«هشیلان» جان داد
دیروز در همین صفحه و همین ستون گفتیم که بوی دلچسبی از پاییز امسال به مشام نمیرسد و باید منتظر پاییزی عجیب و متفاوت با هوایی گرم و بارشهایی اندک بود. بوی این پاییز تلخ گرچه هنوز به مشام من و شما نرسیده اما طبیعت آن را با تمام وجود استشمام کرده و جرعهجرعه آن را بلعیده و بازپس میدهد، نشان به آن نشان تالابهایی که یکییکی بر طبل خشکی و نابودی کاملشان نواخته میشود و از دور و نزدیک به گوش میرسد. این صدا دیروز از تالاب هشیلان از کرمانشاه پرآب و سرسبز به گوش ما رسید. از زیستگاه لکلکها و پرندگان مهاجر؛ از دیار تاریخ، از سرزمین فرهاد کوهکن و شیرین عاشقپیشه. این خبر تلخ را معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی محیطزیست استان کرمانشاه به اطلاع ما رساند و گفت: تالاب ۴۵۰ هکتاری هشیلان این استان که یکی از منحصربهفردترین تالابهای غرب ایران بهشمار میرود بهطور کامل خشک شده است.
فرشاد فتاحی به قابلیتهای زیستی و منظر زیستبومی این تالاب ارزشمند اشاره کرد و افزود: هرچند خشکسالی و کاهش بارندگیها در خشک شدن این تالاب بیتاثیر نیست ولی یکی از مهمترین دلایل خشک شدن این تالاب، مدیریت نامناسب منابع آبی بهویژه در بحث چاههای غیرمجاز است.
به گفته وی، کاهش بارندگیها و از سویی بهرهبرداریهای بیرویه از منابع آبی رودخانهها برای امور کشاورزی و چاههای مجاز و غیرمجاز در استان موجب تنشهای آبی شدید در بیشتر مناطق استان بهویژه تالاب هشیلان، رودخانهها و سرابهای تامینکننده آب این تالاب ازجمله سراب نیلوفر شده است.
معاون محیط طبیعی و تنوع زیستی محیطزیست استان کرمانشاه تاکید کرد: میزان بارندگی سال زراعی گذشته از متوسط سالانه ۴۵۰ میلیمتر به ۲۵۰ میلیمتر کاهش یافت که این امر در خوشبینانهترین شرایط میبایست بخشی از این تالاب را خشک کند ولی متاسفانه مصرف بیرویه و بیضابطه آب در بخش کشاورزی، این تالاب را بهطور کامل
خشک کرده است.
قصه چاههای بیرویهای که گلوی تالابها و دریاچههای ایران را گرفته، قصه تکراری تلخی است که از هر گوشه از کشور صدایش بلند است و متاسفانه هر بار همه مسئولان فقط بهوجود آن اشاره میکنند بدون آنکه برنامه و راهکاری برای برچیدن بساط آن داشته باشند.
در کرمانشاه هم طبق برخی آمارها حدود ۱۰هزار چاه وجود دارد که نفسهای تالابها ازجمله تالاب هشیلان را گرفته و بهنظر میرسد مناسبترین راه برای احیای تالابها، مدیریت منابع آب زیرزمینی و چاههای اطراف آنهاست که اگر انجام شود، آب سریعتر به تالاب برخواهد گشت.
تلختر اینکه هم اکنون در اراضی کشاورزی استان بهویژه اطراف این تالاب، کشت دوم و حتی سوم هم در کنار کشت محصولات پرآببر ازجمله ذرت، چغندرقند، سیبزمینی و پیاز که عمدتا نیز بهصورت سنتی صورت میگیرد لطمات جبرانناپذیری بر منابع آب زیرزمینی منطقه وارد ساخته است.
تالاب هشیلان یکی از زیباترین مناظر طبیعی دیدنی کرمانشاه بوده و بهدلیل وجود گونههای گیاهی و جانوری متنوع در آن، یکی از مهمترین اکوسیستمهای آبی استان کرمانشاه بهحساب میآید.
این تالاب با ۱۱۰ جزیره و برکه کوچک و بزرگ ۴۵۰ هکتار مساحت داشته و در یک منطقه شکار ممنوع واقع شده و یکی از منحصربهفردترین تالابهای ایران است.