سودجویی از برنج تنظیم بازار
پهن‌کردن برنج زیر نور خورشید و نمک‌زدن به آن، راهکاری است که برای فراری‌دادن شپشک‌ها توصیه می‌شود اما خیلی‌ها که این روزها توان کمتری برای خرید برنج‌های درجه یک ایرانی دارند دست به دامان «برنج تنظیم بازار» می‌شوند. قاعدتا آنها انتظار ندارند برنج خارجی تنظیم بازار، دارای موجودات ریزی باشد که پس از الک‌کردن وول می‌خورند.
این روزها اما ویدئوهایی در فضای‌مجازی دست به دست می‌شوند که همین شپشک‌ها را نشان می‌دهند؛ موضوعی که حاکی از تاخیر در عرضه به‌موقع این برنج‌های خارجی و نوع نگهداری نامناسب آنهاست؛ یعنی نگهداری در محیط‌های نامساعد (گرم و دارای رطوبت).
بااین‌حال خیلی‌ها که قادر به تنظیم کف و سقف درآمد خانوار با جهش‌های قیمتی نیستند، ترجیح می‌دهند به‌جای این‌که برنج‌های ایرانی درجه‌چندم فاقد عطر اعلا را به قیمت هرکیلو 65هزار تومان خریداری کنند، برنج هندی را به قیمت تنظیم بازار (هرکیلو 18هزار و 500 تومان) خریداری کنند. باید توجه داشت برنج تنظیم بازار با هدف افزایش عرضه در بازار و کاهش سطح تورم این کالای پرمصرف سفره ایرانی‌ها در بازار سرازیر شده است. با این‌که این نوع برنج در سامانه دولتی «بازرگام» عرضه می‌شود اما فروشگاه‌های دیگر هم آن را عرضه می‌کنند؛ موضوعی که نحوه نگهداری و کیفیت برنج چه از نوع هندی و چه از نوع تایلندی را زیر سوال برده است. البته عده‌ای می‌گویند در همین شرایط هم که قیمت برنج ایرانی در داخل به‌مراتب گران‌تر از نمونه‌های صادراتی آن است و به گفته مسیح کشاورز، دبیر انجمن واردکنندگان برنج، بیش از 700هزار تن در بازار کسری وجود دارد باید قدر برنج‌های خارجی تنظیم بازار را دانست! بررسی قیمت برنج در بازار جهانی نشان می‌دهد برنج‌های تایلندی و هندی بیشترین محبوبیت صادراتی را دارند. بر این اساس هند با صادرات 9.6میلیارد تنی مقام اول بازار صادرات را در اختیار دارد که حدود 37.5 درصد از مجموع جهانی صادرات را دربرمی‌گیرد. تایلند هم با صادرات 3.4میلیارد تنی، 13درصد از بازار جهانی برنج را در دست دارد. در نتیجه طبیعی است که ایران هم بخشی از کسری بازار خود را از همین کشورها تامین کند.از طرفی قیمت برنج این کشورها با وجود کیفیتی که ارائه می‌کنند، بسیار مناسب است. به‌طورمثال برنج سفید هندی به‌ازای هرکیلو 71سنت به فروش می‌رسد. بنابراین برنج هندی حتی از برنج سفید تایلندی هم که به‌ازای هرکیلو یک دلار به فروش می‌رسد، ارزان‌تر است. بخش خصوصی در توزیع برنج وارداتی که مهر تنظیم بازار می‌خورد، خوب عمل نمی‌کند و کیفیت برنج را فدای انبارکردن آن در محیط‌های نامساعد می‌کند. درهمین‌حال، مشکلات ترخیصی یکی از دلایل نگهداری نامناسب برنج است که هنگام عرضه برای مشتریان نارضایتی ایجاد می‌کند. همچنین اگر برای خرید برنج سری به فروشگاه‌های آنلاین بزنید، متوجه می‌شوید عمده آنها فروش برنج را متوقف کرده‌اند. یکی از مشهورترین این فروشگاه‌ها هم که مدعی ثبت سفارش به‌صورت شبانه‌روزی است، بدون این‌که اعلام کند برنجی برای فروش دارد یا ندارد، اجازه نمایش قیمت آن را نمی‌دهد. گرچه حجت براتعلی، مدیرکل هماهنگی توزیع و فروش شرکت بازرگانی دولتی ایران نوید داده که دولت برنامه‌ای برای افزایش قیمت برنج خارجی تنظیم بازار ندارد اما گویا سودجویان به دنبال عمیق‌تر شدن انعکاس افزایش 20درصدی قیمت جهانی برنج در ایران هستند؛ حتی اگر برنج با شپشک به دست مشتریان برسد.
پیام عابدی - گروه اقتصاد
بااین‌حال خیلی‌ها که قادر به تنظیم کف و سقف درآمد خانوار با جهش‌های قیمتی نیستند، ترجیح می‌دهند به‌جای این‌که برنج‌های ایرانی درجه‌چندم فاقد عطر اعلا را به قیمت هرکیلو 65هزار تومان خریداری کنند، برنج هندی را به قیمت تنظیم بازار (هرکیلو 18هزار و 500 تومان) خریداری کنند. باید توجه داشت برنج تنظیم بازار با هدف افزایش عرضه در بازار و کاهش سطح تورم این کالای پرمصرف سفره ایرانی‌ها در بازار سرازیر شده است. با این‌که این نوع برنج در سامانه دولتی «بازرگام» عرضه می‌شود اما فروشگاه‌های دیگر هم آن را عرضه می‌کنند؛ موضوعی که نحوه نگهداری و کیفیت برنج چه از نوع هندی و چه از نوع تایلندی را زیر سوال برده است. البته عده‌ای می‌گویند در همین شرایط هم که قیمت برنج ایرانی در داخل به‌مراتب گران‌تر از نمونه‌های صادراتی آن است و به گفته مسیح کشاورز، دبیر انجمن واردکنندگان برنج، بیش از 700هزار تن در بازار کسری وجود دارد باید قدر برنج‌های خارجی تنظیم بازار را دانست! بررسی قیمت برنج در بازار جهانی نشان می‌دهد برنج‌های تایلندی و هندی بیشترین محبوبیت صادراتی را دارند. بر این اساس هند با صادرات 9.6میلیارد تنی مقام اول بازار صادرات را در اختیار دارد که حدود 37.5 درصد از مجموع جهانی صادرات را دربرمی‌گیرد. تایلند هم با صادرات 3.4میلیارد تنی، 13درصد از بازار جهانی برنج را در دست دارد. در نتیجه طبیعی است که ایران هم بخشی از کسری بازار خود را از همین کشورها تامین کند.از طرفی قیمت برنج این کشورها با وجود کیفیتی که ارائه می‌کنند، بسیار مناسب است. به‌طورمثال برنج سفید هندی به‌ازای هرکیلو 71سنت به فروش می‌رسد. بنابراین برنج هندی حتی از برنج سفید تایلندی هم که به‌ازای هرکیلو یک دلار به فروش می‌رسد، ارزان‌تر است. بخش خصوصی در توزیع برنج وارداتی که مهر تنظیم بازار می‌خورد، خوب عمل نمی‌کند و کیفیت برنج را فدای انبارکردن آن در محیط‌های نامساعد می‌کند. درهمین‌حال، مشکلات ترخیصی یکی از دلایل نگهداری نامناسب برنج است که هنگام عرضه برای مشتریان نارضایتی ایجاد می‌کند. همچنین اگر برای خرید برنج سری به فروشگاه‌های آنلاین بزنید، متوجه می‌شوید عمده آنها فروش برنج را متوقف کرده‌اند. یکی از مشهورترین این فروشگاه‌ها هم که مدعی ثبت سفارش به‌صورت شبانه‌روزی است، بدون این‌که اعلام کند برنجی برای فروش دارد یا ندارد، اجازه نمایش قیمت آن را نمی‌دهد. گرچه حجت براتعلی، مدیرکل هماهنگی توزیع و فروش شرکت بازرگانی دولتی ایران نوید داده که دولت برنامه‌ای برای افزایش قیمت برنج خارجی تنظیم بازار ندارد اما گویا سودجویان به دنبال عمیق‌تر شدن انعکاس افزایش 20درصدی قیمت جهانی برنج در ایران هستند؛ حتی اگر برنج با شپشک به دست مشتریان برسد.
پیام عابدی - گروه اقتصاد