به نظر می‌رسد لازم است وابستگی مالی صداوسیما به مخاطبان افزایش یابد. یعنی صدا‌و‌سیما مجبور باشد محتوایی تولید کند که مخاطبش بپسندد و وقتی مخاطب بپسندد و تعدادشان افزایش ‌یابد، ارزش آگهی بازرگانی و تبلیغاتی آن محتوا نیز افزایش پیدا کرده و درآمد صدا‌و‌سیما نیز افزایش پیدا می‌کند. در حال حاضر بخشی از درآمد صدا‌و‌سیما از ناحیه تبلیغات است اما اگر رسانه ملی سیاستی را دنبال کند تا مخاطبانش افزایش یابد، می‌تواند حجم بیشتر بودجه‌اش را از طریق آگهی تامین کند و طبیعی است وقتی رسانه‌ای پر مخاطب باشد سفارش‌دهندگان به میزان بیشتری به او تبلیغ خواهند داد. اگر این اتفاقات رخ بدهد خود به خود صدا‌و‌سیما به صورت یک تغییر ارگانیک به سمت تحول حرکت می‌کند و این باید در سطوح سازمان حتی در سطح برنامه‌سازی جاری شود. همان‌طور که اشاره شد در خصوص برنامه‌سازی هم این موضوع اثرگذار است. به این معنی که با طی روند پیشنهادی، اگر تهیه‌کننده و تولیدکننده محتوای با کیفیت‌تری تولید کند، مخاطب بیشتری خواهد داشت و در نتیجه درآمدش هم بیشتر می‌شود. تهیه‌کننده و تولیدکننده باید به صورت مستقیم بخش اصلی تامین هزینه‌هایش از تبلیغات بازرگانی خود آن برنامه باشد؛ یعنی اگر یک برنامه یک ساعتی می‌سازد در این بازه یک ساعته باید پنج دقیقه تبلیغات بگیرد. فرآیند کنونی هیچ ریسکی را به تهیه‌کننده منتقل نمی‌کند. در صورتی که اگر شرایطی برای تهیه‌کننده شکل بدهیم که اگر برنامه خوب بسازد، قیمت کارش افزایش می‌یابد و اگر برنامه ضعیف بسازد که مخاطب نداشته باشد باید ضرر بدهد آن وقت تهیه‌کننده تلاش صد درصدی می‌کند تا برنامه‌اش را قوی بسازد. در واقع تهیه‌کننده باید در سود و زیان برنامه شریک باشد و ریسک کند. به نظر می‌رسد اگر برخی فرآیندها کنونی دچار تغییر شود به سمت جلو حرکت می‌کنیم و وضعیت تحول در سازمان بهتر می‌شود. یکی دیگر از بخش‌های جدی که باید در صداوسیما مورد توجه قرار بگیرد تحول در مهم‌ترین بخش سازمان؛ معاونت سیاسی است. برای تحول در معاونت سیاسی دو راهبرد در نظر می‌گیرند؛ یکی این که مخاطب بسیار فعال‌تر و باهوش‌تر از گذشته است و دوم این که باید قدرت انتخاب و بصیرت داشته باشد. بصیرت زمانی است که در وضعیت غبارآلود و خاکستری فرد بتواند تصمیم درست بگیرد و درست انتخاب کند. باید به سمتی حرکت کنیم که مخاطب را فعال در نظر بگیریم. مخاطب باید خودش بتواند از میان نظرهای مختلف، درست انتخاب کند؛ این چیزی است که باید در معاونت سیاسی پیگیری شود.

محمدرضا اصنافی -  دکترای مدیریت رسانه