در سالهای اخیر، سبک زندگی جوانها و نوجوانها تغییر کردهاست و مصرف دخانیات از جمله قلیان به طرز قابلتوجهی در بین آنها بیشتر شده اما این موضوع، زمانی اهمیت زیادی پیدا میکند که بدانیم قلیان میتواند دروازه ورود به دخانیات از جمله سیگار در سبک زندگی جوانها و نوجوانها باشد. در واقع قلیان برخلاف ظاهر بیخطرش، میتواند اولین گام برای آشنا شدن سیستم عصبی بدن افراد با دخانیات باشد. این در حالی است که بسیاری از خانوادهها بر این باور غلط هستند که قلیان مانند سیگار ضرر ندارد و اعتیادآور نیست؛ باوری که بهصورت ریشهای، اشتباه است، چراکه قلیان میتواند فرد را به مصرف دخانیات وابسته کند و از آنجا که نحوه مصرفش به گونهای نیست که جوانها بتوانند آن را همهجا با خود داشته باشند، سیگار را جایگزین آن میکنند و این اعتیاد به دود، ادامهدار خواهد بود و جایگاه ویژهای در زندگی جوانها پیدا خواهد کرد. از سوی دیگر، ارزان، فراوان و در دسترس بودن قلیان و از همه مهمتر، باور غلط افراد مبنی بر بیخطر بودن قلیان، موجب شده حساسیت جامعه نسبت به آن کمتر از دیگر دخانیات باشد و همین سبب رشد مصرف روز افزون قلیان در بین جوانان و حتی برخی جمعهای خانوادگی شده و سبک زندگی خانوادهها را تغییر داده است. در واقع جمع همه این دلایل، موجب افزایش شیوع مصرف قلیان شده است که به نظر میرسد فقط با راهکارهای نظارتی و قانونی میتوان مانع رشد مصرف روزافزون آن شد. بالابردن قیمت دخانیات از جمله قلیان و سیگار و قانونمند شدن مصرف، میتواند تا حدودی از روند افزایشی حضور این موارد در زندگی جوانان بکاهد. نظارت بر اجرایی شدن قانون جامع کنترل دخانیات هم میتواند به ارتقای این امر کمک قابل توجهی داشته باشد ازجمله اینکه یکی از موارد موجود در این قانون، ممنوعیت مصرف دخانیات در مکانهای عمومی است که بهطورطبیعی میتواند در رسیدن به هدف کاهش مصرف تاثیرگذار باشد؛ هدفی که البته به واسطه بالا بردن سطح آگاهی از طریق رسانهها هم میتواند مثمر ثمر باشد.
دکتر زهرا حسامی - معاون درمان مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل دخانیات