در انتظار پاکبانان فضایی
مرزهای فضا طبق قراردادهای بینالمللی از فاصله حدود 100کیلومتری از سطح زمین آغاز میشود؛ جایی که دیگر خبری از جو نیست. شاید کسی فکرش را نمیکرد روزی که آب دریاها، هوا، محیط‌زیست و محل زندگی جانداران مختلف به دست بشر آلوده شده است فضا هم از خطراتی که بشر برای آن ایجاد کرده در امان نباشد. ما در عصری زندگی میکنیم که محدوده فضای اطراف سیاره زمین بیش از هر زمان دیگری تاکنون آلوده شده است. بخشی از این آلودگیها ناشی از زباله‌های فضایی است که غالب آن را باقیماندههای ماهوارههای قدیمی و از کار افتاده تشکیل می‌دهند و بخشی دیگر هم تقویتکنندههای موشکی یا قطعات مربوط به آزمایش‌های تسلیحاتی است که در مدار زمینگیر افتاده است.
همه اینها جدا از موادشیمیایی مضری است که برای آزمایش‌های مختلف و فعالیت‌های صنعتی وارد جو شده و آسیبهای جدی به لایه ازن وارد کرده است. زیاد شدن زباله‌های فضایی و مواد مضر در مرزهای فضا و در مدار زمین میتواند برای پرتابهای آینده و ماموریتهای اکتشافاتی جدید خطرات جدی به دنبال داشته باشد.
همانطور که نمودار زیر نشان میدهد بیشتر زباله‌های فضایی مربوط به سه کشور روسیه ایالات متحده آمریکا و چین است. روسیه یکی از ماهوارههای قدیمی خود را با استفاده از سلاحهای ضدماهواره منفجر کرد و به این ترتیب هزاران قطعه زباله فضایی را به مدار زمین فرستاد. قطعاتی که هرکدام احتمال برخورد با ایستگاه فضایی بینالمللی را داشتند. کشورهای ایالات متحده و چین، فرانسه و ژاپن هم در این موضوع نقش جدی داشتهاند. حذف زباله‌های فضایی چالش‌های زیادی دارد و از جنبههای فنی، سیاسی و اقتصادی مورد بحث و اختلاف‌نظر کشورهای مختلف است. ساخت و راهاندازی وسایلی که بتواند این زباله‌ها را جمع‌آوری کند و بدون ایجاد خطری برای ماهوارههای فعال، مدار را پاکسازی کند، بسیار پیچیده است. با همه این دشواریها اما ماموریتهایی برای چند سال آینده و با هدف حذف زباله‌های فضایی برنامهریزی شده است. ماموریت پاکسازی فضا(کلیر اسپیس1) از سوی آژانس فضایی اروپا و ماموریت ژاپنی حذف ضایعات، دو نمونه مهم از این برنامه‌هاست که قرار است با کمک لیزری خاص، برخی قطعات فضایی اضافه را از مدار حذف کنند. با توجه به این‌که در سال‌های پیش رو شرکتهایی مثل بوئینگ و اسپیس‌ایکس قصد دارند حدود 65هزار فضاپیما را به مدارهای پایینی زمین پرتاب کنند احتمال برخوردهای فضایی و افزایش زباله‌ها بسیار بیشتر خواهد شد و باید هرچه زودتر برای جمع‌آوری زباله‌ها راه‌حلی مناسب اجرا شود.
مریم ملی - گروه دانش و سلامت
همانطور که نمودار زیر نشان میدهد بیشتر زباله‌های فضایی مربوط به سه کشور روسیه ایالات متحده آمریکا و چین است. روسیه یکی از ماهوارههای قدیمی خود را با استفاده از سلاحهای ضدماهواره منفجر کرد و به این ترتیب هزاران قطعه زباله فضایی را به مدار زمین فرستاد. قطعاتی که هرکدام احتمال برخورد با ایستگاه فضایی بینالمللی را داشتند. کشورهای ایالات متحده و چین، فرانسه و ژاپن هم در این موضوع نقش جدی داشتهاند. حذف زباله‌های فضایی چالش‌های زیادی دارد و از جنبههای فنی، سیاسی و اقتصادی مورد بحث و اختلاف‌نظر کشورهای مختلف است. ساخت و راهاندازی وسایلی که بتواند این زباله‌ها را جمع‌آوری کند و بدون ایجاد خطری برای ماهوارههای فعال، مدار را پاکسازی کند، بسیار پیچیده است. با همه این دشواریها اما ماموریتهایی برای چند سال آینده و با هدف حذف زباله‌های فضایی برنامهریزی شده است. ماموریت پاکسازی فضا(کلیر اسپیس1) از سوی آژانس فضایی اروپا و ماموریت ژاپنی حذف ضایعات، دو نمونه مهم از این برنامه‌هاست که قرار است با کمک لیزری خاص، برخی قطعات فضایی اضافه را از مدار حذف کنند. با توجه به این‌که در سال‌های پیش رو شرکتهایی مثل بوئینگ و اسپیس‌ایکس قصد دارند حدود 65هزار فضاپیما را به مدارهای پایینی زمین پرتاب کنند احتمال برخوردهای فضایی و افزایش زباله‌ها بسیار بیشتر خواهد شد و باید هرچه زودتر برای جمع‌آوری زباله‌ها راه‌حلی مناسب اجرا شود.
مریم ملی - گروه دانش و سلامت