گذری بر کتاب «مغازه خودکشی» اثر ژان تولی
تلاش برای ساختن امید با حضور مرگ
«مغازه خودکشی» یک فانتزی سیاه تکان‌دهنده است. این رمان اثری از ژان تولی، نویسنده، طراح و کارگردان فرانسوی است که در سال ۱۹۵۳ به دنیا آمد. این رمان معروف‌ترین اثر ژان تولی است که سال ۲۰۰۷ منتشر شد و تاکنون به بیش از 20 زبان ترجمه شده است.
این رمان درباره خانواده تواچ و کسب‌وکار منحصربه‌فرد آنهاست. خانواده تواچ مغازه‌ای با این شعار دارند: «آیا در زندگی شکست خورده‌اید؟ لااقل در مرگ‌تان موفق باشید.» مغازه آنها که مغازه خودکشی نام دارد، به افرادی که قصد خودکشی دارند خدمات ارائه می‌دهد. خانواده تواچ حتی به مشتریان خود مشاوره خودکشی هم می‌دهند و انواع و اقسام روش‌های مختلف برای پایان‌دادن به زندگی فلاکت‌بارشان را به آنها پیشنهاد می‌کنند.
کتاب درباره دوره‌ای آخرالزمانی است که در یک ناکجاآباد است. همه افسرده و محزون به زندگی کسالت‌بارشان ادامه می‌دهند. محیط‌زیست به‌شدت آلوده است و دیگر گُلی نمی‌روید. مردم دلیلی برای زنده‌بودن ندارند. شاد بودن و خندیدن از عجیب‌ترین چیزها به شمار می‌رود و آمار خودکشی بسیار بالاست. در این میان، مغازه خودکشی به خود افتخار می‌کند که به آدم‌ها کمک کند تا از شر زندگی راحت شوند. در این مغازه همه‌جور خنزرپنزری یافت می‌شود. از انواع سم تا طناب‌های دار، از انواع سلاح‌های کمری مناسب برای انتحار تا ویروس‌های کشنده. حتی جانوران و گیاهان سمی هم جزو محصولات این مغازه عجیب هستند. همه‌چیز در مغازه خودکشی و در خانواده تواچ خوب پیش می‌رود. پسر خانواده وسایل جدیدی برای خودکشی اختراع می‌کند و میل به خودکشی در او روز به روز بیشتر می‌شود.
اعضای خانواده کار خود را به‌خوبی انجام می‌دهند تا این‌که آلن به دنیا می‌آید. آلن برعکس همه آدم‌هایی است که ما تابه‌حال در رمان دیده‌ایم. او شاد است! لبخند می‌زند و عاشق کمک به دیگران است. قوانین مغازه را رعایت نمی‌کند و به شکل غیرقابل‌باوری مثبت‌اندیش و خوشبین است. رفتارهای آلن کم‌کم باعث ایجاد تغییرات اساسی می‌شود و … .
مغازه خودکشی از درخشان‌ترین آثار فانتزی سیاهی است که در دو دهه گذشته در جهان نوشته شده است. در سراسر کتاب حضور متراکم مرگ وجود دارد و در مقابل تلاش برای ساختن امید به زندگی، نبردی نمادین و مملو از شوخی‌های ظریف را به وجود آورده است که در نهایت قرار است خواننده را میخکوب کند. در سراسر رمان مغازه خودکشی، ژان تولی مخاطب را به امیدوار بودن و ادامه دادن تشویق می‌کند. او به ما می‌گوید زندگی با وجود همه مشکلاتی که دارد، می‌تواند همچنان زیبا باشد. درواقع این خود ما هستیم که انتخاب می‌کنیم چه چیزی را ببینیم.
در انتها اتفاق عجیبی می‌افتد که مسیر داستان تغییر می‌کند. پیشنهاد می‌کنم در لیست کتاب‌های خود این رمان را هم قرار بدهید.
سمیرا چوبداری - قفسه کتاب
کتاب درباره دوره‌ای آخرالزمانی است که در یک ناکجاآباد است. همه افسرده و محزون به زندگی کسالت‌بارشان ادامه می‌دهند. محیط‌زیست به‌شدت آلوده است و دیگر گُلی نمی‌روید. مردم دلیلی برای زنده‌بودن ندارند. شاد بودن و خندیدن از عجیب‌ترین چیزها به شمار می‌رود و آمار خودکشی بسیار بالاست. در این میان، مغازه خودکشی به خود افتخار می‌کند که به آدم‌ها کمک کند تا از شر زندگی راحت شوند. در این مغازه همه‌جور خنزرپنزری یافت می‌شود. از انواع سم تا طناب‌های دار، از انواع سلاح‌های کمری مناسب برای انتحار تا ویروس‌های کشنده. حتی جانوران و گیاهان سمی هم جزو محصولات این مغازه عجیب هستند. همه‌چیز در مغازه خودکشی و در خانواده تواچ خوب پیش می‌رود. پسر خانواده وسایل جدیدی برای خودکشی اختراع می‌کند و میل به خودکشی در او روز به روز بیشتر می‌شود.
اعضای خانواده کار خود را به‌خوبی انجام می‌دهند تا این‌که آلن به دنیا می‌آید. آلن برعکس همه آدم‌هایی است که ما تابه‌حال در رمان دیده‌ایم. او شاد است! لبخند می‌زند و عاشق کمک به دیگران است. قوانین مغازه را رعایت نمی‌کند و به شکل غیرقابل‌باوری مثبت‌اندیش و خوشبین است. رفتارهای آلن کم‌کم باعث ایجاد تغییرات اساسی می‌شود و … .
مغازه خودکشی از درخشان‌ترین آثار فانتزی سیاهی است که در دو دهه گذشته در جهان نوشته شده است. در سراسر کتاب حضور متراکم مرگ وجود دارد و در مقابل تلاش برای ساختن امید به زندگی، نبردی نمادین و مملو از شوخی‌های ظریف را به وجود آورده است که در نهایت قرار است خواننده را میخکوب کند. در سراسر رمان مغازه خودکشی، ژان تولی مخاطب را به امیدوار بودن و ادامه دادن تشویق می‌کند. او به ما می‌گوید زندگی با وجود همه مشکلاتی که دارد، می‌تواند همچنان زیبا باشد. درواقع این خود ما هستیم که انتخاب می‌کنیم چه چیزی را ببینیم.
در انتها اتفاق عجیبی می‌افتد که مسیر داستان تغییر می‌کند. پیشنهاد می‌کنم در لیست کتاب‌های خود این رمان را هم قرار بدهید.
سمیرا چوبداری - قفسه کتاب