جوایزی برای کتاب که شنبهشب در تالار وحدت اهدا شد
«هوای نو»، یک جایزه ویژه کتاب
شنبهشب در تالار وحدت یک رویداد مهم به خط پایانی خود رسید. مهرواره «هوای نو» که اولین دوره آن برگزار شد یک رویداد برای انتخاب برگزیدگان هیأت در محورها و رشتههای مختلف است که یکی از این بخشها بخش کتاب هیأت بود و شاید به طور اتفاقی همزمان با برگزاری نمایشگاه کتاب تهران که بازار کتاب گرم است بخش کتاب این مهرواره در اختتامیه دیشب برگزیدگان خود را شناخت. این یادداشت اختصاص به معرفی کتاب هیأت و برگزیدگان آن دارد. اهمیت کتاب و کتابخوانی بر هیچ کسی پوشیده نیست. کتاب سنگ بنای توسعه فرهنگی جوامع و رشد تمدنها و یکی از پایههای فرهنگی در زندگی انسانهاست. در کشور عزیزمان ایران از دیرباز پیوندی عاشقانه و قدیمی بین مردمان و اهلبیت علیهمالسلام وجود داشته که آثار مکتوب آن در فرهنگ ایران اسلامی باقی است. آثار فراوانی به اندازه قدمت تاریخ تشیع و هیأتها و مراکز دینی به رشته تحریر درآمده است و همچنان ادامه دارد.مهرواره هوای نو نیز به منظور ارج نهادن به نویسندگان و پژوهشگران و توسعه محتوای علمی و کاربردی این حوزه بخش ویژه ای را به کتاب و پژوهش اختصاص داده بود و در فراخوان اولیه اش از نویسندگان، فعالان حوزه نشر و هیأتها و تشکلها خواسته بود کتابهایی را که با موضوع هیأت و تشکلهای دینی هیأتپایه در حوزههای مختلف به چاپ رساندهاند به مهرواره معرفی کنند.
کتاب سال عاشورا
در بخش کتاب مهرواره هوای نو، یک محور جایزه کتاب سال عاشورا بود که بهعنوان زیرمجموعه سازمان تبلیغات اسلامی از سوی بنیاد دعبل در ادوار گذشته برگزار شده که در این دوره ذیل مهرواره هوای نو تعریف شده و محور دیگر آن جایزه، کتاب سال هیأت است. به گفته مهران عباسی دبیر بخش کتاب مهرواره هوای نو، در زمینه کتاب سال عاشورا، کتابهای سال 1398 و 1399 در هفت رشته داوری شده است که هر بخش بهطور مجزا هیأت داوران دارد. این بخشها شامل بخش پژوهش، ادبیات داستانی، ادبیات نمایشی، شعر و نوحه، مستندنگاری، آثار مکتوب هنری و کودک و نوجوان است. کتاب سال عاشورا قبلا دوسالانه بود ولی قرار است در صورت برگزاری مهرواره هوای نو به شکل سالانه ، این جایزه هم سالانه برگزار شود و اینکه امسال آثار مربوط به سالهای 1398 و 1399 داوری میشوند، به این دلیل است که کتابهای مربوط به ادوار گذشته در سال 1397 داوری شدهاند.
کتاب سال هیأت
در جایزه کتاب سال هیأت، محتوای کاربردی هیأت، مستندنگاری، متون و کتب آموزشی هیأت مد نظر قرار دارد. هدف از طراحی جایزه کتاب سال هیأت، تقویت محتوای کاربردی با زیرشاخههای مربوط در زیستبوم هیأت است که از سمت و سوی تجربهنگاری، مستندنگاری یا جنبههای تاریخ شفاهی و خاطرات شفاهی که در فضای هیأتها میتواند شکل بگیرد و وجود دارد، اما مکتوب نشده است. نمونهها هم موجود است؛ یعنی در بحث محتوای کاربردی کتب ادعیه، ارتقای کیفیت محتوایی و حتی فرمی این زیرشاخهها در خروجیهایی مثل کتاب، هدفگیری بخش جایزه کتاب سال هیأت است.
رشتههای جایزه کتاب سال هیأت
محتوای کاربردی هیأت: در این محور کتاب و محتوای کاربردی مربوط به موضوعات ذیل هیأت است مثل: مهارتهای سخنوری و مداحی، کتب ادعیه و دیگر موضوعاتی که مرتبط با هیأت است مطابق شاخصهای کارشناسی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
مستند نگاری: در این محور کتاب و محتواهای مربوط به تاریخ شفاهی، خاطرهنگاری، تجربهنگاری و … هیأتها مطابق شاخصهای کارشناسی مورد ارزیابی قرار گرفته است.
متون آموزشی و پژوهشی هیأت: در این محور کتاب و محتوای پژوهشی و پایاننامههابی که مربوط به حوزه هیأتها و تشکلهای دینی هیأتپایه است و به عنوان یک کار پژوهشی در حوزه تبلیغ دین و یا حوزه مربوط به فعالیتهای فرهنگی دینی است مطابق شاخصهای کارشناسی مورد ارزیابی قرار گرفته است. این جایزه میتواند بهانهای باشد برای اینکه تولیدکنندگان محتوا در حوزه هیأتهای مذهبی و تشکلهای دینی، ظرفیت محتوای تولیدی خود را بهتر بشناسند؛ و تا جایی که امکان دارد، به سمت شکلدادن آنها بهعنوان خروجی کتاب بروند. در این راستا مهرواره هوای نو سعی میکند تدابیری از قبیل جایزههای حمایتی و تسهیلات برای هیأتها بیندیشد. همچنین با برگزاری کارگاههای آموزش تحقیق در حوزه تاریخ شفاهی سعی داریم این حوزه را تقویت کنیم و زمینه لازم برای تولید محتوای کاربردی هیأت از سمت و سوی جهاتی که عنوان شد در سه رشته ایجاد شود.
برگزیدگان چگونه انتخاب شدند؟
روند ارزیابی آثار اینگونه بود که داوران هر بخش، یک هیأت داوران سه نفره بودهاند. بر اساس تصمیم هیأت داوران با ملاکها و ارزیابیهایی که بهطور استاندارد در حوزه داوری کتاب وجود دارد، در هر بخشی این ظرفیت وجود داشت که یک اثر برگزیده و یک اثر شایسته تقدیر داشته باشد.