تپش درباره ساختمان‌های ناایمن و بی‌توجهی به آنها گزارش می‌دهد
نارنجک‌های بدون ضامن
هنوز داغ پلاسکو تازه بود که این بار ساختمان 10 طبقه متروپل آبادان روی سر مردم آوار شد. سکانس‌های هر دو حادثه یکی بود. لحظه ریزش آوار، فرار مردم، حضور هراسان نیروهای امدادی، خروج اجساد یکی از پس دیگری و شیون و واویلای پس از آن؛ همه مثل هم بود. نه‌تنها تهران که یک ایران برای این تراژدی درد کشید. پس از ماجرای پلاسکو، برخی کارشناسان امیدوار بودند بحث ایمنی ساختمان‌ها در زمان ساخت و ساز جدی‌گرفته شود اما ریزش متروپل نشان داد هنوز هم در، بر همان پاشنه سابق خود می‌چرخد و بسیاری از ساختمان‌ها به یک مو بند است. هنوز هم باید دست و دل‌مان بلرزد که این‌بار چه زمانی، کدام ساختمان لرزان در کدام شهر، روی سر مردم هوار خواهد شد تا باز هم مصیبت بکشیم. وقتی پیکرهای رامین، شیرین، مریم، آرین و عرفان، یکی‌یکی داشت از زیر آوار متروپل خارج می‌شد، نام 129 ساختمان پرخطر در تهران (شما بخوانید نارنجک بدون ضامن) هم منتشر شد اما شهردار تهران با گفتن این‌که فهرست ساختمان‌ها مرجعیت ندارد، صورت مساله را پاک کرد تا ماجرای 129 بمب ساعتی هم مانند پلاسکو و متروپل از یادها برود.
به گفته رشید پورحاجت، دبیرکانون سراسری انبوه‌سازان، بحران تهدید ساختمان‌های ناایمن همچنان سرجایش است و در خود تهران، 200 ساختمان در حال ساخت شبیه متروپل وجود دارد که مشخص نیست چه زمانی روی سر مردم هوار خواهد شد. او از این ماجرا گله کرد که در صنعت ساختمان و احداث کشور، هیچ چیزی سرجای خودش نیست. چرا راه دور برویم. همین ساختمان علاءالدین تهران هم انبار باروتی است که فقط منتظر جرقه یک کبریت است تا خیلی‌ها را مثل متروپل در آتش خود بسوزاند. هفته پیش هم عکسی از ورزشگاه آزادی منتشر شد که نشان می‌داد بخشی از استادیوم به عنوان یک مکان بسیار قدیمی نشست کرده است. در کرج هم احتمال ریزش یک ساختمان در گود حصارک کرج، باعث شد فرماندار دستور تخلیه خانه‌های اطراف را صادر کند تا حادثه متروپل تکرار نشود. اقدامی که از تکرار فاجعه‌ای مشابه متروپل و پلاسکو جلوگیری‌کرد، اما اصل ماجرا همچنان به قوت خود باقی است. هنوز ساختمان‌های ناایمن بسیاری در تهران و استان‌های دیگر وجود دارد که هر لحظه ممکن است ضامن‌شان کشیده شود و دوباره از کشته، پشته بسازد.
قربانی بی‌تدبیری و فساد
محمدباقر محمدی، معاون عملیات و نجات سازمان هلال‌احمر در باره حادثه متروپل به تپش گفت: «بعد از وقوع حادثه و گزارش آن به مرکز کنترل عملیات هلال‌احمر خوزستان، چند دقیقه بعد تیم‌های امدادی آبادان در محل حاضر شدند. با توجه به این‌که وسعت حادثه بسیار زیاد بود، درخواست کمک از مرکز استان شد و تیم‌های آنست (زنده‌یاب)، تیم جست‌وجو، نجات و آواربرداری از اهواز و شهرهای دیگر خوزستان به محل حادثه اعرام شدند و شروع به عملیات کردند. بازهم نیاز به تیم امدادی بود و این‌بار از برخی استان‌ها مانند ایلام، کرمان و بوشهر نیروی تخصصی آواربرداری اعزام شد.»
وی ادامه داد: «آواربرداری متروپل به خاطر نوع سازه و نحوه ریزش آن، کاری طاقت‌فرسا و زمان‌بر بود. تعدادی از مجروحان همان ساعات اول بیرون کشیده شدند. دو قسمت ساختمان کاملا تخریب شده بود که در یک قسمت آن، شش فروشگاه فعال برج از جمله کافی‌شاپ مری بود که مردم آنجا حضور داشتند. تمرکز از روز اول روی همان قسمت مغازه‌ها و حضور مردم بود و دوربین‌های مداربسته نشان می‌داد اکثر افراد همان‌جا گرفتار شده‌اند. با توجه به مصالح به‌کار رفته در ساختمان که از نوع بتون‌آرمه یکسره بود، آوار متروپل از نوع آوار پن‌کیک و کتابی بود. در این نوع آوارها نجات بسیار سخت است و به‌ندرت کسی از زیر این آوارها نجات پیدا می‌کند، مگر این‌که در حین آوار افرادی از طبقات پرت شده و به جای دیگری افتاده باشند.»
تلاش امدادگران برای یافتن پیکرها
معاون عملیات و نجات سازمان هلال‌احمر خاطر نشان کرد: «افرادی که زیر آوار متروپل گرفتار شده بودند، دسترسی به آنها بسیار سخت بود و نیاز به خودروهای سنگین برای آواربرداری داشتیم که کشتیرانی‌های خوزستان خودروهایی را برای کمک به آواربرداری اعزام کردند. در متروپل انواع جرثقیل‌های سنگین، بیل مکانیکی، پیکور و سایر تجهیزات سبک و سنگین وجود داشت. نیروهای آتش‌نشانی و هلال‌احمر یک لحظه کار آواربرداری و جست‌وجو را متوقف نکردند و هرجا احتمال می‌دادیم فردی آنجاست یا علائمی از جسدی وجود دارد، تمرکز جست‌وجو را آنجا بیشتر می‌کردیم و اجساد را از میان خروارها بتون، خاک و آهن خارج می‌کردیم و تحویل می‌دادیم. کار در متروپل با کار در پلاسکو و سایر ساختمان‌های ریزش‌کرده متفاوت بود. در اینجا با حجمی از آوار سنگین روبه‌رو بودیم. البته تجهیزات فردی و سازمانی ما همچنان دچار مشکل و کمبود است و برای چنین حوادثی با این حجم از تخریب، تجهیزات مناسب فردی و تخصصی در اختیار نداریم و نیاز داریم که به تجهیزات روز دنیا دسترسی پیدا کنیم. دولت باید در این زمینه حتما به دستگاه‌های امدادی کمک کند.»
محمدی با گلایه از حضور بی‌فایده برخی از مدیران در محل حادثه افزود: «یکی از مشکلات دیگر ما در متروپل آبادان، حضور مدیران ارشد دستگاه‌ها بود. این مدیران حضورشان در صحنه باعث می‌شود تا کار امداد دچار اختلال شود، چراکه باعث می‌شوند استان میزبان به جای تمرکز روی حادثه، درگیر تشریفات استقبال از این مدیران شود. حتما این موضوعات باید کنترل و رفع شود و مدیریت بحران در این حوزه، برای هماهنگی دستگاه‌های امدادی و تامین تجهیزات برای هلال‌احمر و آتش‌نشانی که خط مقدم این حادثه بودند، بهتر عمل کند.»
وی توجه به وضعیت روانی خانواده قربانیان و مفقودان در این حوادث را یکی از نکات مهم این عملیات دانست و افزود: «تیم‌های سحر هلال‌احمر و نیروهای امدادی سعی کردند آرامش را در متروپل و اطراف آن ایجاد کنند، برخی‌ها سعی در تهییج خانواده‌ها در آن محل داشتند اما نیروهای سحر هلال‌احمر با اقدامات روانشناسانه، آنها را آرام می‌کردند. برای بررسی صحبت‌های افرادی که در محوطه حاضر و اعلام کرده بودند که فرزندان‌شان یا اعضای خانواده‌شان مفقود هستند، کار جست‌وجو انجام و همه اجساد به آنها تحویل شد. البته احتمال می‌دادیم چند جسد دیگر باقی بماند که به همین منظور تیم‌های ما همچنان در متروپل حضور دارند. نیروهای هلال‌احمر و آتش‌نشانی این روزها در متروپل تلاش کردند، زجر کشیدند و در گرمای طاقت‌فرسا به وظیفه‌شان عمل کردند تا شرمنده خانواده فوت‌شدگان نشده و اجساد را از زیر آوار خارج کنیم. افرادی که زیر آوار متروپل مانده و خانواده‌هایی که نابود شدند، هیچ گناهی نداشتند. آنها تاوان بی‌تدبیری، عدم نظارت، فساد و رانتی را دادند که خودشان هیچ نقشی در آن نداشتند. باید نظارت‌ها بیشتر شود و با سختگیری، بر روی ساخت و سازهای اینچنینی نظارت شود. به خودمان بیاییم و بدانیم پلاسکوها و متروپل‌های اینچنینی، در سایه نبود نظارت درست، ممکن است دوباره به وجود بیایند. چراکه بنا به گفته خودشان، برای پروژه متروپل باید صدها میلیارد هزینه شود و به علت سست بودن و ناپایداری، بدون هیچ حادثه‌ای مانند زلزله، فروبریزد. این است که به ما یادآوری می‌کند کنترل‌ها و نظارت‌ها باید بیشتر شود.
آدرینا ایرانمنش - تپش
قربانی بی‌تدبیری و فساد
محمدباقر محمدی، معاون عملیات و نجات سازمان هلال‌احمر در باره حادثه متروپل به تپش گفت: «بعد از وقوع حادثه و گزارش آن به مرکز کنترل عملیات هلال‌احمر خوزستان، چند دقیقه بعد تیم‌های امدادی آبادان در محل حاضر شدند. با توجه به این‌که وسعت حادثه بسیار زیاد بود، درخواست کمک از مرکز استان شد و تیم‌های آنست (زنده‌یاب)، تیم جست‌وجو، نجات و آواربرداری از اهواز و شهرهای دیگر خوزستان به محل حادثه اعرام شدند و شروع به عملیات کردند. بازهم نیاز به تیم امدادی بود و این‌بار از برخی استان‌ها مانند ایلام، کرمان و بوشهر نیروی تخصصی آواربرداری اعزام شد.»
وی ادامه داد: «آواربرداری متروپل به خاطر نوع سازه و نحوه ریزش آن، کاری طاقت‌فرسا و زمان‌بر بود. تعدادی از مجروحان همان ساعات اول بیرون کشیده شدند. دو قسمت ساختمان کاملا تخریب شده بود که در یک قسمت آن، شش فروشگاه فعال برج از جمله کافی‌شاپ مری بود که مردم آنجا حضور داشتند. تمرکز از روز اول روی همان قسمت مغازه‌ها و حضور مردم بود و دوربین‌های مداربسته نشان می‌داد اکثر افراد همان‌جا گرفتار شده‌اند. با توجه به مصالح به‌کار رفته در ساختمان که از نوع بتون‌آرمه یکسره بود، آوار متروپل از نوع آوار پن‌کیک و کتابی بود. در این نوع آوارها نجات بسیار سخت است و به‌ندرت کسی از زیر این آوارها نجات پیدا می‌کند، مگر این‌که در حین آوار افرادی از طبقات پرت شده و به جای دیگری افتاده باشند.»
تلاش امدادگران برای یافتن پیکرها
معاون عملیات و نجات سازمان هلال‌احمر خاطر نشان کرد: «افرادی که زیر آوار متروپل گرفتار شده بودند، دسترسی به آنها بسیار سخت بود و نیاز به خودروهای سنگین برای آواربرداری داشتیم که کشتیرانی‌های خوزستان خودروهایی را برای کمک به آواربرداری اعزام کردند. در متروپل انواع جرثقیل‌های سنگین، بیل مکانیکی، پیکور و سایر تجهیزات سبک و سنگین وجود داشت. نیروهای آتش‌نشانی و هلال‌احمر یک لحظه کار آواربرداری و جست‌وجو را متوقف نکردند و هرجا احتمال می‌دادیم فردی آنجاست یا علائمی از جسدی وجود دارد، تمرکز جست‌وجو را آنجا بیشتر می‌کردیم و اجساد را از میان خروارها بتون، خاک و آهن خارج می‌کردیم و تحویل می‌دادیم. کار در متروپل با کار در پلاسکو و سایر ساختمان‌های ریزش‌کرده متفاوت بود. در اینجا با حجمی از آوار سنگین روبه‌رو بودیم. البته تجهیزات فردی و سازمانی ما همچنان دچار مشکل و کمبود است و برای چنین حوادثی با این حجم از تخریب، تجهیزات مناسب فردی و تخصصی در اختیار نداریم و نیاز داریم که به تجهیزات روز دنیا دسترسی پیدا کنیم. دولت باید در این زمینه حتما به دستگاه‌های امدادی کمک کند.»
محمدی با گلایه از حضور بی‌فایده برخی از مدیران در محل حادثه افزود: «یکی از مشکلات دیگر ما در متروپل آبادان، حضور مدیران ارشد دستگاه‌ها بود. این مدیران حضورشان در صحنه باعث می‌شود تا کار امداد دچار اختلال شود، چراکه باعث می‌شوند استان میزبان به جای تمرکز روی حادثه، درگیر تشریفات استقبال از این مدیران شود. حتما این موضوعات باید کنترل و رفع شود و مدیریت بحران در این حوزه، برای هماهنگی دستگاه‌های امدادی و تامین تجهیزات برای هلال‌احمر و آتش‌نشانی که خط مقدم این حادثه بودند، بهتر عمل کند.»
وی توجه به وضعیت روانی خانواده قربانیان و مفقودان در این حوادث را یکی از نکات مهم این عملیات دانست و افزود: «تیم‌های سحر هلال‌احمر و نیروهای امدادی سعی کردند آرامش را در متروپل و اطراف آن ایجاد کنند، برخی‌ها سعی در تهییج خانواده‌ها در آن محل داشتند اما نیروهای سحر هلال‌احمر با اقدامات روانشناسانه، آنها را آرام می‌کردند. برای بررسی صحبت‌های افرادی که در محوطه حاضر و اعلام کرده بودند که فرزندان‌شان یا اعضای خانواده‌شان مفقود هستند، کار جست‌وجو انجام و همه اجساد به آنها تحویل شد. البته احتمال می‌دادیم چند جسد دیگر باقی بماند که به همین منظور تیم‌های ما همچنان در متروپل حضور دارند. نیروهای هلال‌احمر و آتش‌نشانی این روزها در متروپل تلاش کردند، زجر کشیدند و در گرمای طاقت‌فرسا به وظیفه‌شان عمل کردند تا شرمنده خانواده فوت‌شدگان نشده و اجساد را از زیر آوار خارج کنیم. افرادی که زیر آوار متروپل مانده و خانواده‌هایی که نابود شدند، هیچ گناهی نداشتند. آنها تاوان بی‌تدبیری، عدم نظارت، فساد و رانتی را دادند که خودشان هیچ نقشی در آن نداشتند. باید نظارت‌ها بیشتر شود و با سختگیری، بر روی ساخت و سازهای اینچنینی نظارت شود. به خودمان بیاییم و بدانیم پلاسکوها و متروپل‌های اینچنینی، در سایه نبود نظارت درست، ممکن است دوباره به وجود بیایند. چراکه بنا به گفته خودشان، برای پروژه متروپل باید صدها میلیارد هزینه شود و به علت سست بودن و ناپایداری، بدون هیچ حادثه‌ای مانند زلزله، فروبریزد. این است که به ما یادآوری می‌کند کنترل‌ها و نظارت‌ها باید بیشتر شود.
آدرینا ایرانمنش - تپش