printlogo


یادداشت
تماس ساواک با فرانسوی‌ها
چهلمین روز کشتار مردم تهران در میدان ژاله نزدیک بود. روحانیت ایران در اقدامی هم‌سو، بیست‌و‌چهارم مهر 1357 را عزای ملی خواند. در اعلامیه‌هایی که آنان منتشر کردند، سالگرد فقدان سیدمصطفی خمینی را نیز مقارن با همین روز، بیست‌و‌چهارم مهر، اعلام نمودند. حوادث ایران، بی‌توجه به برقراری حکومت نظامی در 12 شهر، همچنان آفریده می‌شد. تظاهرات، اعتصاب‌ها و راهپیمایی‌ها ادامه داشت. با بروز جنبش‌های دانش‌آموزی، موج اعتراضات مردمی بلندتر شده بود.

آیت‌ا... خمینی ششمین روز حضور خود را در فرانسه تجربه می‌کرد. تصمیم او در رفتن به کشوری اسلامی تغییر نکرده بود. نمایندگانش در کشورهایی چون سوریه، لبنان، الجزایر و پاکستان برای جلب‌نظر آن دولت‌ها در پذیرش مرجع تبعیدی ایران می‌کوشیدند اما دعوت رسمی‌ای از او نشده بود. او هنوز نمازش را شکسته می‌خواند. «به محض احراز آزادی‌بیان و قلم در کشوری از کشورهای اسلامی، ان‌شاءا... برای خدمت در آنجا خواهم رفت. اکنون در اینجا به خدمت ادامه می‌دهم. در نهضت اسلامی و خدمت به مردم مسلمان، مکان یا رنج در مکان مطرح نیست. آنچه مطرح است، ملت است؛ صدای وجدان است. من هر چه بکنم و بر سر من هرچه بیاید در مقابل شمایی که خون در راه آزادی و اسلام داده‌اید خجلم.» این جمله‌ها بخشی از پیام آیت‌ا... به مردم ایران به مناسبت چهلم شهدای هفدهم شهریور تهران بود. پیام امام توسط ناشرانی که خود را «گروه فلاح»، «ندای اسلام» و «فجر اسلام» نامیده بودند در ایران چاپ و توزیع گردید. این پیام به زبان عربی برگردانده و به کشورهای مورد نظر، فرستاده شد.
در بیستم مهر، علی‌محمد کاوه، معاون اطلاعات خارجی ساواک، خود را به پاریس رساند تا با همتایان فرانسوی (SDECE) خود رایزنی کند. سطح روابط امنیتی ایران و فرانسه را باید بسیار خوب دانست؛ به‌ویژه آن‌که طرف ایرانی توجه ویژه‌ای به رئیس وقت دستگاه اطلاعاتی فرانسه داشت که آن را با بذل مال نشان می‌داد. 
فردای رسیدن امام خمینی به پاریس، ناصر مقدم، رئیس ساواک با همتای فرانسوی خود تماس گرفته، خواستار مراقبت از تحرکات آیت‌ا... خمینی شده بود. گفتنی است در شش روز گذشته نماینده ایستگاه سازمان امنیت فرانسه در ایران در برابر هر پرسش ساواک گفته بود که پاسخ آن را از فرانسه خواهم گرفت اما هیچ خبری نداده بود. همه اطلاعات ساواک در این روزها محدود به چند گزارش ناقص، همراه با اطلاعات نادرست نماینده خود در پاریس بود. در این چند روز سازمان اطلاعات و امنیت کشور بیشترین خبرهای خود را باید از صفحات روزنامه‌های ایران به دست آورده باشد. 
برقراری روابط اطلاعاتی، تنها هدف کاوه از آمدن به پاریس نبود؛ هرچند او در دیدار با همتای فرانسوی‌اش فهرستی از نیازمندی‌های ساواک درباره فعالیت‌های آیت‌ا... خمینی را به دستگاه اطلاعاتی مقابل داد اما در دیداری که با کنت دومرانش، رئیس SDECE  داشت، از ضرورت رفتن امام به آمریکا با نفوذ در آدم‌های پیرامونی چون صادق قطب‌زاده و ابوالحسن بنی‌صدر گفت و تأکید کرد هر اندازه پول بخواهید، می‌دهیم تا خمینی برای رفتن به آمریکا ترغیب شود!