ماندن یا نماندن؟!
موضوع مهاجرت تحصیلکردگان ایرانی مدتهاست از شمایل یک موضوع حاشیهای به موضوع مهمی بدل شدهاست. اینکه هر چند ماه یک بار هشداری از سوی مسؤولان درباره میزان بالای مهاجرت کادر درمان به خارج از کشور منتشر میشود، بیش از هر چیزی روی امنیت روانی مردمانی تاثیر دارد. آمارها میگوید جمعیت رو به سالمندی میرود و بیش از هر چیزی به این افراد نیاز خواهد بود.
در حوزههای دیگر هم کم از آمارهای مهاجرت گفته نمیشود، اینکه هر بار درباره فرارمغزها و مهاجرت نخبهها حرف زده میشود، تصوری پیش میآید که هر که در ایران مانده و دارد خدمت میکند حتما چیزی در چنته ندارد که مانده است! اما رصدخانه ملی مهاجرت در سال گذشته، کتابنامه مهاجرتی تازه خود را منتشر کرده که حکایت از این دارد که هنوز هم فرصت برای ترغیب دانشجویان نخبه ایرانی وجود دارد و برخلاف بزرگنمایی معمول رسانهها، وضعیت آنقدر بد نیست که گفته میشود و همین گفتهها تاثیرات روانیاش را در زندگی اجتماعی همه شهروندان میگذارد. هر چند همه این موارد به معنای جایگاه مناسب ایران در مهاجرفرستی نیست و سیاستگذاران حتما که باید چنین آماری را سنجه تصمیمات آیندهشان کنند. بهعنوان مثال در بخش وضعیت کلی ماندگاری، خروج و بازگشت المپیادیها و رتبههای برتر کنکور تحلیل آمار دریافتی از اداره گذرنامه در بازه زمانی 1380 تا 1400 نشان میدهد 56.6درصد از دارندگان مدال المپیادهای دانشآموزی، 69.1درصد از مشمولان بنیاد نخبگان و 78.3درصد از افراد حائز رتبههای یک تا هزار آزمون سراسری در ایران هستند اما این را هم باید بدانیم در میان گروههای مورد بررسی، به ترتیب المپیادیها با 37.2درصد، مشمولان بنیاد با 25.5درصد و رتبههای یک تا هزار آزمون سراسری با 15.4درصد بیشترین درصد افراد مقیم خارج را به خود اختصاص دادهاند.