حرف و حدیثهایی در مورد تخممرغ
رد شایعات تخممرغی!
این روزها مرغها تخم طلا میگذارند و تخمهایشان را به بهای زیادی میفروشند. تا زمانی که مرغها گرانفروش نشده بودند املت و نیمرو و انواع کوکوها در گروه غذای افراد محروم به شمار میرفت، اما امروزه این غذاها لاکچری شده و اغنیا روی آن حساب باز کردهاند. آن زمان که تخم مرغ ارزان بود اگر شایعه یا اطلاعاتی در مورد تخم مرغ گفته یا شنیده میشد کمتر کسی به آن توجه میکرد اما حالا اگر کسی در مورد تخم این پرندگان شایسته، شایعهای بسازد یا اطلاعات غلطی بدهد سریع ترتیب اثر داده خواهد شد. قصد ما نیز در این نوشتار همین است که نگذاریم به این تخمهای طلا بیحرمتی شود.
با توجه به اینکه در بازار عرضه، تخم مرغها با قیمتهای متفاوتی به فروش میرسند، شاید این پرسش پیش آمده باشد که دلیل این اختلاف قیمت چیست؟
درجهبندی تخم مرغ
اولین دلیل اختلاف قیمت تخم مرغها، سایزشان است. تخم مرغها از ریز تا درشت دستهبندی میشوند و صد البته انواع تخمهای درشت، سنگینتر بوده و قیمت بیشتری دارند. عامل دیگر درجهبندی کیفی تخممرغ است. شاید روی برخی انواع بستهبندی تخم مرغها حروف لاتین AA، A وB را مشاهده کرده باشید. اینها درجاتی است که کیفیت محتویات تخم مرغ را نشان میدهند. تخم مرغAA نشان میدهد که کیسه هوا در این مدلتخمها کوچک است و باعث میشود سفیده به خوبی در اطراف زرده قرار گیرد. اما در تخم مرغ با درجه کیفی A کیسه هوا بزرگتر و سفیده تخم نازکتر است و در تخم مرغ B این احتمال وجود دارد که کیسه هوا بزرگ و پوسته لکهدار باشد. آنچه مورد تایید است، تخم مرغی است که شناسنامه دارد. یعنی تاریخ تولید و مجوز مصرف آن از سوی سازمان دامپزشکی کشور تایید شده و آدرس تولیدکنندهاش معلوم باشد. تخم مرغهای بیشناسنامه چندان تاییدشده نیستند.
علت رنگ و برجستگیهای پوسته
شاید تا به حال روی پوسته برخی تخمها، برجستگیها و نقاط سفید و نامنظمی را دیده باشید که برخی افراد وجود آن را نشاندهنده تلقیح داروهای هورمونی و آنتیبیوتیکی به مرغ عنوان میکنند. اما این باور پایه و اساس علمی ندارد. وجود این برجستگیها به دلیل رسوب کریستالهای کربنات کلسیم اضافی بر روی پوسته تخم مرغ است که اغلب وقتی مرغ تحت استرس و فشار زیاد قرار میگیرد مثلا در محیطهای پر سر و صدا، احتمال تشکیل این برجستگیها بر روی پوسته وجود دارد و مصرف آن هیچ ضرری برای سلامت ندارد. البته تغذیه نامناسب، جیره غذایی با کلسیم بالا و افزایش سن مرغ هم در بروز این امر بیتاثیر نیست. بد نیست بدانید سفید یا قهوهای رنگ بودن پوسته تخم مرغ به نژاد مرغ بستگی دارد و بر ارزش غذایی آن اثری ندارد. همچنین رنگ زرده مربوط به نوع تغذیه مرغ است و هر چقدر مواد رنگدانهای زرد در جیره غذایی مرغ بیشتر به کار برود، رنگ زرده پررنگتر میشود.
خون و رشتههای سفید داخل تخم مرغ
گاهی وقتی تخم مرغ را میشکنیم رشتههای مخاطی سفید رنگ یا لکه خونی چسبیده به زرده را مشاهده میکنیم که گفته میشود چنین تخمهایی نطفهدار بوده و نباید مصرف شوند. چنین عقیدهای صحت ندارد. رشتهها یا فیبرهای سفیدرنگ مخاطی چسبیده به زرده، نقش نگهداشتن زرده در وسط تخم مرغ را دارند و هرچقدر ضخیمتر باشند به معنای تازهتر بودن تخممرغ است و مصرف آن نهتنها مشکلی ندارد بلکه از جنس پروتئین بوده و برای بدن مفید هم هستند. علت وجود لکه خون در تخم مرغ که خیلی هم شایع نیست، پارگی عروق خونی ظریف درحین تشکیل تخم است که مصرف آن هیچ خطری برای سلامت ندارد، اما بهتر است لکه برداشته و مابقی تخم مرغ مصرف شود. لازم است بدانید تخمهایی که وارد بازار میشوند تقریبا هیچ کدامشان بارورشده نیستند. مرغها هر 25 ساعت تخمگذاری میکنند و در مزارع تولید تخم مرغ هیچ خروسی وجود ندارد که سبب ایجاد تخمهای نطفهدار شود.
مقابله با ترکخوردگی تخم مرغ آبپز
شاید بارها از اطرافیان شنیده باشید که اگر میخواهید تخم مرغ هنگام آبپز شدن ترک نخورد آن را در آب حاوی نمک و سرکه بپزید. اما آیا این باور واقعیت دارد؟ دلیل ترکخوردن تخم مرغ شوک دمایی یا فشار گازهای منبسط داخل تخم مرغ است. راههای مختلفی برای جلوگیری از ترک برداشتن تخم مرغ آبپز وجود دارد. اینکه تخم مرغ را زودتر از محیط یخچال خارج کنیم تا با محیط هم دما و در حین پختن احتمال شوک دمایی و ترک خوردن آن کاهش یابد. روش دیگر به کار بردن نمک و سرکه به آبی است که قرار است تخم مرغها در آن بپزند. واقعیت این است که نمک سبب افزایش نقطه جوش آب شده و سریعتر تخمها سفت و منعقد میشوند و دیگر فرصتی برای ترک خوردن پوسته و خروج محتویات سفیده به بیرون وجود ندارد و اگر هم به احتمالی پوسته ترک بردارد، به دلیل سفتشدن زودهنگام سفیده، احتمال خروج محتویات تخم مرغ به بیرون بسیار کم میشود. همچنین سرکه با ایجاد محیط اسیدی و اثر خورندگی روی پوسته، منافذ پوسته را برای خروج گازهای احتمالی منبسط درون تخم مرغ باز کرده و براین اساس از ترک خوردن پوسته جلوگیری میشود ضمن اینکه اگر به احتمالی سرکه از طریق منافذ، وارد تخم مرغ شود به تسریع سفتشدن سفیده کمک کرده و فرصت تراوش سفیده به بیرون تخم مرغ بسیار کمتر میشود. بنابراین استفاده از نمک و سرکه برای پیشگیری از ترک برداشتن تخم مرغهای آبپز میتواند گزینه مناسبی باشد.
فاخره بهبهانی - سلامت