نگاهی به تلاشهای نافرجام ژرمنها برای کاهش واردات انرژی از روسیه
بازی گازی پوتین با 8 آلمانی
آلمانیها علاقه بسیاری دارند تا روسیه را در جنگ اوکراین نقرهداغ کنند اما دستشان زیر ساتور گازی پوتین است. آلمان بزرگترین وابسته گازی به مسکو است و سالانه حدود 60درصد از نیازهای انرژی خود را از تزارها تامین میکند. اوضاع بهقدری وخیم است که بانک فدرال آلمان هشدار داده است در صورت تحریم انرژی روسیه، اقتصاد آلمان کوچکتر خواهد شد.
آلمان روح خود را یکشبه به روسیه نفروخت. این فرآیندی بود که سالها به طول انجامید و در پایان آن کل کشور شریک جرم بود. آنچه در ادامه میآید فهرستی جزئی از کسانی است که بیش از همه مقصر رویکرد نادرست آلمان در قبال روسیه و رهبر خودکامه آن هستند.
مقصر اصلی
هیچ فرد آلمانی به اندازه آنکلا مرکل، مسؤول بحران اوکراین نیست. مرکل بهعنوان صدراعظم از سال 2005 تا 2021 میلادی، بهقدری مطمئن بود که تعامل با روسیه راهی به سوی صلح است که با وجود اشغال کریمه توسط پوتین و جنگ در شرق اوکراین به پروژه گازی نورد استریم 2 در سال 2015 میلادی چراغ سبز نشان داد. او روبهروی ترامپ ایستاد و همان کاری را کرد که روسیه میخواست. یعنی افزایش نفوذ گازی روسها در قاره سبز.
اشتباه کردم
فرانک والتر اشتاین مایر که مدتها مورد اعتماد صدراعظم سابق، گرهارد شرودر بود، از همان ابتدا از طرفداران اتحاد انرژی آلمان با روسیه از طریق خطوط لوله نورد استریم بود. همانند بسیاری از سوسیال دموکراتها، اشتاین مایر استدلال کرد که این پروژه با ایجاد وابستگی متقابل بین روسیه و آلمان، صلح را تضمین میکند. اشتاین مایر اذعان کرده در حمایت از نورد استریم اشتباه کرده و سیاستهای پوتین را به صورت نادرست ارزیابی
کردهاست.
عذرخواهی می کنم
جو کایزر بهعنوان مدیر اجرایی غول مهندسی زیمنس از سال 2013 تا 2021 میلادی در تجارت در روسیه خستگیناپذیر بود. پس از الحاق کریمه درسال 2014، کایزر از لغو سفر به مسکو برای نشستن با پوتین در اقامتگاه شخصی خود امتناع کرد. کایزر پس از آن به منتقدان خود هشدار داد و گفت که او اجازه نخواهد داد «تلاطم موقت تاثیر زیادی بر برنامههای بلندمدت ما داشته باشد.» کایزر اخیرا بابت این اظهارات عذرخواهی کرد و گفت که پوتین او را فریب داده است.
صاحب قرارداد بزرگ
ولفگانگ رایتزل بهعنوان نیروی محرکه شرکت لینده غول صنعت گاز در دو دهه گذشته، این شرکت را به سوی روسیه سوق داد. سال گذشته، او بر آنچه به نظر میرسید بزرگترین کودتای لینده بود، نظارت کرد: قراردادی شش میلیارد دلاری با غول انرژی روسیه گازپروم برای ساخت یک مرکز بزرگ پالایش گاز در نزدیکی مرز روسیه با استونی.
تاکنون این شرکت به این پروژه پایبند بوده است، لینده اخیرا در بیانیهای گفت: «عمیقا در مورد بحران انسانی ناشی از آن نگراناست.»
ایده خوبی نبود
فردریش مرز هم که روزگاری طرفدار گاز روسیه بود سرانجام پذیرفت که نورد استریم 2 ممکن است ایده خوبی نباشد. حتی در آن زمان، مرز، بهعنوان یکی از حامیان قدیمی این پروژه، فقط خواستار توقف ساخت خط لوله شد. اخیرا او با مسدود کردن روسیه از سیستم پرداخت سوئیفت در آستانه حمله به 24 فوریه مخالفت کرد. مرز با هشدار به اینکه این اقدام میتواند معادل مشتعل کردن یک «بمب اتمی» باشد، از نظر تاثیر بالقوه بر بازارهای مالی، در مورد مسدود کردن روسیه هشدار داد.
پول گازپروم
مانوئلا شوسیگ، وزیر سابق امور خانواده در دوران مرکل بود؛ او در سالهای اخیر بهندرت فرصتی را برای دفاع از این پروژه و روسیه از دست داد.
او تا آنجا پیش رفت که یک بنیاد غیرانتفاعی با پول گازپروم برای تکمیل پروژه در صورتی که بهدلیل تحریمهای ایالات متحده متوقف شد، راهاندازی کرد. شوسیگ در جلسهای طولانی در سال 2020 به نمایندگان مجلس گفت: «شما بین گاز روسیه از خط لوله بالتیک یا گاز شیل آمریکایی که در خدمت منافع ایالات متحده است، حق انتخاب دارید.»
استعفا بهدلیل حمایت
پلتفرم اصلی آلمان برای دستیابی به بازار روسیه، سازمانی به نام اوست اووس یا کمیته شرق است که الیور هرمس، رئیس آن است.
او شرکتهای پتروشیمی و صنعتی را با پوتین متحد کرد ولی همین چند روز پیش اعلام کرد برای تمرکز بر کمک به شرکت خود در جهتیابی چشمانداز ژئوپلیتیک جدید، از سمت خود کنارهگیری میکند. او جنگ را «به شدیدترین عبارات» محکوم کرد اما همچنین گفت: «وابستگیهای اقتصادی متقابل بهصورت بالقوه به کاهش تنش کمک میکند.»
شریک پوتین
گرهارد شرودر چند هفته پس از پایان صدر اعظمیاش، به شرکت گازپروم رفت و مسؤولیت پروژه نورد استریم را در دست گرفت. او به جای عقبنشینی، آغوش خود را محکم کرد و تبدیل به بزرگترین مدافع روسها و انرژی این کشور در غرب شد. او روابط عمیقی با پوتین دارد و البته رئیسجمهور روسیه نیز وی را در منافع گازی کشورش سهیم کرده و حقوق جذابی به او پرداخت میکند. شرودر کاملا در دست کرملین است.
وابستگی تدریجی آلمان به روسیه
بسیاری از کارشناسان آلمانی معتقدند بزرگترین اشتباه سیاستمداران این کشور موافقت با واردات گاز بیشتر از روسیه است بهویژه خط لوله نورد استریم 2 که میزان صادرات گاز مسکو را به صنایع آلمان افزایش میدهد. همان پروژهای که تبدیل به یک دعوای سیاسی میان غرب و روسیه شد.
از سوی دیگر، بازیگران کلیدی در عرصه سیاست ژرمنها از سوی ولادیمیر پوتین به بازی گرفته شدند تا نخبگان سیاسی، رسانهای و دانشگاهی آلمان پس از سالها سخنرانی در مورد لزوم کنترل روسیه اکنون روی یک سؤال جدید تمرکز کنند: چگونه میتوانستیم اینقدر اشتباه کرده باشیم؟