به مناسبت تولد مصطفی رحماندوست
وزنه‌ای در ادبیات کودک و نوجوان
مصطفی رحماندوست که امروز سالگرد تولد اوست از آن دسته هنرمندانی است که دست به هرکاری بزند، خلاقانه است و همیشه نیز اشتباهاتش را می‌پذیرد.
اگر به رحماندوست بگویی استاد! چرا این کار را مثلا در دهه60 انجام دادید؟ می‌گوید من در آن زمان همین اندازه بلد بودم اما کار کردم. کمتر آدمی در حوزه ادبیات کودک و نوجوان وجود دارد که به اندازه رحماندوست صادق باشد و بگوید من تا این اندازه بلد بودم، اشتباهاتم این بود و اکنون سراغ آسیب‌شناسی حوزه کودک و نوجوان برود. دلیل این صداقت و راستی ذاتی در این شاعر به نظر من این است که رحماندوست در زندگی خود تجربه کار و مشغله‌های فراوان را اعم از کارگری و دستفروشی و در آخر مهاجرت از همدان به تهران داشته و به طور کلی کارهای عجیب و فضاهای متنوع بسیاری را تجربه کرده است به همین دلیل در هنر او هم تبلور این تجربه‌ها را مشاهده می‌کنیم. بازی‌هایی را که برای کودکان در کتاب‌هایش آورده، شکلی از نمایشی کردن شعرهاست و او توانسته است به شکلی شعر، نمایش و بازی را با هم تلفیق کند. این تلفیق، اهمیت بسیاری دارد چراکه شعر، نمایش و بازی، لازمه کودک امروزی و زندگی اوست و رحماندوست همه این کارها را برای کودک امروزی ارائه کرده است.
پیشینه رحماندوست در پژوهش در حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز نشان می‌دهد این شخصیت در ادبیات کودک و نوجوان، یک وزنه است. او همچنین راه‌های تازه‌ای را به ما معرفی کرده است. گاهی ترجمه کرده، نظرات بسیار خوبی در حوزه شعر کودک و نوجوان دارد، قصه‌گویی را برایمان تئوریزه کرده ، ضرب المثل‌ها را در انتشارات مدرسه برایمان نوشته و ادبیات نمایشی را نیز او نوشته است. کمتر کسی است که این همه تلاش متنوع و متعدد را از وی دیده باشیم و در همه حوزه‌ها کار کرده باشد و در آخر بگوید من فقط شاعر کودک و نوجوان هستم.
نکته‌ای که وجود دارد این است که ما نسل آینده را نه با بیلبورد می‌توانیم تحت تأثیر قرار دهیم، نه با تبلیغ و نه حرف. بستگی به این دارد آدم‌هایی که در این مسیر قرار می‌گیرند تا چه اندازه خلاق باشند. شعر آقایان یمینی شریف، کیانوش و رحماندوست، پایه شعر کودک و نوجوان است. حتی اگر مثلا آقای یمینی شریف شعر ضعیفی هم داشته باشد، باز اگر نباشد شعر کودک و نوجوان یک پله کم دارد. راجع به نسل آینده فقط به این جمله از جعفر ابراهیمی بسنده می‌کنم که می‌گوید: «شاید نسل بعد، شعر ما را دور بریزید.»
مخاطب امروز ما حساس است،چراکه خانواده‌ها دیگر به نیازهای اولیه فکر می‌کنند تا نیازهای ثانویه. همچنین ادبیات کودک و نوجوان ما در این روزها دستخوش تغییرات است و شاید افق روشن‌تری را پیش‌رو داشته باشد. بالاخره در این 40سالی که شعر کودک عمر دارد و هسته آن را آقای رحماندوست تشکیل داد و همه با هم مانند کشاورز، بیوک ملکی، قیصر امین‌پور، افشین علاء، افسانه شعبان‌نژاد، حمید هنرجو و بچه‌های جوان‌تری که ما بودیم و به آنها اضافه شدیم؛ همه با حمایت مصطفی رحماندوست بود.
غلامرضا بکتاش - شاعر کودک و نوجوان
پیشینه رحماندوست در پژوهش در حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز نشان می‌دهد این شخصیت در ادبیات کودک و نوجوان، یک وزنه است. او همچنین راه‌های تازه‌ای را به ما معرفی کرده است. گاهی ترجمه کرده، نظرات بسیار خوبی در حوزه شعر کودک و نوجوان دارد، قصه‌گویی را برایمان تئوریزه کرده ، ضرب المثل‌ها را در انتشارات مدرسه برایمان نوشته و ادبیات نمایشی را نیز او نوشته است. کمتر کسی است که این همه تلاش متنوع و متعدد را از وی دیده باشیم و در همه حوزه‌ها کار کرده باشد و در آخر بگوید من فقط شاعر کودک و نوجوان هستم.
نکته‌ای که وجود دارد این است که ما نسل آینده را نه با بیلبورد می‌توانیم تحت تأثیر قرار دهیم، نه با تبلیغ و نه حرف. بستگی به این دارد آدم‌هایی که در این مسیر قرار می‌گیرند تا چه اندازه خلاق باشند. شعر آقایان یمینی شریف، کیانوش و رحماندوست، پایه شعر کودک و نوجوان است. حتی اگر مثلا آقای یمینی شریف شعر ضعیفی هم داشته باشد، باز اگر نباشد شعر کودک و نوجوان یک پله کم دارد. راجع به نسل آینده فقط به این جمله از جعفر ابراهیمی بسنده می‌کنم که می‌گوید: «شاید نسل بعد، شعر ما را دور بریزید.»
مخاطب امروز ما حساس است،چراکه خانواده‌ها دیگر به نیازهای اولیه فکر می‌کنند تا نیازهای ثانویه. همچنین ادبیات کودک و نوجوان ما در این روزها دستخوش تغییرات است و شاید افق روشن‌تری را پیش‌رو داشته باشد. بالاخره در این 40سالی که شعر کودک عمر دارد و هسته آن را آقای رحماندوست تشکیل داد و همه با هم مانند کشاورز، بیوک ملکی، قیصر امین‌پور، افشین علاء، افسانه شعبان‌نژاد، حمید هنرجو و بچه‌های جوان‌تری که ما بودیم و به آنها اضافه شدیم؛ همه با حمایت مصطفی رحماندوست بود.
غلامرضا بکتاش - شاعر کودک و نوجوان