درباره مسجدی که محل تحصیل نوجوانان شده است
اقتدای نیمکتها به محراب
در هر محلهای، قطعاًیک مسجد یا مکانی وجود دارد که در ساعاتی از روز یا روزهای مشخصی کارهای فرهنگی انجام میدهند که متشکل از اردوهای مختلف، محفلهای دوستانه و کلاسهای درسی و آموزشی هستند. در کشورمان مکانهای مختلف و فراوانی وجود دارد که به وسیله چند نفر، اقدامات فرهنگی و اجتماعی انجام میشود. یکی از آنها که میتوان آن را جزو شاخصترینها قرار داد، مسجد ــ مدرسه حضرت ابوالفضل است که در یکی از خیابانهای تهران به وسیله چند نفر و بهخصوص بچههای آن کوچه و محله اداره میشود. چیزی که این مسجد ــ مدرسه را با بقیه مکانهای دیگر متمایز میکند ،این است که هر نوجوانی بهویژه افراد بیبضاعت میتوانند بدون هیچ هزینهای در اینجا درس بخوانند و کارهای فنی و مهارتهای اجتماعی را یاد بگیرند.
گفتوگو با مؤسس طرح مسجد ــ مدرسه حضرت ابوالفضل علیه السلام
مسجد؛ موتور محرک محله
مسجد ــ مدرسه از چه زمانی شروع شد؟
کار ما از سال ۹۴ با عنوان «مسجد، موتور محرک محله» کلید خورد. ما 15 دلیل برای شروع کار داشتیم و بنا بر این دلایل، کار خود را آغاز کردیم. اساسا این موضوع کمک محوری بودن مساجد، تاریخی قدیمی دارد. مساجد میتوانند به آبادانی روستا و شهر و محله کمک بزرگی کنند. ابتدا در همه امور اجتماعی فعالیت کردیم اما درنهایت با توجه به اهمیت بالای تعلیم و تربیت، تصمیم گرفتیم به صورت تخصصی این فعالیت مسجد ــ مدرسهای را آغاز کنیم. خوشبختانه از تابستان ۹۷ این فعالیت رسما شروع شد.
تحصیل در این مدرسه شامل اشخاص و گروههای خاصی میشود؟
خیر. ما برای ثبت نام در این مدرسه، هیچ محدودیت یا گزینش خاصی نداریم و در صورت همراهی و تایید پدر و مادر، شخص متقاضی میتواند در اینجا شروع به تحصیل کند و این مسجد میتواند جای همه بچههای مشتاق به تحصیل باشد.
غیر از درس، چه کار دیگری در این مسجد ــ مدرسه انجام میشود؟
آموزش درس فقط بخشی از فعالیتهای ما در این مکان است و ما در کنار بچهها زندگی میکنیم. در این مسجد، دغدغه بچهها در مسائل روزمره و زندگیشان اهمیت خاصی دارد. اینجا راستش خادم ندارد و با توجه به یادگیری مدیریت، بچهها خودشان مسجد را میگردانند.
بچهها بعد از اتمام تحصیلات خود میتوانند در خود مسجد فعالیت کنند؟
بله. اتفاقا رویکرد ما به این صورت است که بچهها بعد از اتمام تحصیلات خود در مسجد مدرسه میتوانند فعالیت بیشتری کنند و در اصل حلقه تعلیم و تربیت محله را تکمیل سازند. این مورد باعث میشود دغدغه محلی آنها رشد یابد و به سوی دغدغه کشوری برود. آنها در این مدرسه استعداد خود را شناسایی و رشد میدهند تا بتوانند در حوزه کاری هم بدرخشند.
درس و فراتر از آن
مدرسه ــ مسجد،حضرت ابوالفضل در تابستان ۹۷ و با هدف پرورش استعداد بچهها تأسیس شد. این مسجد ــ مدرسه نسبت به دیگر مدارس رایج در کشور ویژگیهایی منحصر به فرد اعم از مربیهای ویژه، پروژههای خارج از برنامه، پرداختن به مهارتهای فرا درسی و قرآن محوری دارد.
در این مکان به جهت وجود تفاوت سنی بین بچهها، روشهای تربیتی بین آنها تفکیک شده تا مربی و معلمها بتوانند به صورت تخصصیتر روی بچهها نظارت داشته باشند.
دانش آموزان این مسجد، شنبه تا پنجشنبه از ساعت ۷و۳۰دقیقه صبح تا ۱۷و۳۰ دقیقه مهمان این مسجد هستند و طی ساعات مختلف، فعالیتهای ویژهای انجام میدهند که درس، فقط بخشی از آنهاست. همچنین بنا بر تصمیم دانشآموزان از سال ۹۸، طرح پنجشنبههای با صفا آغاز شد تا هرکسی که نمیتواند در طول هفته در کنار کارهای درسی و فعالیتهای دیگر مسجد باشد، در این روز بتواند با بچههای مسجد به فعالیتهای مختلفی اعم از یادگیری اوریگامی و معرق چوب، شرکت در محفل انس با قرآن، انجام چالش و آزمایشهای هیجان انگیز و رفع اشکال درسی بپردازد.
گپوگفت با حسین میرزایی، دانش آموز کلاس نهم مسجد - مدرسه
اینجا خانه ماست
از چه زمانی عضو این مسجد ــ مدرسه شدی؟
از زمانی که در این مسجد، مدرسهای شکل نگرفته بود در اینجا حضور داشتم. قبل از این مرحله من همراه دوستانم بعد از مدرسه به این مسجد میآمدیم تا دروسی را که در آن ضعف داریم با کمک مربیها تقویت کنیم. از کلاس هفتم در این مدرسه حضور داشتم و اکنون حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت خود را در این مدرسه میگذرانم. هدف اصلی ما در اینجا، یادگیری مهارتهای فنی و اجتماعی است. درس، بخشی از کارهای روزانه ماست و بر کل اوقات زندگی سایه نینداخته. همچنین همه ما در این مسجد مدرسه به گروههای مختلف تقسیم شدهایم تا این محله را خودمان مدیریت کنیم. به نوعی اینجا خانه ماست.
جدا از بحث درس، چه کارهای دیگری انجام میدهید؟
ما در مراسم مختلف مانند ولادتها میکوشیم با مراجعه به پارکهای اطراف محله، غرفههایی با عنوان سرگرمی ایجاد کنیم تا با بچهها بازی و بین بازی کردن به آنها مفاهیم دینی آموزش دهیم.
به عنوان مثال در ماه رمضانی که گذشت، افطاری 30روز این ماه بهعهده کلاس ما بود و توانستیم هر روز میزبان حدودا 200تا300نفر از اعضای محل باشیم و همچنین به خانوادههایی که تحت پوشش مسجد ما هستند، بستههای ارزاقی تحویل دهیم.
امیرحسین علینیافرد