به بهانه آمار عجیب و غریب مدارس حائزرتبه‌های برتر کنکور 1401
رتبه‌های کاملا درخشان
بیاییم خودمان را گول بزنیم. مثلا برویم یک مصاحبه از نفر اول تجربی کنکور امسال را خط به خط و کلمه به کلمه بخوانیم. وقتی می‌گوید: «سال دوازدهم ۱۰تا ۱۲ساعت برای کنکور مطالعه داشتم و حدود ۴۵دقیقه در روز و ۳۰دقیقه در شب بین هر ساعت درس خواندن استراحت داشتم.» یا به جملات انگیزشی پدر او دل بدهیم که:«از صفر تا ۱۰۰ کسب رتبه برتر رشته تجربی کنکور سراسری سال ۱۴۰۱ توسط دخترم، به‌خاطر تلاش شخص خودش بود.» و خوشحال از این‌که رتبه برتر نصیب یک دختر از یاسوج شده؛ پرچم عدالت آموزشی را جوری بالا بگیریم که یادمان برود در چه مدرسه‌ای درس می‌خوانده.
همین الان تکلیفم را با شما روشن می‌کنم که هرگز تلاش نوجوان‌ها را در سال‌های منتهی به کنکور کتمان نمی‌کنم. کسی که بین کلی هم سن و سالش می‌شود جزو رتبه‌های برتر کنکور در هر رشته‌ای حتما تلاش زیادی کرده است. فارغ از این‌که چه استعدادی داشته، نمی‌شود خستگی‌هایی که برای موفقیت در این تورنمنت سخت کشیده را نادیده گرفت.
ولی حرف این است که نکند آمار و ارقام و صحبت‌ها را نصفه و نیمه مطالعه کنیم و نتیجه‌ای بگیریم که درست یا لااقل کاملا درست نیست. مثلا در مورد همین بزرگوار فراموش نکنیم که خودش می‌گوید: «در مدرسه فرزانگان سمپاد تحصیل کردم و به داوطلبان کنکوری توصیه می‌کنم مطابق برنامه پیش بروند و نظم را جدی بگیرند.»
اصلا چرا یک نگاه کلی به آمار مربوط به قبولی های کنکور امسال به‌ویژه رتبه های برتر نیندازیم؟ با اعلام نتایج کنکور سراسری، در میان اسامی چهل نفر از رتبه‌های برتر کنکور، لیست اولیه به صورت زیر است:
مدارس استعدادهای درخشان: ۲۹نفر
مدارس غیرانتفاعی خاص: ۹نفر
مدارس نمونه دولتی: ۱نفر
مدارس دولتی: ۱نفر
لابد منتظرید من خودم برایتان چندین نتیجه‌گیری داشته باشم. ولی من معتقدم خود این آمار همه چیز را نشان می‌دهد. مثلا این‌که مدارس استعدادهای درخشان و مدارس خاص غیرانتفاعی با پوشش ۳درصدی آموزش در کل کشور، سهم ۹۵درصدی از رتبه‌های برتر را از آن خود کرده‌اند. این در حالی است که در بسیاری از شهرها که جمعیت آنها کم است، مدارس سمپاد «استعدادهای درخشان» وجود ندارد و در آنجا دانش‌آموزان تیزهوش هستند اما امکاناتی برای شناسایی و پرورش استعداد آنها وجود ندارد و در روستاها اوضاع بدتر هم هست، بیشتر امکانات در کلانشهرها و مراکز استان‌ها مستقر است. و نباید فراموش کنیم که حتی دختر زحمتکش، مستعد و توانمند یاسوجی هم که امسال پرچم استانش را بالابرده است، بازهم از همین دریچه مدارس سمپاد به این موفقیت راه یافته است. به نظر می‌رسد عدالت آموزشی هم دارد با هدایت یک نگاه خاص، گسترش پیدا می‌کند و به عبارت ساده، ما در دوردست‌ترین نقاط کشور هم داریم گزینشی عمل می‌کنیم.
حسین شکیب‌راد
ولی حرف این است که نکند آمار و ارقام و صحبت‌ها را نصفه و نیمه مطالعه کنیم و نتیجه‌ای بگیریم که درست یا لااقل کاملا درست نیست. مثلا در مورد همین بزرگوار فراموش نکنیم که خودش می‌گوید: «در مدرسه فرزانگان سمپاد تحصیل کردم و به داوطلبان کنکوری توصیه می‌کنم مطابق برنامه پیش بروند و نظم را جدی بگیرند.»
اصلا چرا یک نگاه کلی به آمار مربوط به قبولی های کنکور امسال به‌ویژه رتبه های برتر نیندازیم؟ با اعلام نتایج کنکور سراسری، در میان اسامی چهل نفر از رتبه‌های برتر کنکور، لیست اولیه به صورت زیر است:
مدارس استعدادهای درخشان: ۲۹نفر
مدارس غیرانتفاعی خاص: ۹نفر
مدارس نمونه دولتی: ۱نفر
مدارس دولتی: ۱نفر
لابد منتظرید من خودم برایتان چندین نتیجه‌گیری داشته باشم. ولی من معتقدم خود این آمار همه چیز را نشان می‌دهد. مثلا این‌که مدارس استعدادهای درخشان و مدارس خاص غیرانتفاعی با پوشش ۳درصدی آموزش در کل کشور، سهم ۹۵درصدی از رتبه‌های برتر را از آن خود کرده‌اند. این در حالی است که در بسیاری از شهرها که جمعیت آنها کم است، مدارس سمپاد «استعدادهای درخشان» وجود ندارد و در آنجا دانش‌آموزان تیزهوش هستند اما امکاناتی برای شناسایی و پرورش استعداد آنها وجود ندارد و در روستاها اوضاع بدتر هم هست، بیشتر امکانات در کلانشهرها و مراکز استان‌ها مستقر است. و نباید فراموش کنیم که حتی دختر زحمتکش، مستعد و توانمند یاسوجی هم که امسال پرچم استانش را بالابرده است، بازهم از همین دریچه مدارس سمپاد به این موفقیت راه یافته است. به نظر می‌رسد عدالت آموزشی هم دارد با هدایت یک نگاه خاص، گسترش پیدا می‌کند و به عبارت ساده، ما در دوردست‌ترین نقاط کشور هم داریم گزینشی عمل می‌کنیم.
حسین شکیب‌راد