بارش شهابی برساوشی 1401قربانی نور ماه و سودجویی‌ها
درست است که هر سال در شبهای منتهی به 21 و 22 مرداد، زمین از میان توده ذرات شن‌گونه به‌جامانده از دنباله‌دار سویفت- تاتل در گردش خود به دور خورشید عبور می‌کند و حاصل برخورد این ذرات با جو زمین را به صورت بارش شهابی می‌بینیم، اما این همه ماجرا نیست. بسته به موقعیت ماه و این‌که شبهای 21 و 22 مرداد هر سال مقارن با شب چندم ماه قمری باشد، ممکن است بارش شهابی برساوشی را پرشکوه و با شهاب‌های فراوان ببینیم یا برعکس بی‌رمق و حتی بی‌شهاب.
مثلا امسال که شامگاه جمعه 21 مرداد و بامداد شنبه 22 مرداد با شب پانزدهم ماه قمری همزمان شد، بدیهی بود اگر برای دیدن شهاب‌های این بارش شهابی به خارج از شهر و مناطق با آسمان پرستاره برویم، حضور ماه کامل در آسمان و درخشش مهتاب مانع از ملاقات با شهاب‌های زیبایی می‌شود که گویی همچون تیری درخشان از جانب صورت فلکی برساوش در پهنه آسمان شب رها می‌شوند. در این حالت حتی اگر صدها شهاب هم در آسمان بدرخشند، به‌واسطه درخشش ماه بعید نیست شهاب‌ها را در تعدادی کمتر از انگشتان یک دست ببینیم. چه بسا اگر بخت و اقبال یارمان نباشد حتی یک شهاب هم نبینیم!
همین موضوع سبب شد ما در هفته گذشته، برخلاف بسیاری از رسانه‌ها، خبر «شهاب‌باران‌شدن آسمان ایران» را در صفحه دانش جام‌جم منتشر نکنیم. چون آگاهانه نمی‌خواستیم شما را برای دیدن شهاب‌بارانی تشویق کنیم که نور ماه مانع از رؤیت شهاب‌های آن می‌شود. با این حال این موضوع مانع از اشتباه محاسباتی برخی رسانه‌ها نشد. حتی بسیاری از آژانس‌های گردشگری و راهنمایان مجوزدار و بی‌مجوز به عادت معمول هر سال، تورهایی برگزار کردند که هدف اصلی آن قرار بود بردن مسافر به منطقه‌ای با آسمان پرستاره باشد که از آنجا بتواند دست کم پنجاه شصت شهاب در طول شب ببیند و ساعاتی از زندگی پرهیاهوی شهری جدا شود و برود به اعماق آسمان، اما وقتی به محل اقامت رسیدند، آسمان مهتابی کم ستاره‌ای را بالای سر خود دیدند که تفاوت چشمگیری با آسمان شهر نداشت. البته آن آژانس یا راهنمای مجری تور، سود خود را بردند؛ ولی تجربه اغلب مسافران‌شان این بوده که بارش شهابی آن چیزی نبوده که انتظارش را داشتند. نتیجه می‌شود این‌که بعید است سال آینده هم با آن آژانس یا راهنما همراه شوند. چه بسا همین برگزاری غیراصولی یک تور علمی در زمینه نجوم، آخرین باری بوده باشد که بخواهند لذت تماشای شهاب‌باران را تجربه کنند.
حتی اگر در سال‌های آینده اخترشناسان پیش‌بینی کنند به علت برخورد زمین با توده‌ای متراکم از ذرات به جا مانده از دنباله‌دار سویفت - تاتل قرار است با توفانی از شهاب‌های برساوشی روبه‌رو شویم و با توجه به نبود هلال ماه در طول شب، زیر آسمان تاریک تا 500 شهاب هم ممکن است در ساعت دیده شود، مسافری که زمانی زیر نور ماه به تماشای شهاب‌باران رفته و اسیر سودجویی برخی برای رصد شهاب‌ها زیر نور ماه شده بود، بعید است این بار به تبلیغات افرادی توجه کند که حالا دیگر چوپان دروغگو شده‌اند. بی‌صداقتی در برابر مشتری و فرصت‌طلبی، آفتی است که عمر کسب‌وکارها را کوتاه می‌کند. به‌خصوص کسب‌وکارهای فعال در حوزه گردشگری نجومی که سال‌های اخیر در حال پا گرفتن هستند و هنوز جای پای خود را در بازار پررقابت گردشگری کشور محکم نکرده‌اند.
اگر برگزارکننده تور هستید یا مسافر یا منجم آماتور، همیشه یادتان باشد که تماشای بارش شهابی فقط زمانی ارزش برنامه‌ریزی سفر و ترتیب‌دادن تور گردشگری دارد که زمان اوج بارش شهابی به آغاز یا پایان ماه قمری نزدیک باشد؛ حداکثر از هفت شب قبل از پایان ماه قمری تا هفت شب پس از آغاز ماه قمری. در یک کلام فرمول برگزاری تور در قالب گردشگری نجومی می‌شود: «از شب بیست و یکم ماه قمری فعلی تا شب هفتم ماه قمری بعدی.»
در این حالت آژانسی که در شب پانزدهم ماه محرم تور نجومی برگزار می‌کند، یا چیزی از نجوم نمی‌داند یا صرفا بنگاهی اقتصادی است که ارزشی برای پول و وقت مسافرانش قائل نیست.
کاظم کوکرم - روزنامه‌نگار
همین موضوع سبب شد ما در هفته گذشته، برخلاف بسیاری از رسانه‌ها، خبر «شهاب‌باران‌شدن آسمان ایران» را در صفحه دانش جام‌جم منتشر نکنیم. چون آگاهانه نمی‌خواستیم شما را برای دیدن شهاب‌بارانی تشویق کنیم که نور ماه مانع از رؤیت شهاب‌های آن می‌شود. با این حال این موضوع مانع از اشتباه محاسباتی برخی رسانه‌ها نشد. حتی بسیاری از آژانس‌های گردشگری و راهنمایان مجوزدار و بی‌مجوز به عادت معمول هر سال، تورهایی برگزار کردند که هدف اصلی آن قرار بود بردن مسافر به منطقه‌ای با آسمان پرستاره باشد که از آنجا بتواند دست کم پنجاه شصت شهاب در طول شب ببیند و ساعاتی از زندگی پرهیاهوی شهری جدا شود و برود به اعماق آسمان، اما وقتی به محل اقامت رسیدند، آسمان مهتابی کم ستاره‌ای را بالای سر خود دیدند که تفاوت چشمگیری با آسمان شهر نداشت. البته آن آژانس یا راهنمای مجری تور، سود خود را بردند؛ ولی تجربه اغلب مسافران‌شان این بوده که بارش شهابی آن چیزی نبوده که انتظارش را داشتند. نتیجه می‌شود این‌که بعید است سال آینده هم با آن آژانس یا راهنما همراه شوند. چه بسا همین برگزاری غیراصولی یک تور علمی در زمینه نجوم، آخرین باری بوده باشد که بخواهند لذت تماشای شهاب‌باران را تجربه کنند.
حتی اگر در سال‌های آینده اخترشناسان پیش‌بینی کنند به علت برخورد زمین با توده‌ای متراکم از ذرات به جا مانده از دنباله‌دار سویفت - تاتل قرار است با توفانی از شهاب‌های برساوشی روبه‌رو شویم و با توجه به نبود هلال ماه در طول شب، زیر آسمان تاریک تا 500 شهاب هم ممکن است در ساعت دیده شود، مسافری که زمانی زیر نور ماه به تماشای شهاب‌باران رفته و اسیر سودجویی برخی برای رصد شهاب‌ها زیر نور ماه شده بود، بعید است این بار به تبلیغات افرادی توجه کند که حالا دیگر چوپان دروغگو شده‌اند. بی‌صداقتی در برابر مشتری و فرصت‌طلبی، آفتی است که عمر کسب‌وکارها را کوتاه می‌کند. به‌خصوص کسب‌وکارهای فعال در حوزه گردشگری نجومی که سال‌های اخیر در حال پا گرفتن هستند و هنوز جای پای خود را در بازار پررقابت گردشگری کشور محکم نکرده‌اند.
اگر برگزارکننده تور هستید یا مسافر یا منجم آماتور، همیشه یادتان باشد که تماشای بارش شهابی فقط زمانی ارزش برنامه‌ریزی سفر و ترتیب‌دادن تور گردشگری دارد که زمان اوج بارش شهابی به آغاز یا پایان ماه قمری نزدیک باشد؛ حداکثر از هفت شب قبل از پایان ماه قمری تا هفت شب پس از آغاز ماه قمری. در یک کلام فرمول برگزاری تور در قالب گردشگری نجومی می‌شود: «از شب بیست و یکم ماه قمری فعلی تا شب هفتم ماه قمری بعدی.»
در این حالت آژانسی که در شب پانزدهم ماه محرم تور نجومی برگزار می‌کند، یا چیزی از نجوم نمی‌داند یا صرفا بنگاهی اقتصادی است که ارزشی برای پول و وقت مسافرانش قائل نیست.
کاظم کوکرم - روزنامه‌نگار