درباره کتاب «وعدهگاه شیر بلفور»
جهان داستانی «ژیل پرو» معقول است
وی. اس. پریجت در تعریف داستان کوتاه میگوید: «چیزی که از گوشه چشم، در حالت گذر، یک نظر دیده میشود.» و اما واژه نظر همان است که جان میگیرد و لحظهای را نورانی میکند. آنچه در داستانهای کوتاه بسیار اهمیت دارد، هوشمندی و مهارت ادبی نویسنده برای بیان برش کوتاهی از زندگی است. حال، نویسنده اندیشمند میتواند شیوه روایت را به گونهای انتخاب کند که در خدمت ایده اصلی داستان باشد و بهراستی لذتی هنری را آزادانه به مخاطب منتقل کند. کتاب «وعدهگاه شیر بلفور» مشتمل بر هفت داستان کوتاه به قلم ژیل پرو نویسنده و روزنامهنگار فرانسوی است. پرو نویسندهای ایدهمند است که تقریبا در تمامی آثارش میتوان رد پایی از وقایع فراموش شده و حوادث تاریخی مربوط به جنگ جهانی دوم را با زبانی روشن و دقیق مشاهده کرد. شخصیتها در داستانهای این کتاب، رفتاری متناقض دارند. انسانهایی سرگشته که زیرلایههای پنهانی رفتاریشان در موقعیتهایی خاص بروز پیدا میکنند. ژیل پرو سال۱۹۳۱ در پایتخت فرانسه به دنیا آمد و بعد از چندین سال کار وکالت در دادگستری به نویسندگی روی آورد. وی به دلیل گذران دوران سربازیاش در الجزایر و تجربه زیسته آن دوران، کتابی با عنوان چتربازها را منتشر کرد و برنده «جایزه امروز» شد. داستان «نامزد و مرگ» از این مجموعه، داستان زن و مرد جوانی است که در مواجههای چند ساعته، درونیات مشترکی را تجربه میکنند. داستان «بازگشت بیبندوم» مقابله این دو مرد، بعد از مدتهاست؛ شکنجهگری فاشیست با یک مبارز شکنجه شده.
باقی داستانهای این مجموعه مبتنی است برآنچه در جنگ جهانی دوم و نهضت مقاومت فرانسه در زمان اشغال گذشته است و همه حقایق تاریخی مربوط به استقلال الجزایر و مبارزات استقلالطلبان ایرلند شمالی که با خلق شخصیتهای خیالی توسط نویسنده به داستانهای پر کششی تبدیل شدهاند. آنچه در دنیای داستانهای پرو اتفاق میافتد، رئالیسم مشاهدهگری است که توصیفهای بیطرفانهای را به خواننده عرضه میکند، گویی وی خواننده را وادار میکند آنچه را که او آشکار کرده، خلق کند. جهان داستانی ژیل پرو، یک جهان معقول است؛ جهانی که او میشناسدش و به سویش نشانه میرود. رنه گودن، منتقد معروف فرانسوی میگوید: «نمیتوان یکی دو صفحهای از داستانهای پرو را خواند و باقی را به زمان دیگری موکول کرد.»کتاب وعدهگاه شیر بلفور، ترجمهای بسیار صحیح و روان دارد با پاورقیهای ارزشمندی از مترجم بزرگوار جناب آقای ابوالحسن نجفی که سال ۱۳۷۴ به همت نشر نیلوفر به چاپ رسیده است.
دکتر سعیده اسداللهی - منتقد و نویسنده