افزایش قیمت اینترنت با شیوهای عجیب وارد مرحله اجرا شد
اینترنت گران با حذف بستههای اقتصادی
این روزها افرادی که به برنامهریزی و سیاستگذاری در حوزه مخابرات و بهطور ویژه ارتباطات میپردازند، بر سر اینکه افزایش سرعت اینترنت موجب بهبود خدماترسانی میشود، اتفاقنظر دارند؛ حتی منتقدان دسترسی آزاد و بیقید و شرط به اینترنت هم زمانی که بحث افزایش سرعت پیش میآید، موافق آن هستند. با این حال، حتی اگر افزایش سرعت اینترت مطابق گفتههای عیسی زارعپور، وزیر ارتباطات و فناوی اطلاعات محقق شده باشد که برخی در آن شک دارند، گرانی آن نمیتواند گزینه مطلوبی برای مصرفکننده کمدرآمد باشد، مصرفکنندهای که از گرانی کالاهای اساسی به دنبال حذف ارز 4200 تومانی نگران است.
گران شدن هزینههای اینترنت، موجب شده که تورم حوزه ارتباطات افزایش پیدا کند. بنا بر گزارش مرکز آمار ایران، تورم ارتباطات در فروردین ماه سال جاری نسبت به مدت مشابه در سال گذشته 4/4واحد افزایش پیدا کرده است. تورم این بخش در 12 ماهه منتهی به فروردین ماه سال جاری هم نسبت به مدت مشابه در سال قبل 3/5واحد افزایش پیدا کردهاست. در چنین فضایی یک عضو هیاترئیسه مجلس در شبکه اجتماعی توییتر به انتقاد از گرانی اینترنت پرداخته است. بنابر توییت سیدمحسن دهنوی بستههای اینترنت بهصورت چراغ خاموش افزایش قیمت داشتهاند. دهنوی به سرعت اینترنت طعنه زد و یادآور شد که توام شدن این دو موضوع هموطنان را عصبانی کردهاست. این عضو هیاترئیسه مجلس، اپراتور همراه اول را به «پولپاشی» متهم و با استفاده از هشتگ «# جیب_مردم» اینطور نتیجهگیری کرده که این افزایش چراغ خاموش به منظور پوشش هزینههای این پولپاشی صورت گرفته است. به نظر میرسد گرانی چراغ خاموش اینترنت، مرتبط با ترکیب بستههای اینترنت باشد؛ به این معنی که یک بسته اینترنت با جابهجایی زمان استفاده از بسته در قالب ترکیبی از حجم شبانه و حجم روزانه و استفاده از تخفیف شبانه نسبت به گذشته افزایش قیمت داشتهاست.
تغییر ترکیب بستهها دلیل گرانی
در واقع قیمت بستههای پایه تغییر نمیکند اما بهواسطه تعیین شیوه مصرف جدید برای آن یا تعمیم بستههای قدیمی برای مصرف مشترکان جدید تغییر قیمت آن تحت عنوان بسته مشترکان جدید، افزایش پیدا میکند. به این ترتیب بستههای بسیار متنوع با قیمتهای متنوع تعریف میشوند که الزاما تمام آنها هم برای مشترکان جذاب نیستند هرچند به سبب رفع فوری نیاز مصرفکننده دارای تقاضا باشند. برای مثال میتوان به بسته یکروزه اشاره کرد که کف قیمت آن در بستههای همراه اول از 3600 تومان به ازای 250مگابایت شروع میشود که با توجه به حجم آن، قیمت معقولی به ازای یک بسته محدود پرسرعت «آلفا+» که مصرف بالایی دارد، محسوب نمیشود. جدا از این قیمت، گزارش سایت visual capitalist نشان میدهد که ترکیب بستههای اینترنت در ایران به گونهای است که هر گیگ اینترنت در ایران از سوی اپراتورها 27 سنت به فروش میرسد در حالی که نرخ یک گیگ اینترنت در کشور هند، 9 سنت است.
تکذیب افزایش قیمت بستهها
این در شرایطی است که اپراتورها قیمت اینترنت را برای هزینههای خود منصفانه نمیدانند و تاکید دارند که از سال 95 که اینترنت موبایل تعرفهگذاری شد قیمت آن را تغییر ندادهاند و در حال حاضر قیمت آن بین سه تا 42 هزار تومان است. در این میان دهنوی در توییتر خود عنوان کرده که وزیر ارتباطات باید تضمین دهد که درآمد اپراتورها صرف توسعه زیرساختها شود و نه خرج اهداف سیاسی.
به نظر میرسد که این نماینده مجلس، وزارت ارتباطات را متهم میکند که درآمد اپراتورها را به مصرف اهدافی خارج از حوزه سرمایهگذاری میرساند. این در حالی است که نمایندگان مجلس در قانون بودجه سال 1401 قدرالسهم و حق امتیاز دولت از درآمد اپراتورها را افزایش دادهاند. منابع حاصل از این محل باید صرف توسعه زیرساختهای مخابراتی، توسعه شبکه فیبرنوری و قانون حمایت از معلولان شود.
درخواست اپراتورها برای افزایش قیمت
با این وضعیت به نظر میرسد مجلس تا این لحظه به اهداف مدنظر خود در توسعه زیرساختها بهواسطه افزایش قدرالسهم و حق امتیاز دولت دست نیافته است و توام با آن قیمت بستههای اینترنت هم از طریق تغییر ترکیب و ایجاد تنوع در آنها افزایش یافتهاند. این در حالی است که با توجه به رایج شدن استفاده از سیمکارت نسل چهارم و تغییر مستمر تکنولوژیهای متصل به سیستمهایعامل موبایلی، سرانه مصرف اینترنت موبایل افزایش یافته است.
در حال حاضر وزارت ارتباطات، تمرکز خود را روی افزایش سرعت اینترنت گذاشته است. زارعپور در این مورد گفت که از زمان حضور او در این وزارتخانه سرعت اینترنت تلفن همراه از 8/21 مگابایت بر ثانیه به 25 رسیده است.
به نظر میرسد افزایش سرعت با درخواست اپراتورها برای افزایش قیمت هم همراه باشد؛ چه اینکه اپراتورها مدعی هستند تا امروز هر گیگ اینترنت را کمتر از 3000 تومان میفروختهاند؛ در حالی که این کار، تخلف بوده باید این نرخ افزایش پیدا کند. در نتیجه زمینه برای افزایش قیمت اینترنت مهیاست.
قاعدتا اپراتورهای بزرگ مانند همراه اول هم از این افزایش قیمت بهرهمند میشوند. روابط عمومی همراه اول هم درخواست خبرنگار جامجام برای انجام مصاحبه در مورد نگرانیها از افزایش قیمت اینترنت را پاسخ نداد اما به نظر میرسد که وزارت ارتباطات باید این نگرانیها را از طریق پاسخگویی به رسانهها برطرف کند.