printlogo


یادداشت
درجا زدن خودروسازان در محیط آکواریومی 

انتقاد رهبر معظم انقلاب به شیوه عملکرد خودروسازان، مسبوق به سابقه است اما با وجود انتقادات مکرر به خودروسازان، جریانی که پشت این تولیدکنندگان قرار گرفته بدون توجه به نارضایتی مقامات ارشد کشور به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
باید پذیرفت، مشکل اصلی خودروسازان به این نگاه باز می‌گردد که می‌توان با ایجاد یک فضای بسته و بدون رقیب، این صنعت را ارتقا داد که بدون تردید، تحول صنعت با این اتمسفر شدنی نیست. گویا عده‌ای هنوز نمی‌خواهند بپذیرند پیش نیازاصلی پیشرفت این صنعت، تیراژ تولید و استفاده از تکنولوژی روز دنیاست که طبیعتا نمی‌توان با شعاردرمانی به آن دست یافت.
متاسفانه، برداشت غلطی در خصوص شیوه حمایت از تولید در کشور شکل گرفته و عده‌ای، آگاهانه با علم به این موضوع، به دنبال وارونه نشان دادن واقعیت هستند؛ به طور مثال برخی تجربه آلمان در حمایت از تولید را این‌گونه تفسیر کرده‌اند که دولت آلمان با سوبسید به تولیدکنندگان باعث شد آنها رشد اساسی داشته باشند، در حالی که هیچ‌گاه دولت آلمان به تولیدات خود یارانه نپرداخته و تنها با معافیت‌های مالیاتی از تولیدکنندگان حمایت کرده است.
 این الگوی انحصاری در ایران و ارائه رانت به تولیدکنندگان، هیچ ارتباطی به الگوی آلمان ندارد که همین اشتباه، اختلاف سبک مدیریتی صنایع را در این دو کشور نشان می‌دهد. طی دهه‌های اخیر، در پروسه تولید خودرو، به نظر و جایگاه مشتری هیچ توجهی نشده و تولیدات تنها با هدف خودکفایی در تامین نیاز داخل شکل گرفته است. به همین منظور، با گزارش‌های غلط و ساختگی، اطلاعات غلطی به مدیران ارشد دولتی و حاکمیتی داده می‌شود. این گزارش‌های خلاف واقع، تبعاتی نداشته به همین دلیل روند تولید خودروهای بی‌کیفیت ادامه داشته است.
پذیرش این باور، ضروری است که در صورت ورود خودروهای خارجی، رقابت به نفع مصرف‌کننده شکل خواهد گرفت و در صورتی که خودروسازان خود را با این شرایط سازگار نکنند، نابود خواهند شد. البته این به معنی نابودی صنعت خودرو نیست، بلکه با پوست‌اندازی و فراهم کردن شرایطی، می‌توان ایران را بهشت خودروسازان کرد.
برای رسیدن به این جایگاه باید دقیقا خلاف سیاست‌گذاری‌های فعلی حرکت کرد. باید از قیمت‌گذاری دستوری، ایجاد انحصار، ارائه رانت مالی و انرژی برای سرپا نگه داشتن مصنوعی واحدهای تولید برحذر بود.  دخالت دولت در فعالیت‌های اقتصادی در کنار انحصار، نتیجه‌ای جز استخدام‌های فله‌ای و بدون ضابطه ندارد و اصولا بنگاهداری دولت، نتیجه‌ای جز زیان انباشته شده، ندارد؛ بنابراین نباید با ایجاد انحصار، انتخاب مردم را محدود کرد. مطابق قانون، وزارت صمت، اجازه نظارت بر جریان فروش خودرو را ندارد اما با در دست گرفتن قرعه‌کشی خودروسازان توسط وزارت صمت، عملا شاهد دخالت این وزارتخانه در تصمیمات مردم هستیم. باید شرایطی فراهم کرد که مردم دامنه انتخاب بین پراید و پورشه را داشته باشند.

فرید زاوه - کارشناس صنعت خودرو