و سیا به وجود آمد که شبکه توزیع عظیمی در سراسر جهان برای فیلم و سینمای آمریکا ایجاد کرد.
این واقعیات در اسنادی که به مناسبت 60سالگی سازمان سیا انتشار یافت، به چشم میخورد و فرانسیس ساندرس (پژوهشگر و روزنامهنگار آمریکایی) نیز به آنها طی مصاحبههای مفصل با مقامات سیاسی و فرهنگی و امنیتی آمریکا در کتاب جنگ سرد فرهنگی اشاره کردهاست.
آرزوهای دور و دراز، روابط باز و بیبند و بار میان زن و مرد، ترویج اشرافیت و سرمایهداری، کنار گذاردن خدا و معنویت و دین از زندگی و روی آوردن به انسانمحوری، تخریب خانواده و دگرگون کردن مفاهیم و عناصر اصلی آن یعنی پدر و مادر، تحقیر و محکومیت فرهنگ و سبک زندگی مخالف ایدئولوژی آمریکایی و... از جمله اساس سبک زندگی آمریکایی بود که در آثار تولیدی هالیوود در نظر گرفته شد.
از آن پس در ورای همه قصهها و داستانها و فراتر از ژانرها و انواع فیلم و هنر و تجارت و گیشه و فروش و سیاست و... این نمایش سبک زندگی آمریکایی بود که در آثار تولیدی هالیوود در اولویت قرار گرفت؛ چنانچه امروزه در آثار ملودرام یا فیلمهای کودک و انیمیشن یا سینمای جنگ یا هراس و حتی تولیدات به اصطلاح علمی/افسانهای(Science/Fiction) نمایش سبک زندگی آمریکایی حرف اول را میزند. اما متاسفانه در سینما و تلویزیون ما، نهتنها کمتر خبری از سبک زندگی ایرانی-اسلامی به چشم میآید، بلکه اغلب همان سبک زندگی غربی یا آمریکایی را در کادر دوربین خود قرار میدهند، همان تخریب خانواده و روابط باز زن و مرد، همان اشرافیگرایی، همان سکولاریسم و اومانیسم، همان تحقیر فرهنگ و سبک زندگی خودی و همان.... گویی پس از گذشت بیش از 65 سال به همان فرمول آمریکایی آزادی نظامی یا Militant Freedom عمل میکنند، انگار همان الگوها و سفارشهای دیرین سازمانهای نظامی و امنیتی آمریکا را در نظر گرفته و میگیرند.
سعید مستغاثی - منتقد سینما