درباره «مباهله» بخوانیم
در میان آثار مختلفی که برای گروه های سنی و طیفهای متفاوت مخاطبان، نوشته شده و در آنها درباره مباهله بحث شده است، 6کتاب را برگزیدهایم. این کتابها هم برای خوانندگان حرفهای که تاریخ اسلام را به صورت تخصصی دنبال میکنند، مفید است و هم برای مخاطبان گروههای سنی کودک و نوجوان که خانوادهها میتوانند از طریق این آثار، آنان را با این بخش مهم از تاریخ اسلام، آشنا کنند.
مباهله
نویسندگان: پژوهشگران علوم اسلامی
ناشر: آستان قدس رضوی
این کتاب ۱۰مقاله تحقیقی درباره مباهله پیامبر گرامی اسلام(ص) با نمایندگان مسیحیان نجران است که به قلم جمعی از نویسندگان ازجمله آیتا... عبدا... جوادیآملی و پژوهشگران بنیاد پژوهشهای اسلامی، مرتضی انفردی، علی جانسکندری، محمدعلی چنارانی و حججاسلام مهدی شریعتیتبار و رضا وطندوست از دیدگاههای متفاوت به نگارش درآمده است.
«مباهله، معجزه جاودان الهی»، «مباهله چیست؟»، «آیه مباهله در تفاسیر کهن و مفهومشناسی ممترین و ابتهال»، «تفسیر آیه مباهله و اصطفاء در کلام امامرضا(ع)»، «مباهله در منابع کهن تاریخی شیعه و اهلسنت»، «آداب و مستحبات روز مباهله»، «پیامها و پیامدهای مباهله برای اسلام و مسلمانان» و ... از عناوین و موضوعاتی است که در این کتاب به آن پرداخته شده است. این کتاب برای دوستداران مباحث علمی و تاریخی که این مباحث را بهصورت پژوهشی پیگیری میکنند مناسب است.
از مباهله تا عاشورا
نویسنده: محمد امینیگلستانی
ناشر: انتشارات سپهرآذین
نویسنده در مقدمه اثرش درباره چگونگی نگارش کتاب میگوید: «در یکی از شبهای طولانی زمستان، تاریخ زندگانی رسول خدا(ص) را از کتاب پربرکت بحارالانوار علامه مجلسی مطالعه میکردم. به واقعه تاریخی بحث و گفتوگوهای پنجروزه دانشمندان نصاری نجران و آمدن آنان به مدینه منوره و ملاقاتشان با رسول خدا(ص) و قرارداد و پیشنهاد مباهله و کیفیت حضور و درنهایت انصراف آنها در روز موعود رسیدم. ناگهان واقعه جانگداز کربلا و میدان خونین و تنها ایستادن حضرت سیدالشهدا در نظرم مجسم شد. به فکر فرورفتم که چقدر فاصله میان انسانها یا انساننماهای این دو واقعه، درعینحال عظمت و بزرگواری قهرمانانه آنها (پنج تن آل عبا) وجود دارد.» نویسنده در هفت بخش، کتاب را تنظیم کرده است. وی ابتدا ماجرای مباهله را به تصویر میکشد سپس سرگذشت پنج تن آل عبا را مرور میکند. در ادامه به مقایسه میان جریان مباهله و رفتار مسلمانها با هریک از این شخصیتها میپردازد.
بررسی تطبیقی مباهله پیامبر(ص) با مسیحیان
نویسنده: کمالالدین غراب
ناشر: حکمت سینا
این کتاب به بررسی تطبیقی روایات مربوط به مباهله پرداخته است و نویسنده سعی کرده ضمن بررسی نقش مباهله در مجادلات عقیدتی شیعه و سنی، به بررسی آداب و اجرای آن نیز بپردازد. همچنین نمونههایی از مباهله که در تاریخ به وقوع پیوسته، معرفی شده است. در پایان کتاب نیز پارهای از آثار محققان درباره موضوع، به نقد کشیده شده است.
فصل اول این کتاب به پیشینه تاریخی مباهله اختصاص دارد و مؤلف در آن کوشیده است سیمای واقعی این رویداد را به دور از داستانپردازیها و تخیلپردازیهایی که نزد برخی ناقلان دیده میشود، با استفاده از منابع تاریخی هر دو فرقه شیعه و سنی مورد بررسی قرار دهد. فصل دوم به بررسی روایات مربوط به مباهله در منابع اهل سنت و فصل سوم نیز به روایات مباهله در منابع شیعی میپردازد. بررسی نقش مباهله در مجادلات عقیدتی شیعه موضوع فصل چهارم و چگونگی انجام مباهله و نمونههای تاریخی آن موضوع فصل پنجم این کتاب است.
دعوت مردی که راست میگفت
نویسندگان: ابراهیم حسنبیگی
ناشر: کتاب جمکران
نویسنده که از داستاننویسان خوب روزگار ماست در این کتاب که از زبان یکی از سه مسیحیای که در روز مباهله به محضر پیامبر رسیدند روایت میشود، سعی کرده است کودکانونوجوانان را با مفهوم و موضوع مباهله آشنا کند.
در بخشی از این کتاب آمده است: محمد(ص) دلایل دیگر آورد و سعی کرد حقانیت دینش را بر ما اثبات کند. من تا حدودی
قانع شده بودم اما تردید داشتم تا آن را بر زبان آورم. پیدا بود که اسقف لجاجت میکند و کوتاه نخواهد آمد و تن به دین محمد نخواهد داد. درنهایت او پیشنهادی داد که بین اعراب هم مرسوم بود.
او گفت: «بهتر است مباهله کنیم، چون هر دو اهل کتابیم، از خدا بخواهیم که دروغگو را مجازات کند.»
گزارش لحظهبهلحظه از ماجرای مباهله
نویسنده: محمدرضا انصاری
ناشر: دلیل ما
این کتاب، گزارش مفصلی از ماجرای مباهله یعنی مناظره مسیحیان نجران با پیامبر(ص) و عقبنشینی نجرانیان از مباهله و نزول آیه مباهله در حق اهلبیت(ع) را بیان میکند اما این ماجرا را در قالب ادبیات داستانی آورده است. البته روایت داستانی ماجرا باعث نشده است که کتاب یادشده مستند به منابع معتبر و متقن نباشد. کتاب در هشت بخش به موضوعاتی نظیر دعوت نجرانیان به اسلام، کنفرانس در کلیسای اعظم نجران، مناظره علمای نجران درباره پیامبر(ص)، بررسی کتب آسمانی درباره پیامبر(ص)، سفر نجرانیان به مدینه، مناظره پیامبر(ص) با نجرانیان، مراسم مباهله و ندامت نجرانیان از مباهله میپردازد و مجموعه خوبی برای کسب اطلاعات و معارف پیرامون این مسأله برای خوانندگان جوان و علاقهمند است.
راهی که میماند
نویسندگان: سیدمهدی شجاعی
ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
در این کتاب ماجرای مباهله پیامبر به همراهی اهلبیت، به گونه داستانی برای کودکان گروه سنی «ج» نگاشته شده است. در این داستان، پیامبر گرامی اسلام طی نامهای، کشیش بزرگ را به اسلام فرامیخواند. کشیش 60 نفر از علمای مسیحی را برای مباحثه با پیامبر اسلام(ص) به مدینه میفرستد. مسیحیان که در بحث با پیامبر(ص) در میمانند، تنها راه را برای اثبات حقیقت مباهله میدانند.
پیامبر(ص) نیز میپذیرد اما در موعد مباهله، مسیحیان که چهرههای نورانی پیامبر(ص)، حضرتعلی(ع) و حضرتفاطمه(س) را میبینند، از مباهله سر باز زده شرایط پیامبر(ص) را میپذیرند. خریدن و خواندن این داستان برای کودکان را به خانوادهها توصیه میکنیم.