printlogo


این سریال‌های ماندگار 
ظرفیت‌ها و جذابیت‌های مقوله تاریخ آنچنان غنی است که از همان نخستین سال‌های تأسیس تلویزیون تولید سریال‌هایی با محوریت تاریخ در دستور کار برنامه‌سازان این رسانه قرار گرفته است، دو سریال «سلطان صاحبقران/ علی حاتمی» و «دلیران تنگستان/همایون شهنواز» اولین دستاوردهای تلویزیون در حوزه تاریخ بودند که فرازهایی از ادوار تاریخی نزدیک‌تر به زمان معاصر و البته تأثیرگذار بر دهه‌های پس از خود را روایت می‌کردند. 

با پیروزی انقلاب اسلامی که پررنگ‌شدن رویکردهای ایدئولوژیک و فراهم شدن امکان پرداختن به تاریخ صدر اسلام را به دنبال داشت، سیما علاوه بر ساخت مجموعه‌های متعلق به ادوار تاریخی مختلف، سریال‌های حوزه تاریخ اسلام را به عنوان اولویت اصلی خود در دایره سریال‌سازی برگزید.  به این ترتیب مجموعه‌های بسیاری با محوریت تاریخ اسلام و در کلیتی فراگیرتر تاریخ ادیان متولد شدند که پروژه سنگین و پرهزینه حضرت موسی(ع) که مراحل دشوار ساخت خود را سپری می‌کند، آخرین آنهاست؛ مجموعه‌ای که یک سینماگر برجسته سینمای دفاع‌مقدس یعنی ابراهیم حاتمی‌کیا پس از درگذشت فرج‌ا... سلحشور و منتفی شدن ساخت پروژه توسط جمال شورجه، عهده‌دار کارگردانی آن شده‌است تا بعد از دو سریال «خاک سرخ/ 1381» و «حلقه سبز/1386» سومین حضورش در قاب شیشه‌ای با یک پروژه فاخر رقم بخورد. 
این سریال پس از دو سریال «ابراهیم خلیل‌ا... / محمدرضا ورزی» و «بشارت منجی/ مرحوم نادر طالب‌زاده» که به ترتیب زندگی و نبوت دو پیامبر اولوالعزم یعنی حضرت ابراهیم(ع) و حضرت عیسی(ع) را روایت کرده‌بودند، سومین مجموعه‌ای است که قرار است به نبوت یکی دیگر از پیامبران اولوالعزم بپردازد. در حافظه نمایشی علاقه‌مندان آثار سینمایی و البته دوستداران سینمای دینی، شاخص‌ترین و به احتمال زیاد تنها اثری که از داستان زندگی و نبوت دشوار و پرپیچ و خم حضرت موسی(ع) بر جا مانده فیلم «ده فرمان» ساخته سیسیل ب دومیل (1959) است که بی‌تردید نوع نگاه و شیوه روایت هالیوودی آن با رویکرد و نوع نگاه مورد تأیید و متدوال سریال‌سازی در ایران تفاوت‌هایی شگرفی دارد.  همین موضوع تصمیم‌گیران ارشد نمایشی تلویزیون را برای روایت این داستان از دیدگاه و زاویه‌ای دیگر مجاب کرده‌است. البته همزمان با تولید این سریال، برجسته‌ترین کارگردان تاریخی‌ساز تلویزیون که سه سریال تاریخی/اسلامی قابل اعتنای «امام علی(ع)»، «معصومیت از دست رفته» و «مختار نامه» را در کارنامه کاری خود دارد نیز پروژه عظیم دیگر سیما یعنی سریال «سلمان» را در در دست ساخت دارد که بازه زمانی مهمی از دوران ایرانِ زمان ساسانی تا حضور «سلمان» در عربستانِ صدر اسلام و پس از آن را روایت می‌کند.  با ساخته‌شدن این دو سریال که احتمالا در یک دوره زمانی چهار پنج ساله آماده پخش خواهندشد، کارنامه سیما در تولید آثار تاریخی پربارتر خواهدشد. مسیری که از دهه کم بضاعت 60 و با ساخت سریال‌های جمع و جوری نظیر «روایت عشق ساخته انوشیروان ارجمند/ 1368محرم» آغاز شده به مرور زمان و با فاصله گرفتن از شرایط سخت آن دوره زمانی و برنامه‌ریزی‌ها و سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌تر، به جایی رسیده که چه در حوزه تاریخ اسلام و چه ادوار تاریخی عناوین متعدد و متنوعی به چشم می‌خورند. 

مازیار معاونی - منتقد سینما و تلویزیون