نگاهی به سازه‌های مهم صنعتی - آبی که رکورددار هستند
10 سد بزرگ جهان
سد یا بند، یکی از سازه‌های مهم و پرکاربرد مهندسی است که به‌منظور توقف یا تغییر مسیر آب روی رودخانه ساخته می‌شود. در کنار این سدها نیروگاه‌های تولید انرژی برقابی هم ساخته می‌شوند تا بخشی از نیازهای برق را تامین کنند. در این گزارش با 10 سد بزرگ جهان آشنا می‌شوید.
سد کاریبا در مرکز کشورهای زامبیا و زیمبابوه واقع شده که با مساحت 580کیلومترمربع، بزرگ‌ترین دریاچه سد از لحاظ حجم در جهان است. این سد بین سال‌های ۱۹۵۵ و ۱۹۵۹ براساس نقشه‌های معمار فرانسوی آندره کوین ساخته شد. این سد قوسی به ارتفاع 128متر و طول 579 متر است که ظرفیت مخزنی آن 185 میلیارد مترمکعب آب است. طول دریاچه این سد ۲۸۰کیلومتر و عرض آن ۳۲کیلومتر است. سد کاریبا ۱۲۸متر ارتفاع و ۶۱۷متر طول دارد. این سد 1320مگاوات انرژی برقابی تولید می‌کند که شامل ۶۰درصد از انرژی تولیدی نیروگاه‌های زامبیا و زیمبابوه است. طبق آماری که روی وبسایت سازمان رودخانه زامبزی منتشر شده، سطح آب این سد به ۱۰درصد ذخایر قابل‌استفاده کاهش پیدا کرده است.
دومین سد بزرگ جهان از نظر مخزن در سیبری روسیه قرار دارد و بین سال‌های 1954 تا 1964 ساخته شد. ذخایر آب این سد معادل 169میلیارد مترمکعب و وسعت آن 5.4کیلومترمربع است. 125متر ارتفاع و نزدیک به 1.5کیلومتر طول دارد و یک راه‌آهن و یک بزرگراه در امتداد آن قرار دارد. ارتفاع سد براتسک ۱۲۵متر و طول آن ۱۴۵۲متر است. این سد دارای 500مگاوات تولید برق و ۱۸توربین فرانسیس است.
سد آکوسومبو با ظرفیت ۱۴۴میلیارد متر کعب، سومین سد بزرگ جهان است. این بنا که در جنوب‌شرقی غنا واقع شده است، بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۵ با حمایت مالی بانک‌جهانی، ایالات‌متحده و بریتانیا ساخته شد. نیروگاه این سد شش دستگاه ژنراتور توربو با تولید هرکدام 128هزار کیلو وات دارد. این سد علاوه‌بر تولید برق مورد نیاز داخلی کشور غنا، تامین برق کشورهای توگو و بنین را نیز پوشش می‌دهد.
سد کانادایی دنیل جانسون که روی رودخانه مانی کوگان در کبک قرار دارد علاوه‌براین‌که چهارمین سد بزرگ از نظر مخزن است، طولانی‌ترین سد چندقوسی است که از ۱۳قوس تشکیل شده است. این بنا ۲۱۴متر ارتفاع و ۱۳۰۰متر طول و مخزنش نزدیک به ۱۴۰میلیارد مترمکعب آب دارد و بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۸ ساخته شده است. سد دانیل جانسون بزرگ‌ترین سد کشور کانادا محسوب می‌شود که به افتخار اولین نخست‌وزیر در استان کبک نام‌گذاری شده است.
سد گوری ونزوئلا با ۱۳۰۰متر طول و ۱۶متر ارتفاع پنجمین سد بزرگ جهان است. نیروگاه برقابی این سد حدود 10هزار مگاوات انرژی تولید می‌کند که ۷۰درصد از نیاز کشور ونزوئلا به برق را تامین می‌کند. این مخزن در ونزوئلا واقع شده و دارای ۱۳۵میلیارد مترمکعب است. این سد هر روز معادل تقریبا ۳۰۰هزار بشکه نفت انرژی تولید می‌کند.
سد آسوان، بزرگ‌ترین سد روی رودخانه نیل در مصر است. این سد که بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۸ ساخته شد با تولید ۲۱۰۰مگاوات برق، انرژی الکتریکی مورد نیاز کشورهای مصر و سودان را تامین می‌کند. دریاچه پشت سد آسوان به‌نام جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور سال‌های پیش کشور مصر، نام‌گذاری شده است؛ فردی که دستور ساخت سد را داد.
سد بنت کلمبیا که هفتمین سد بزرگ جهان است ۱۸۳متر ارتفاع و 2000متر طول دارد. این سازه صنعتی بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۷ ساخته شد. سد بنت کلمبیا از سال ۱۹۶۸ در حال بهره‌برداری است و دارای ظرفیت نصب‌شده ۲۷۹۰مگاوات است. چشم‌انداز زیبای منطقه از روی تاج این سد باعث شده که نقش پررنگی در جذابیت‌های گردشگری کلمبیا داشته باشد ضمن آن‌که این سد یکی از ابزارهای اصلی قدرت جریان‌های سیاسی این کشور است.
سد کراسنویارسک هشتمین سد بزرگ جهان است. این مخزن 2000کیلومترمربع مساحت دارد. این سد که بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۷۳ ساخته شد ۱۲۴متر بلندی و 10هزار متر طول دارد. این سازه به‌عنوان نماد برجسته کراسنویارسک شناخته می‌شود و تصویر آن روی اسکناس 10روبلی به تصویر کشیده شده است.
سد زیا در منطقه آمور روسیه و شمال مرز چین قرار دارد. این سد سال ۱۹۷۵ تکمیل شد و ۶۸میلیارد مترمکعب ظرفیت دارد. بیش از دومیلیارد مترمکعب بتون برای ساخت این سد که ۱۱۲متر ارتفاع و ۷۱۴متر امتداد دارد استفاده شده است. این مخزن مساحتی بالغ بر ۲۴۰۰کیلومترمربع را در بر می‌گیرد. سد زیا از شش واحد تولیدی با ظرفیت 290.1مگاوات ساخته شده است.
سد رابرت بوراسا در استان کبک کانادا با ارتفاع بیش از ۱۶۲متر و طول 2.8کیلومتر، دارای مخزن 61.7میلیارد مترمکعب آب است. این سد یکی از بزرگ‌ترین سدهای جهان است و 5600مگاوات برق تولید می‌کند. نام این نیروگاه از توبرت بوراسا، نخست‌وزیر سابق استانی که بر پروژه جیمز بی نظارت داشت، نام‌گذاری شده است.
دومین سد بزرگ جهان از نظر مخزن در سیبری روسیه قرار دارد و بین سال‌های 1954 تا 1964 ساخته شد. ذخایر آب این سد معادل 169میلیارد مترمکعب و وسعت آن 5.4کیلومترمربع است. 125متر ارتفاع و نزدیک به 1.5کیلومتر طول دارد و یک راه‌آهن و یک بزرگراه در امتداد آن قرار دارد. ارتفاع سد براتسک ۱۲۵متر و طول آن ۱۴۵۲متر است. این سد دارای 500مگاوات تولید برق و ۱۸توربین فرانسیس است.
سد آکوسومبو با ظرفیت ۱۴۴میلیارد متر کعب، سومین سد بزرگ جهان است. این بنا که در جنوب‌شرقی غنا واقع شده است، بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۵ با حمایت مالی بانک‌جهانی، ایالات‌متحده و بریتانیا ساخته شد. نیروگاه این سد شش دستگاه ژنراتور توربو با تولید هرکدام 128هزار کیلو وات دارد. این سد علاوه‌بر تولید برق مورد نیاز داخلی کشور غنا، تامین برق کشورهای توگو و بنین را نیز پوشش می‌دهد.
سد کانادایی دنیل جانسون که روی رودخانه مانی کوگان در کبک قرار دارد علاوه‌براین‌که چهارمین سد بزرگ از نظر مخزن است، طولانی‌ترین سد چندقوسی است که از ۱۳قوس تشکیل شده است. این بنا ۲۱۴متر ارتفاع و ۱۳۰۰متر طول و مخزنش نزدیک به ۱۴۰میلیارد مترمکعب آب دارد و بین سال‌های ۱۹۵۹ تا ۱۹۶۸ ساخته شده است. سد دانیل جانسون بزرگ‌ترین سد کشور کانادا محسوب می‌شود که به افتخار اولین نخست‌وزیر در استان کبک نام‌گذاری شده است.
سد گوری ونزوئلا با ۱۳۰۰متر طول و ۱۶متر ارتفاع پنجمین سد بزرگ جهان است. نیروگاه برقابی این سد حدود 10هزار مگاوات انرژی تولید می‌کند که ۷۰درصد از نیاز کشور ونزوئلا به برق را تامین می‌کند. این مخزن در ونزوئلا واقع شده و دارای ۱۳۵میلیارد مترمکعب است. این سد هر روز معادل تقریبا ۳۰۰هزار بشکه نفت انرژی تولید می‌کند.
سد آسوان، بزرگ‌ترین سد روی رودخانه نیل در مصر است. این سد که بین سال‌های ۱۹۶۰ تا ۱۹۶۸ ساخته شد با تولید ۲۱۰۰مگاوات برق، انرژی الکتریکی مورد نیاز کشورهای مصر و سودان را تامین می‌کند. دریاچه پشت سد آسوان به‌نام جمال عبدالناصر، رئیس‌جمهور سال‌های پیش کشور مصر، نام‌گذاری شده است؛ فردی که دستور ساخت سد را داد.
سد بنت کلمبیا که هفتمین سد بزرگ جهان است ۱۸۳متر ارتفاع و 2000متر طول دارد. این سازه صنعتی بین سال‌های ۱۹۶۱ تا ۱۹۶۷ ساخته شد. سد بنت کلمبیا از سال ۱۹۶۸ در حال بهره‌برداری است و دارای ظرفیت نصب‌شده ۲۷۹۰مگاوات است. چشم‌انداز زیبای منطقه از روی تاج این سد باعث شده که نقش پررنگی در جذابیت‌های گردشگری کلمبیا داشته باشد ضمن آن‌که این سد یکی از ابزارهای اصلی قدرت جریان‌های سیاسی این کشور است.
سد کراسنویارسک هشتمین سد بزرگ جهان است. این مخزن 2000کیلومترمربع مساحت دارد. این سد که بین سال‌های ۱۹۵۶ تا ۱۹۷۳ ساخته شد ۱۲۴متر بلندی و 10هزار متر طول دارد. این سازه به‌عنوان نماد برجسته کراسنویارسک شناخته می‌شود و تصویر آن روی اسکناس 10روبلی به تصویر کشیده شده است.
سد زیا در منطقه آمور روسیه و شمال مرز چین قرار دارد. این سد سال ۱۹۷۵ تکمیل شد و ۶۸میلیارد مترمکعب ظرفیت دارد. بیش از دومیلیارد مترمکعب بتون برای ساخت این سد که ۱۱۲متر ارتفاع و ۷۱۴متر امتداد دارد استفاده شده است. این مخزن مساحتی بالغ بر ۲۴۰۰کیلومترمربع را در بر می‌گیرد. سد زیا از شش واحد تولیدی با ظرفیت 290.1مگاوات ساخته شده است.
سد رابرت بوراسا در استان کبک کانادا با ارتفاع بیش از ۱۶۲متر و طول 2.8کیلومتر، دارای مخزن 61.7میلیارد مترمکعب آب است. این سد یکی از بزرگ‌ترین سدهای جهان است و 5600مگاوات برق تولید می‌کند. نام این نیروگاه از توبرت بوراسا، نخست‌وزیر سابق استانی که بر پروژه جیمز بی نظارت داشت، نام‌گذاری شده است.