تفاوت داروی ملین و مسهل
شاید در میان دوست و فامیل و آشنا افراد زیادی را دیده‌باشید که مبتلا به یبوست بوده و اغلب به دنبال دارویی برای رفع سریع مشکل‌شان هستند. داستان بیشتر این افراد این‌گونه است که بدون مشورت و نظر پزشک برای رفع مشکل‌شان به عطاری یا داروخانه‌ای مراجعه و عاجزانه و ملتمسانه تقاضای دریافت دارویی شفابخش و سریع‌الاثر برای رفع یبوست‌شان می‌کنند. داروهایی که اغلب چه با فرمولاسیون شیمیایی و چه گیاهی از نوع مسهل بوده و نه ملین و معمولا تا زمانی که این داروها مصرف شوند، موثرند و به محض قطع دارو یا مصرف درازمدت، یبوست مجدد بازمی گردد. اما دلیل این مشکل چیست و آیا داروی مسهل با ملین متفاوت است؟
از دیدگاه طب‌سنتی داروی ملین با داروی مسهل تفاوت دارد. البته وجه اشتراک این دو دارو در این است که سبب تحریک حرکت مدفوع در روده شده و به دفع مواد زائد کمک می‌کنند. اما اختلاف عمده آنها این است که ملین‌ها مواد زائد را فقط از سطح دستگاه گوارش به خصوص روده‌ها جذب و دفع می‌کنند. آلو، انجیر، ترنجبین، شیرخشت، تمبرهندی، خاکشیر با آب ولرم، میوه‌های کمی پخته مانند گلابی و... در این گروه قرار دارند.
اما داروهای مسهل، داروهایی قوی هستند که مواد زائد را نه تنها از دستگاه گوارش بلکه از سراسر بدن جذب و به سمت روده‌ها هدایت و دفع می‌کنند. اغلب از مسهل‌ها برای پاکسازی بدن استفاده می‌شود و داروی درمان یبوست نیست. داروهای حاوی گیاه سنا و اغلب داروهای قابل عرضه در عطاری‌ها و داروخانه‌ها از جمله داروهای مسهلی هستند که استفاده طولانی‌مدت از آنها سبب بروز مشکلات و وابستگی فرد به مصرف مسهل و به تدریج افزایش دوز دارو می‌شود. برخلاف داروهای ملین، مسهل‌ها برای همه افراد کاربرد و عمومیت ندارد. کسانی که داروهای مسهل استفاده می‌کنند نباید یبوست و زخم‌های گوارشی به خصوص روده‌ای داشته‌باشند. از آنجا که مسهل‌ها مواد زائد کل بدن را جذب و از دستگاه گوارش دفع می‌کنند، می‌توانند سبب وخامت زخم‌های روده‌ای شوند. داروهای مسهل باید در هر فردی برحسب نوع مشکل و مواد زائد بدن تجویز و مصرف آن یک دستور کلی برای همه افراد ندارد. بهتر است برای درمان یبوست از ملین‌های غذایی استفاده شود و از مداومت در مصرف داروهای گیاهی ملین نیز برای جلوگیری از وابستگی به این داروها اجتناب شود. اثر ملین‌ها در مصرف با شکم خالی در صبح ناشتا، آخر شب یا قبل از وعده غذایی بیشتر است.
اما داروهای مسهل، داروهایی قوی هستند که مواد زائد را نه تنها از دستگاه گوارش بلکه از سراسر بدن جذب و به سمت روده‌ها هدایت و دفع می‌کنند. اغلب از مسهل‌ها برای پاکسازی بدن استفاده می‌شود و داروی درمان یبوست نیست. داروهای حاوی گیاه سنا و اغلب داروهای قابل عرضه در عطاری‌ها و داروخانه‌ها از جمله داروهای مسهلی هستند که استفاده طولانی‌مدت از آنها سبب بروز مشکلات و وابستگی فرد به مصرف مسهل و به تدریج افزایش دوز دارو می‌شود. برخلاف داروهای ملین، مسهل‌ها برای همه افراد کاربرد و عمومیت ندارد. کسانی که داروهای مسهل استفاده می‌کنند نباید یبوست و زخم‌های گوارشی به خصوص روده‌ای داشته‌باشند. از آنجا که مسهل‌ها مواد زائد کل بدن را جذب و از دستگاه گوارش دفع می‌کنند، می‌توانند سبب وخامت زخم‌های روده‌ای شوند. داروهای مسهل باید در هر فردی برحسب نوع مشکل و مواد زائد بدن تجویز و مصرف آن یک دستور کلی برای همه افراد ندارد. بهتر است برای درمان یبوست از ملین‌های غذایی استفاده شود و از مداومت در مصرف داروهای گیاهی ملین نیز برای جلوگیری از وابستگی به این داروها اجتناب شود. اثر ملین‌ها در مصرف با شکم خالی در صبح ناشتا، آخر شب یا قبل از وعده غذایی بیشتر است.