سواد داری؟
حامد ۱۵ساله از تهران به‌وسیله تلفن سوالی مطرح کرده است؛ او پرسیده: «سلام جناب عقل کل! من مدت‌هاست با پدر بر سر مسأله سواد بحث داریم. من اصلا شاید دوست نداشته باشم درس بخوانم. اصلا این‌که ما سواد داشته باشیم به چه درد ما می‌خورد؟»
4 نکته را عرض می‌کنم
1- سواد کلید ورود ما به دنیاست و باعث شناخت بهتر ما از زندگی و جامعه می‌شود. طی سال‌های اخیر تغییرات زیادی در دیدگاه ما در مورد سواد ایجاد شده و امروزه ما به اهمیت سواد بیش از قبل واقف هستیم. پائولو فریریر که یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران در زمینه سوادآموزی و تغییرات آن در طول زمان است، بر این باور است که سواد به معنای توانایی خواندن یک کلمه نیست بلکه به معنای توانایی درک دنیاست. سوادآموزی حق هر انسان است و درهای زیادی را به سمت دانش و درک زندگی روی انسان باز می‌کند و همه انسان‌ها باید از این حق برخوردار شوند. (بخشی از نامه تاریخی پدر حامد به خود حامد)
۲- دومین کارکرد سواد بالا، این است که باعث می‌شود شما درباره همه‌چیز و همه‌کس نظر دهید. از مردن ملکه انگلیس تا قطع درختان اسکاندیناوی شرقی! البته این ویژگی آدم باسواد است. به شما هم توصیه می‌کنم در فضای مجازی امتیاز هیچ مرحله‌ای را از دست ندهید و بکوب فقط نظر دهید! مهم نیست چرا! فقط نظر بده!
۳- سومین کارکرد سواد توی بازی‌های محلی ما ایرانی‌هاست! مثلا ما در یک بازی داریم که گوینده می‌گوید: سواد داری؟ بعد ما می‌گفتیم: نوچ. بعد دوباره می‌پرسید: بی‌سوادی؟ ما می‌گفتیم: نوچ. بعد که این سؤالات را مطرح می‌کرد، نتیجه نامطلوبی از این گفت‌و‌گو می‌گرفت و ما را به باربری دعوت می‌کرد! خب اگر شما سواد داشته باشی و در پاسخ به سؤال « سواد داری؟» در این بازی بگویی: بله دارم، آنگاه این مشکلات به‌وجود نمی‌آید! پس داشتن سواد فی‌نفسه مفید است!
۴- یکی دیگر از فواید سواد در یادگیری زبان عربی است. مثلا شما می‌دانید «سیاه» به عربی چه می‌شود؟ می‌شود «سواد». اینها همه از فواید گوناگون سواد است !
عاطفه ۱۶ساله از کاشان برایمان نامه‌ای نوشته و در آن چنین آورده است که:« در هفته‌های ابتدایی ماه مهر هستیم. مادرم خیلی تاکید دارد من در کارهای خانه مخصوصا انداختن سفره به او کمک کنم اما خب خیلی هم تاکید دارد که درسم را هم بخوانم. خواستم از شما به‌عنوان عقل کل پرسیده باشم که چه توصیه‌هایی برای ما دانش‌آموزان دارید. به نظر شما چه مسیری رو طی کنیم تا سال تحصیلی موفقی را پشت سر بگذاریم. ممنون!»
۴ پاسخ می‌دهم
۱- مسیر‌های مواصلاتی
۲- اساسا شما اگر یک‌سری ملزومات و اطلاعات ثابت را بدونید حتما سال تحصیلی موفقیت‌آمیزی را طی خواهید کرد. مثلا بدانید پاسخ اکثر سؤالات این عباراتی است که خواهم گفت:« ایمان، تقوا، عمل صالح، خیانت درباریان، استعمار خارجی، خاک حاصلخیز، آب کافی، نور خورشید و البته این‌که عدد پی می‌شود سه عدد صحیح و چهارده!»
۳- یک راه خوبی که می‌خواهم به آن اشاره کنم، ارسال عدد یک هست! به هر سامانه که صلاح می‌دانید عدد یک را ارسال کنید. آهای اولی‌ها، دومی‌ها، سومی‌ها، همین‌طوری بگیر برو تا هفتمی‌ها، هشتمی‌ها و نهمی‌ها و خلاصه هر چندمی‌ها. قول می‌دهیم به ۵۰۰ نفر اولی که همین الان عدد یک را به سامانه ما ارسال کنند یک پک آموزشی رایگان همه دروس در همه مقاطع تحصیلی هدیه می‌دهیم. این‌گونه قطع به یقین20 می‌شوید و سال تحصیلی را درست پشت‌سر می‌گذارید. با تشکر، تلفن دو تا شیش!
۴- چک کنید چه زمان‌ها و روزهایی در طول هفته هست که می‌توانید همیشه در این اوقات مطالعه کنید. به‌عنوان مثال ممکن است شما بین ساعت ۳ تا ۴ بعد‌از‌ظهر، وقت‌تان آزاد باشد یا مثلا هر سه‌شنبه یا پنجشنبه وقت آزادتان بیشتر باشد. در صورت امکان سعی کنید برنامه‌ریزی درسی خود را پس از جمع‌آوری این اطلاعات انجام بدهید؛ چون معمولا چینش یک برنامه روتین و منظم به شما کمک می‌کند یک ذهن درسخوان داشته باشید و مطالب با سرعت بیشتری در ذهن‌تان جا بیفتد. این‌گونه می‌توانید در اوقات خالی به مادر عزیز خود در پهن کردن سفره نیز کمک کنید. (با تشکر، از طرف مادر)
سحر ۱۸ ساله از شهر همدان از طریق فضای مجازی از ما پرسیده است: «سلام. من از سوپ خوشم نمیاد اما مادرم هر هفته یه وعده سوپ می‌پزه. چطور میتونم اعتراض کنم به این روند و جلوی این کار رو بگیرم؟»
۴ پاسخ موجود است
۱- اولین توصیه من این است که به بهانه اعتراض، سطل‌آشغال‌های منزل خود را آتش نزنید و اعضای خانواده را به‌دلیل این اعتراضات اذیت نکنید. مثلا سر برادر خود را که به سوپ علاقه‌مند است در دیگ سوپ داغ فرو نکنید .
۲- بعضی از سوپ‌ها مانند سوپ‌های پر از خامه که سرشار از چربی و کالری‌اند، چندان برای سلامتی مفید نیست اما مصرف اغلب سوپ‌ها راه خوبی برای افزایش مصرف سبزیجات در رژیم غذایی است. افزایش مصرف سبزیجات به سلامت افراد کمک می‌کند. بهتر است به سوپ به چشم فرصتی برای دریافت انواع سبزیجات مفید نگاه کنید. (نامه از طرف مادر)
۳- آن وعده‌هایی که سوپ دارید سعی کنید روزه بگیرید!
۴- یک مقاله علمی به دروغ درآورید که سوپ باعث ضعف درسی می‌شود. مطمئن باشید مادرتان دیگر اجازه طبخ این غذا را در حاشیه پنج کیلومتری شما هم نمی‌دهد.
سیدسپهر جمعه‌زاده
4 نکته را عرض می‌کنم
1- سواد کلید ورود ما به دنیاست و باعث شناخت بهتر ما از زندگی و جامعه می‌شود. طی سال‌های اخیر تغییرات زیادی در دیدگاه ما در مورد سواد ایجاد شده و امروزه ما به اهمیت سواد بیش از قبل واقف هستیم. پائولو فریریر که یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران در زمینه سوادآموزی و تغییرات آن در طول زمان است، بر این باور است که سواد به معنای توانایی خواندن یک کلمه نیست بلکه به معنای توانایی درک دنیاست. سوادآموزی حق هر انسان است و درهای زیادی را به سمت دانش و درک زندگی روی انسان باز می‌کند و همه انسان‌ها باید از این حق برخوردار شوند. (بخشی از نامه تاریخی پدر حامد به خود حامد)
۲- دومین کارکرد سواد بالا، این است که باعث می‌شود شما درباره همه‌چیز و همه‌کس نظر دهید. از مردن ملکه انگلیس تا قطع درختان اسکاندیناوی شرقی! البته این ویژگی آدم باسواد است. به شما هم توصیه می‌کنم در فضای مجازی امتیاز هیچ مرحله‌ای را از دست ندهید و بکوب فقط نظر دهید! مهم نیست چرا! فقط نظر بده!
۳- سومین کارکرد سواد توی بازی‌های محلی ما ایرانی‌هاست! مثلا ما در یک بازی داریم که گوینده می‌گوید: سواد داری؟ بعد ما می‌گفتیم: نوچ. بعد دوباره می‌پرسید: بی‌سوادی؟ ما می‌گفتیم: نوچ. بعد که این سؤالات را مطرح می‌کرد، نتیجه نامطلوبی از این گفت‌و‌گو می‌گرفت و ما را به باربری دعوت می‌کرد! خب اگر شما سواد داشته باشی و در پاسخ به سؤال « سواد داری؟» در این بازی بگویی: بله دارم، آنگاه این مشکلات به‌وجود نمی‌آید! پس داشتن سواد فی‌نفسه مفید است!
۴- یکی دیگر از فواید سواد در یادگیری زبان عربی است. مثلا شما می‌دانید «سیاه» به عربی چه می‌شود؟ می‌شود «سواد». اینها همه از فواید گوناگون سواد است !
عاطفه ۱۶ساله از کاشان برایمان نامه‌ای نوشته و در آن چنین آورده است که:« در هفته‌های ابتدایی ماه مهر هستیم. مادرم خیلی تاکید دارد من در کارهای خانه مخصوصا انداختن سفره به او کمک کنم اما خب خیلی هم تاکید دارد که درسم را هم بخوانم. خواستم از شما به‌عنوان عقل کل پرسیده باشم که چه توصیه‌هایی برای ما دانش‌آموزان دارید. به نظر شما چه مسیری رو طی کنیم تا سال تحصیلی موفقی را پشت سر بگذاریم. ممنون!»
۴ پاسخ می‌دهم
۱- مسیر‌های مواصلاتی
۲- اساسا شما اگر یک‌سری ملزومات و اطلاعات ثابت را بدونید حتما سال تحصیلی موفقیت‌آمیزی را طی خواهید کرد. مثلا بدانید پاسخ اکثر سؤالات این عباراتی است که خواهم گفت:« ایمان، تقوا، عمل صالح، خیانت درباریان، استعمار خارجی، خاک حاصلخیز، آب کافی، نور خورشید و البته این‌که عدد پی می‌شود سه عدد صحیح و چهارده!»
۳- یک راه خوبی که می‌خواهم به آن اشاره کنم، ارسال عدد یک هست! به هر سامانه که صلاح می‌دانید عدد یک را ارسال کنید. آهای اولی‌ها، دومی‌ها، سومی‌ها، همین‌طوری بگیر برو تا هفتمی‌ها، هشتمی‌ها و نهمی‌ها و خلاصه هر چندمی‌ها. قول می‌دهیم به ۵۰۰ نفر اولی که همین الان عدد یک را به سامانه ما ارسال کنند یک پک آموزشی رایگان همه دروس در همه مقاطع تحصیلی هدیه می‌دهیم. این‌گونه قطع به یقین20 می‌شوید و سال تحصیلی را درست پشت‌سر می‌گذارید. با تشکر، تلفن دو تا شیش!
۴- چک کنید چه زمان‌ها و روزهایی در طول هفته هست که می‌توانید همیشه در این اوقات مطالعه کنید. به‌عنوان مثال ممکن است شما بین ساعت ۳ تا ۴ بعد‌از‌ظهر، وقت‌تان آزاد باشد یا مثلا هر سه‌شنبه یا پنجشنبه وقت آزادتان بیشتر باشد. در صورت امکان سعی کنید برنامه‌ریزی درسی خود را پس از جمع‌آوری این اطلاعات انجام بدهید؛ چون معمولا چینش یک برنامه روتین و منظم به شما کمک می‌کند یک ذهن درسخوان داشته باشید و مطالب با سرعت بیشتری در ذهن‌تان جا بیفتد. این‌گونه می‌توانید در اوقات خالی به مادر عزیز خود در پهن کردن سفره نیز کمک کنید. (با تشکر، از طرف مادر)
سحر ۱۸ ساله از شهر همدان از طریق فضای مجازی از ما پرسیده است: «سلام. من از سوپ خوشم نمیاد اما مادرم هر هفته یه وعده سوپ می‌پزه. چطور میتونم اعتراض کنم به این روند و جلوی این کار رو بگیرم؟»
۴ پاسخ موجود است
۱- اولین توصیه من این است که به بهانه اعتراض، سطل‌آشغال‌های منزل خود را آتش نزنید و اعضای خانواده را به‌دلیل این اعتراضات اذیت نکنید. مثلا سر برادر خود را که به سوپ علاقه‌مند است در دیگ سوپ داغ فرو نکنید .
۲- بعضی از سوپ‌ها مانند سوپ‌های پر از خامه که سرشار از چربی و کالری‌اند، چندان برای سلامتی مفید نیست اما مصرف اغلب سوپ‌ها راه خوبی برای افزایش مصرف سبزیجات در رژیم غذایی است. افزایش مصرف سبزیجات به سلامت افراد کمک می‌کند. بهتر است به سوپ به چشم فرصتی برای دریافت انواع سبزیجات مفید نگاه کنید. (نامه از طرف مادر)
۳- آن وعده‌هایی که سوپ دارید سعی کنید روزه بگیرید!
۴- یک مقاله علمی به دروغ درآورید که سوپ باعث ضعف درسی می‌شود. مطمئن باشید مادرتان دیگر اجازه طبخ این غذا را در حاشیه پنج کیلومتری شما هم نمی‌دهد.
سیدسپهر جمعه‌زاده