زنگ خطر کلسترول بالا را از پا بشنوید
بالابودن کلسترول خون عوارض متعددی به دنبال دارد که مهمترین آنها بیماری قلبی و عروقی، بیماری عروق کرونر و سکته قلبی است. از آنجا که کلسترول بالا علائم واضحی ندارد، اغلب از آن با عنوان قاتل خاموش یاد میشود؛ از اینرو متخصصان برای کنترل میزان کلسترول از آزمایش خون استفاده میکنند. معمولا افرادی که کلسترول بالا دارند افزایش وزن و تجمع چربی را در بدن تجربه میکنند. برخی علائم هشداردهنده وجود دارد که میتوان برای تشخیص بالابودن کلسترول خون از آنها استفاده کرد بنابراین آگاهی از آنها میتواند به تشخیص زودهنگام و آغاز درمان کمک کند. یکی از علائم بارز کلسترول بالا، علائمی است که در پاها ایجاد میشود.
بدن برای ساخت سلولهای سالم به مادهای واکسمانند در خون به نام کلسترول نیاز دارد. این ماده باعث تجمع رسوبات چربی در عروق خونی میشود که ناگهان باعث تشکیل لختههای خونی شده و نتیجه آن حملات و سکتههای قلبی است. برای جلوگیری از این اتفاق، میزان کلسترول خون همواره باید در حد متعادل باشد. انسداد عروق اندامهای تحتانی به بیماری عروق محیطی شناخته میشود که عروق تأمین خون در ناحیه پاها را تحت تأثیر قرار میدهد. علائم کلسترول بالا معمولا در ناحیه پاها خودنمایی میکند که باید نسبت به آن هوشیار بود. کلسترول بالا بهعنوان قاتل خاموش همواره باید تحت کنترل باشد و وقتی بالابودن آن تشخیص داده شد، باید رژیم تغذیهای و تغییرات سبک زندگی برای کاهش میزان لیپوپروتئین یا کلسترول بد در دستور کار قرار گیرد. میزان کلسترول بد خون در حالت عادی باید کمتر از 70میلیگرم به ازای هر دسیلیتر باشد. کلسترول بالا علاوه بر ایجاد بیماریهای قلبی و عروقی، باعث ابتلا به دیابت نوع 2 و فشار خون بالا هم میشود. همچنین سن هم از عوامل پرخطر بالا رفتن کلسترول خون بهشمار میرود. هرگونه سبک زندگی ناسالم یا سابقه خانوادگی ابتلا به کلسترول بالا هم در این امر مؤثرند.
تنها راه برای این که فردی متوجه بالا بودن کلسترول شود، انجام آزمایش خون است اما به طور قطع نمیتوان علائم ایجاد شده در پاها را هم نادیده گرفت. صرفنظر از علائمی که در پاها ایجاد میشود حتی در موارد حاد میتواند موجب قطع عضو بهویژه در ناحیه پاها شود. زمانی که جریان خون به سمت پاها بر اثر پلاکها و رسوبات کلسترول ایجاد شده مسدود شود به قطع عضو منجر میشود.
سرد بودن پاها و انگشتان پا
یکی از نشانههایی که در پاها بهدنبال بالابودن کلسترول خون مشاهده میشود، سردبودن همیشگی پاها و انگشتان پا حتی در تابستان است. این از نشانههایی است که شما مبتلا به بیماری عروق محیطی هستید. البته این به آن معنا نیست که شما حتما به این اختلال مبتلا هستید اما مراقب باشید اگر متوجه شدید یکی از پاها سرد و دیگری گرم است، حتما با پزشک مشورت کنید.
تغییر رنگ پوست پا
کاهش جریان خون ناشی از کلسترول بالای خون میتواند باعث تغییر رنگ پوست شود. از آنجا که جریان خون حامل موادمغذی و اکسیژن کاهش مییابد، سلولها قادر نیستند موادمغذی کافی دریافت کنند. برای مثال، تلاش برای بالابردن پاها میتواند باعث رنگپریدگی پوست شود در حالی که آویزان ماندن پاها از میز یا صندلی به کبودی یا بنفششدن پوست پا منجر میشود.
درد پاها
یکی از شایعترین علائم بیماری عروق محیطی درد در ناحیه پاهاست. زمانی که لختههای خون در عروق پا شکل میگیرد، خون غنی از اکسیژن به اندامهای تحتانی نمیرسد؛ از اینرو، فرد احساس سنگینی و خستگی در پاها میکند. بیشتر مبتلایان به کلسترول خون بالا از درد در اندامهای تحتانی شکایت دارند. این درد در هر نقطهای از پا، از ساق تا ران یا باسن و در یک یا هر دو پا را دربرمیگیرد. این دردها معمولا فعالیت بدنی مانند راه رفتن، پریدن یا از پله بالا رفتن ایجاد میشود اما در زمان استراحت درد از بین میرود اما با شروع فعالیت دوباره درد به سراغ پاها میرود.
گرفتگی پاها در شب
از دیگر علائم شایع بالابودن کلسترول خون واردآمدن آسیب به عروق اندامهای انتهایی است که به گرفتگی شدید پاها هنگام خواب منجر شده و این وضعیت شبها تشدید میشود.
افراد مبتلا به بیماری عروق محیطی گرفتگی و انقباض را بهویژه در پاشنه، انگشتان و روی پا احساس میکنند. آویزانکردن پاها از تختخواب یا نشستن، باعث میشود جاذبه به بهبود جریان خون در پاها کمک میکند.
زخمهایی که بهبود نمییابند
زخمهای ایجاد شده در پاها زخمهای باز و درماننشده هستند. این زخمها در صورتی که درمان مناسبی دریافت نکنند دوباره ایجاد میشوند. جریان ضعیف خون در پاها اصلیترین علت ایجاد چنین شرایطی است. زخمهایی که بهبود نیافته یا روند ترمیم آن آهسته پیش میرود، به این موضوع اشاره میکند که کلسترول خون از رسیدن جریان خون به پاها جلوگیری میکند. از اینرو، مبتلایان به بیماری عروق محیطی بهدلیل خستگی و پاهای دردناک قادر به راه رفتن سریع نیستند. زخمهای ایجاد شده در پا در صورتی که درمان را سریع آغاز کنند، باعث بروز عوارض بعدی میشود.
منبع: Mirror
ندا اظهری - گروه دانش