تیم «خانه خلاق و نوآوری ب» با ایجاد اولین خانه خلاق صنایع دستی در ایران تحول بزرگی در تولید صنایع دستی کاربردی و به‌روز به‌وجود آورده است
تحقق رویای یک خانه مدرن ایرانی در خانه‌خلاق‌ب
خیلی جالب است که بشر هرچه جلوتر می‌رود و درگیر زندگی مدرن‌تری می‌شود به دنبال اتفاقات و وسایلی است که به‌گونه‌ای او را به خاطرات خوب گذشته وصل کند و به تعبیری حس نوستالژیک او را به جوش می‌آورد. برای زنده کردن این حس هم معمولا دست به دامن وسایل یادگار گذشته یا به عبارت دیگر صنایع دستی گذشته می‌شود که معمولا در دنیای امروز، کاربردی جز زیبایی ندارد.
تیم «خانه خلاق و نوآوری ب» با ایجاد اولین خانه خلاق صنایع دستی در ایران، تولید صنایع دستی خلاق و نوآور را در دستور کار خود قرار داده و با به‌روز و کاربردی کردن صنایع دستی، آنها را با زندگی مدرن امروز متناسب کرده است.
زهرا ابوالحسنی، مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، می‌گوید: «سال‌ها در کنار برادرم، محمد ابوالحسنی (خالق انیمیشن دیرین دیرین) در حوزه انیمیشن کار می‌کردم که از کارآفرینان برتر صنایع فرهنگی و خلاق و اولین کسی بود که انیمیشن را وارد فضای تبلیغات کرد و بازار آن را به طور گسترده‌ای افزایش داد اما چون هنر و صنایع‌دستی علاقه شخصی خودم بود، شاخه جداگانه‌ای از شرکت را به صنایع دستی اختصاص دادیم و برادرم این بخش را به من واگذار کرد.»
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، با اشاره به این‌که ایده اولیه این خانه خلاق از برادر او محمد ابوالحسنی است، اضافه می‌کند: «یک روز برادرم ایده خانه خلاق را برای صنایع‌دستی مطرح کرد. درواقع به دنبال فضایی برای دریافت ایده‌های این حوزه و کمک به افراد خلاق و جوان بود، برای من هم خیلی جذاب بود یک فضای فیزیکی داشته باشیم که پذیرنده افراد خلاق، هنرمندان و ایده‌پردازانی باشد که می‌خواهند در حوزه صنایع دستی فعالیت کنند.»
ابوالحسنی می‌گوید: «زمانی که برادرم ایده راه‌اندازی خانه خلاق را پیشنهاد کرد، یک دختر سه ماهه داشتم و خیلی برایم سخت بود که بخواهم چنین کار بزرگی را انجام دهم اما لبیک گفتم و کار را شروع و یک سال برای ساختن این ایده، شبانه‌روزی تلاش کردیم.»
او ادامه می‌دهد: «ایده‌پردازی، طراحی ، تجهیز و فضا و مدلی که برای کار در می‌آوردیم، حدود یک سال طول کشید و درنهایت در بهار 1400 آماده افتتاح و بهره‌برداری از خانه خلاق ب، شدیم اما متاسفانه در ۷ فروردین ۱۴۰۰ ناباورانه برادرم را بر اثر کرونا به دلیل بی‌تدبیری و دسترسی نداشتن به واکسن از دست دادیم. نهایتا خانه خلاق ب را در 4خرداد ۱۴۰۰ در روز تولد برادرم و بدون حضور ایشان، با حضور دکتر ستاری معاون علمی فناوری ریاست جمهوری، دبیر ستاد فناوری‌های نرم و دانش بنیان و همین‌طور معاون وزیر میراث فرهنگی و صنایع دستی و جمعی از فرهیختگان و اهالی هنر با حسرتی بی‌پایان و آهی بر دل افتتاح کردیم.»
به گفته ابوالحسنی، هدف و شعار آنها در شکل‌گیری خانه خلاق ب از همان ابتدا این بوده که خلاقیت را باید از خودمان شروع کنیم و سعی کردیم در تجهیز خانه خلاق‌مان هم خلاقیت به خرج دهیم، بنابراین برای تولید تک‌تک اقلام و فضایی که در خانه خلاق می‌بینیم، فکر شده و با خلاقیت تولید شده است.
تولید صنایع دستی کاربردی و به‌روز
او ادامه می‌دهد: «سعی ما بر این بوده که در تولید اقلام و تجهیزات خانه خلاق و نوآوری ب، صنایع‌دستی به کار برود و به‌نوعی صنایع‌دستی را کاربردی و به‌روز کنیم، زیرا مشکل بزرگ پیش روی صنایع‌دستی ما، کاربردی نبودن آن است و شاید به همین دلیل که خیلی کاربردی نیست در سبد خانوار خیلی جایی نداشته باشد. پیش فرض ما این بود که باید بتوانیم صنایع دستی را در بطن زندگی‌مان بیاوریم لذا سعی‌کردیم این کار را در خانه خلاق ب، عملی کنیم که خوشبختانه به نمونه‌ای موفق برای مثال زدن در کاربردی کردن و طراحی داخلی با محصولات صنایع دستی تبدیل شده است.»
شتاب‌دهی تولید صنایع دستی خلاق
ابوالحسنی درباره شیوه کار خانه خلاق ب، عنوان می‌کند: «بعد از افتتاح، پذیرش افراد خلاق و تیم‌های ایده‌پرداز و افرادی را که دوست داشتند در این حوزه فعالیت کنند ، شروع کردیم. بعد از پذیرش اولیه، دوره شتاب‌دهی اولیه را طی می‌کنند و برای هرکدام در حیطه‌ای که هستند و با سیتم کاری که دارند، سرمایه‌گذار جذب خواهد شد و در نهایت به شرکت تبدیل می‌شوند.
او ادامه می‌دهد: «پروسه شتاب‌دهی به این صورت است که وقتی افراد و تیم‌ها جذب می‌شوند، فضا و خدمات کاملا رایگان دریافت می‌کنند، آموزش کسب و کار به آنها داده می‌شود و منتورهای مختلف در کنار آنها قرار می‌گیرد تا به طورکامل توانمند شده و آماده ارائه مناسب محصول به بازار شوند. ابوالحسنی می‌گوید: « در خانه خلاق ب، کافه‌ای داریم که هنرمندان از اقشار و حرفه‌های مختلف آنجا کنار هم جمع می‌شوند و از گپ‌وگفت آنها، رشته‌های تلفیقی و بین‌رشته‌ای شکل می‌گیرد که خانه خلاق ب تابه‌حال در این روند خیلی موفق بوده است.»
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب در بیان دیگر مزیت‌های این خانه خلاق اشاره می‌کند: «فضای کار اشتراکی خانه خلاق ب هم با این‌که در مرکز شهر تهران از مزیت دسترسی ۳دقیقه‌ای به متروی انقلاب برخوردار است، به فریلنس‌ها امکان می‌دهد لذت کار کردن در یک خانه تاریخی، با حیاط و ایوانی باصفا، اتاق‌هایی چشم نواز و میزهایی پشت پنجره‌های چوبی آبی فیروزه‌ای را به دور از هیاهوی شهر تجربه کنند.
به گفته ابوالحسنی، گالری خانه خلاق ب، هم پذیرای افرادی است که از خارج مجموعه می‌خواهند به‌صورت دوره‌ای یا دائمی آنجا گالری برگزار کنند و هم محصولات تیم‌های استارت‌آپی خود خانه خلاق آنجا برای نمایش و فروش عرضه می‌شود.
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، با تاکید بر این‌که ما هم شتاب‌دهنده هستیم و هم استارت‌آپ استودیو، تصریح می‌کند: «در خانه خلاق ب هم تیم‌های خارج از مجموعه را جذب می‌کنیم و هم برای اجرایی کردن ایده‌های خود که می‌خواهیم به‌شیوه استارت‌آپ استودیو پیش ببریم، افراد با پشتکار و پای‌کار را جذب و پذیرش می‌کنیم.»
5 استارت‌آپ موفق در یک سال
ابوالحسنی می‌گوید: «سال گذشته پنج پروژه استارت‌آپ موفق در خانه خلاق ب، داشته‌ایم و امسال بیشتر روی استارت‌آپ استودیو کار کرده‌ایم. در چند ماه آینده هم دوباره برای جذب هسته‌های خلاق و تیم‌های استارت‌آپی که بخواهند روی ایده آنها کار و شتاب‌دهی شود، فراخوان خواهیم داشت.»
اولین خانه خلاق صنایع دستی ایران
به گفته ابوالحسنی خانه خلاق و نوآوری ب، اولین خانه خلاق صنایع دستی در ایران است و بعد از آن چند خانه خلاق صنایع دستی دیگر تأسیس شد که امید است با هم افزایی بین آنها اتفاقات خوبی در این حوزه رقم بخورد.
یک خانه خلاق برای کل ایران
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، با بیان این‌که نام خود را شتاب‌دهنده نامتمرکز گذاشته‌ایم، اضافه می‌کند: «اولین شتاب‌دهنده نامتمرکز در ایران هستیم، زیرا به‌خاطر کاری که در حوزه صنایع دستی می‌کنیم، خیلی با شهرستان‌های دیگر و نقاط دورافتاده درگیریم و این‌طور نیست که حتما تیم‌هایمان در خانه خلاق ب مستقر شوند، بلکه می‌توانند از هر نقطه‌ای در سراسر ایران با ما در ارتباط باشند و مراحل شتاب‌دهی را طی کنند، رصد شوند، برای آنها سرمایه‌گذار پیدا شود و پیش بروند.»
به گفته ابوالحسنی، خانه خلاق ب جو بسیار صمیمی دارد و مانند خانه‌ای است که همه اعضا دور هم برای حفظ صنایع‌دستی و هنرهای سنتی تلاش می‌کنند. افراد خلاق بی‌شماری در خانه خلاق ب، رفت و آمد می‌کنند و همین شبکه‌سازی که اینجا رخ می‌دهد، اتفاقات بزرگی را برای صنایع دستی کشور رقم می‌زند. او می‌گوید: «کتابخانه تخصصی هنرهای سنتی و صنایع دستی و گردشگری خانه خلاق ب با بیش از 2000جلد کتاب کمیاب و نایابی که هیچ جای دیگر نیست از امتیازهای ویژه این خانه خلاق است که فرصت خوبی برای دانشجویان هنر و علاقه‌مندان به این حوزه است.» مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، دورنمای آن را خیلی روشن می‌داند و می‌گوید: «هدف ما از ابتدا این بود که خانه خلاق ب در تهران، آغازی و الگویی برای خانه‌های خلاق در ۳۰ استان دیگر باشد تا بتوانیم افراد خلاق را در شهر و استان خودشان پذیرش کنیم.»
پیش به سوی یک مگا برند
ابوالحسنی می‌گوید: «اگر ظرفیت کشور در صادرات صنایع دستی در ایران ۱۰۰ باشد، درحال حاضر از ۵ درصد آن هم استفاده نمی‌کنیم و ضعف زیادی در صادرات صنایع دستی وجود دارد. بنابراین خانه خلاق ب به دنبال این است که یک مگابرند در حوزه صنایع دستی با استانداردهای جهانی خلق و طراحی کند و تحت یک برند واحد با استانداردهای جهانی بتواند محصولات صنایع دستی ایران را به جهان معرفی و صادر کند.»
مطهره میرشکاری - نشان ایرانی برتر
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، با اشاره به این‌که ایده اولیه این خانه خلاق از برادر او محمد ابوالحسنی است، اضافه می‌کند: «یک روز برادرم ایده خانه خلاق را برای صنایع‌دستی مطرح کرد. درواقع به دنبال فضایی برای دریافت ایده‌های این حوزه و کمک به افراد خلاق و جوان بود، برای من هم خیلی جذاب بود یک فضای فیزیکی داشته باشیم که پذیرنده افراد خلاق، هنرمندان و ایده‌پردازانی باشد که می‌خواهند در حوزه صنایع دستی فعالیت کنند.»
ابوالحسنی می‌گوید: «زمانی که برادرم ایده راه‌اندازی خانه خلاق را پیشنهاد کرد، یک دختر سه ماهه داشتم و خیلی برایم سخت بود که بخواهم چنین کار بزرگی را انجام دهم اما لبیک گفتم و کار را شروع و یک سال برای ساختن این ایده، شبانه‌روزی تلاش کردیم.»
او ادامه می‌دهد: «ایده‌پردازی، طراحی ، تجهیز و فضا و مدلی که برای کار در می‌آوردیم، حدود یک سال طول کشید و درنهایت در بهار 1400 آماده افتتاح و بهره‌برداری از خانه خلاق ب، شدیم اما متاسفانه در ۷ فروردین ۱۴۰۰ ناباورانه برادرم را بر اثر کرونا به دلیل بی‌تدبیری و دسترسی نداشتن به واکسن از دست دادیم. نهایتا خانه خلاق ب را در 4خرداد ۱۴۰۰ در روز تولد برادرم و بدون حضور ایشان، با حضور دکتر ستاری معاون علمی فناوری ریاست جمهوری، دبیر ستاد فناوری‌های نرم و دانش بنیان و همین‌طور معاون وزیر میراث فرهنگی و صنایع دستی و جمعی از فرهیختگان و اهالی هنر با حسرتی بی‌پایان و آهی بر دل افتتاح کردیم.»
به گفته ابوالحسنی، هدف و شعار آنها در شکل‌گیری خانه خلاق ب از همان ابتدا این بوده که خلاقیت را باید از خودمان شروع کنیم و سعی کردیم در تجهیز خانه خلاق‌مان هم خلاقیت به خرج دهیم، بنابراین برای تولید تک‌تک اقلام و فضایی که در خانه خلاق می‌بینیم، فکر شده و با خلاقیت تولید شده است.
تولید صنایع دستی کاربردی و به‌روز
او ادامه می‌دهد: «سعی ما بر این بوده که در تولید اقلام و تجهیزات خانه خلاق و نوآوری ب، صنایع‌دستی به کار برود و به‌نوعی صنایع‌دستی را کاربردی و به‌روز کنیم، زیرا مشکل بزرگ پیش روی صنایع‌دستی ما، کاربردی نبودن آن است و شاید به همین دلیل که خیلی کاربردی نیست در سبد خانوار خیلی جایی نداشته باشد. پیش فرض ما این بود که باید بتوانیم صنایع دستی را در بطن زندگی‌مان بیاوریم لذا سعی‌کردیم این کار را در خانه خلاق ب، عملی کنیم که خوشبختانه به نمونه‌ای موفق برای مثال زدن در کاربردی کردن و طراحی داخلی با محصولات صنایع دستی تبدیل شده است.»
شتاب‌دهی تولید صنایع دستی خلاق
ابوالحسنی درباره شیوه کار خانه خلاق ب، عنوان می‌کند: «بعد از افتتاح، پذیرش افراد خلاق و تیم‌های ایده‌پرداز و افرادی را که دوست داشتند در این حوزه فعالیت کنند ، شروع کردیم. بعد از پذیرش اولیه، دوره شتاب‌دهی اولیه را طی می‌کنند و برای هرکدام در حیطه‌ای که هستند و با سیتم کاری که دارند، سرمایه‌گذار جذب خواهد شد و در نهایت به شرکت تبدیل می‌شوند.
او ادامه می‌دهد: «پروسه شتاب‌دهی به این صورت است که وقتی افراد و تیم‌ها جذب می‌شوند، فضا و خدمات کاملا رایگان دریافت می‌کنند، آموزش کسب و کار به آنها داده می‌شود و منتورهای مختلف در کنار آنها قرار می‌گیرد تا به طورکامل توانمند شده و آماده ارائه مناسب محصول به بازار شوند. ابوالحسنی می‌گوید: « در خانه خلاق ب، کافه‌ای داریم که هنرمندان از اقشار و حرفه‌های مختلف آنجا کنار هم جمع می‌شوند و از گپ‌وگفت آنها، رشته‌های تلفیقی و بین‌رشته‌ای شکل می‌گیرد که خانه خلاق ب تابه‌حال در این روند خیلی موفق بوده است.»
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب در بیان دیگر مزیت‌های این خانه خلاق اشاره می‌کند: «فضای کار اشتراکی خانه خلاق ب هم با این‌که در مرکز شهر تهران از مزیت دسترسی ۳دقیقه‌ای به متروی انقلاب برخوردار است، به فریلنس‌ها امکان می‌دهد لذت کار کردن در یک خانه تاریخی، با حیاط و ایوانی باصفا، اتاق‌هایی چشم نواز و میزهایی پشت پنجره‌های چوبی آبی فیروزه‌ای را به دور از هیاهوی شهر تجربه کنند.
به گفته ابوالحسنی، گالری خانه خلاق ب، هم پذیرای افرادی است که از خارج مجموعه می‌خواهند به‌صورت دوره‌ای یا دائمی آنجا گالری برگزار کنند و هم محصولات تیم‌های استارت‌آپی خود خانه خلاق آنجا برای نمایش و فروش عرضه می‌شود.
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، با تاکید بر این‌که ما هم شتاب‌دهنده هستیم و هم استارت‌آپ استودیو، تصریح می‌کند: «در خانه خلاق ب هم تیم‌های خارج از مجموعه را جذب می‌کنیم و هم برای اجرایی کردن ایده‌های خود که می‌خواهیم به‌شیوه استارت‌آپ استودیو پیش ببریم، افراد با پشتکار و پای‌کار را جذب و پذیرش می‌کنیم.»
5 استارت‌آپ موفق در یک سال
ابوالحسنی می‌گوید: «سال گذشته پنج پروژه استارت‌آپ موفق در خانه خلاق ب، داشته‌ایم و امسال بیشتر روی استارت‌آپ استودیو کار کرده‌ایم. در چند ماه آینده هم دوباره برای جذب هسته‌های خلاق و تیم‌های استارت‌آپی که بخواهند روی ایده آنها کار و شتاب‌دهی شود، فراخوان خواهیم داشت.»
اولین خانه خلاق صنایع دستی ایران
به گفته ابوالحسنی خانه خلاق و نوآوری ب، اولین خانه خلاق صنایع دستی در ایران است و بعد از آن چند خانه خلاق صنایع دستی دیگر تأسیس شد که امید است با هم افزایی بین آنها اتفاقات خوبی در این حوزه رقم بخورد.
یک خانه خلاق برای کل ایران
مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، با بیان این‌که نام خود را شتاب‌دهنده نامتمرکز گذاشته‌ایم، اضافه می‌کند: «اولین شتاب‌دهنده نامتمرکز در ایران هستیم، زیرا به‌خاطر کاری که در حوزه صنایع دستی می‌کنیم، خیلی با شهرستان‌های دیگر و نقاط دورافتاده درگیریم و این‌طور نیست که حتما تیم‌هایمان در خانه خلاق ب مستقر شوند، بلکه می‌توانند از هر نقطه‌ای در سراسر ایران با ما در ارتباط باشند و مراحل شتاب‌دهی را طی کنند، رصد شوند، برای آنها سرمایه‌گذار پیدا شود و پیش بروند.»
به گفته ابوالحسنی، خانه خلاق ب جو بسیار صمیمی دارد و مانند خانه‌ای است که همه اعضا دور هم برای حفظ صنایع‌دستی و هنرهای سنتی تلاش می‌کنند. افراد خلاق بی‌شماری در خانه خلاق ب، رفت و آمد می‌کنند و همین شبکه‌سازی که اینجا رخ می‌دهد، اتفاقات بزرگی را برای صنایع دستی کشور رقم می‌زند. او می‌گوید: «کتابخانه تخصصی هنرهای سنتی و صنایع دستی و گردشگری خانه خلاق ب با بیش از 2000جلد کتاب کمیاب و نایابی که هیچ جای دیگر نیست از امتیازهای ویژه این خانه خلاق است که فرصت خوبی برای دانشجویان هنر و علاقه‌مندان به این حوزه است.» مدیر خانه خلاق و نوآوری ب، دورنمای آن را خیلی روشن می‌داند و می‌گوید: «هدف ما از ابتدا این بود که خانه خلاق ب در تهران، آغازی و الگویی برای خانه‌های خلاق در ۳۰ استان دیگر باشد تا بتوانیم افراد خلاق را در شهر و استان خودشان پذیرش کنیم.»
پیش به سوی یک مگا برند
ابوالحسنی می‌گوید: «اگر ظرفیت کشور در صادرات صنایع دستی در ایران ۱۰۰ باشد، درحال حاضر از ۵ درصد آن هم استفاده نمی‌کنیم و ضعف زیادی در صادرات صنایع دستی وجود دارد. بنابراین خانه خلاق ب به دنبال این است که یک مگابرند در حوزه صنایع دستی با استانداردهای جهانی خلق و طراحی کند و تحت یک برند واحد با استانداردهای جهانی بتواند محصولات صنایع دستی ایران را به جهان معرفی و صادر کند.»
مطهره میرشکاری - نشان ایرانی برتر