با وجود آنها از زندگی خود راضی هستیم و احساس موفقیت می‌کنیم اما فردی که احساس بی‌ارزشی و بی‌کفایتی می‌کند حتی اگر از موقعیت اجتماعی خوبی هم برخوردار باشد، کمبودها و نقص‌هایش را بسیار بزرگ‌تر و غیرقابل تحمل‌تر از آنچه که هست، تصور می‌کند بنابراین تمایل به مخفی کردن آنها دارد. به‌واسطه وجود آنها خود را فردی حقیر و غیر قابل پذیرش و نمایان شدن آنها را به معنای نابودی کل ارزش‌هایش می‌داند. لذا نسبت به انتقادات حساسیت زیادی دارد و احساس ناامنی و اضطراب می‌کند. احساس بی‌ارزشی به دلایلی مثل عزت نفس پایین، تجارب منفی، خانواده سرزنش‌گر و طرد کننده یا خانواده به‌شدت حمایتگر، موقعیت‌های دشوار و استرس‌زا و محرومیت‌های شدید و... در او ایجاد می‌شود. 
شاید خود فرد در ایجاد احساس بی‌ارزشی نقش چندانی نداشته باشد اما در تداوم آن مسئول است. بنابراین به محض ایجاد چنین احساسی به‌دنبال یافتن نقاط قوتی باشید که خلاف احساس بی‌ارزشی را اثبات می‌کند یا روی نقاط قوت و توانمندی‌هایی تمرکز کنید که این احساس را از بین ببرد. مهارت‌های خود را افزایش دهید. قابلیت‌ها و توانمندی‌های‌تان را یادداشت کنید و همیشه به همراه داشته باشید تا به محض احساس بی‌کفایتی آنها را مطالعه کنید. با خودتان کمی مهربان‌تر باشید، افکارتان را تغییر دهید، محدودیت های‌تان را بپذیرید و برای برطرف کردن آنها دست به‌کار شوید. 
به نیازمندان کمک کنید، زیرا کمک به دیگران احساس ارزشمندی را در شما تقویت می‌کند.گرچه هرکس ممکن است هر چند وقت یک‌بار احساس بی‌ارزشی کند اما اگر چنین احساساتی مزمن و فراگیر باشد، نشان دهنده یک مشکل زمینه‌ای ‌است. اگر به شکل پایدار و ناراحت کننده‌ای درگیر چنین حسی هستید حتما به یک متخصص مراجعه کنید.

معصومه صبور روح وحید | کارشناس ارشد مشاوره