«جامجم» از چگونگی اصلاح ساختار درآمدهای دولت گزارش میدهد
مالیات به جای نفت
سهم مالیات از منابع بودجه 1402 حدود 48درصد افزایش یافته، در حالی که سهم نفت از منابع بودجه به کمتر از ۳۰ درصد کاهش داشته است. با سیاستهای دولت و حرکت به سمت مالیاتستانی عادلانه، درآمدهای مالیاتی نسبت به نفت پیشی میگیرد. افزایش سهم مالیات یکی از سالمترین و پایدارترین منبع درآمدی دولت است که در شرایط تحریمی میتوان به آن تکیه کرد، از این رو مجموع وصولی درآمدهای مالیاتی همزمان با استقرار دولت سیزدهم از سال 1400 تاکنون نشانگر روند صعودی به خود گرفتن آن است.
براین اساس درآمدهای مالیاتی در دو سال 1400 و 1401 به ترتیب 305 هزار و 911میلیارد و 470 هزار و 214 میلیارد تومان بوده است که این آمار نشانگر رشد 54 درصدی است. مجموع وصولی درآمدها از محل منابع مالیاتهای مستقیم، کالاها و خدمات در دو سال 1400 و 1401 نسبت به رقم مصوب قانون بودجه به ترتیب 113 و 103 درصد تحقق یافته است .دولت سیزدهم با رویکرد عدالت محوری در مالیاتستانی اقدام به هوشمندسازی نظام مالیاتی با تأمین زیرساختها کرده و بدون اینکه فشاری به بخش تولیدی و فعال کشور وارد کند به دنبال دریافت مالیات از میلیاردرهای فرار مالیاتی است.
سازمان امور مالیاتی کشور در دوره تحولآفرینی به دنبال تحقق کامل درآمدهای مالیاتی مصوب در راستای برنامههای وصول منصفانه و عادلانه است تا حامی دولت در تامین بخشی از منابع بودجه باشد بر همین اساس اقدام به شناسایی مودیان جدید، بستن گلوگاههای فساد، پیادهسازی نظام پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان و طرح مالیات بر عایدی سرمایه کرده است.
مبارزه هوشمند با فرار مالیاتی
مبارزه هوشمند با فرار مالیاتی ازطریق تدوین شاخصها و معیارهای کشف تقلب و فرار مالیاتی، توسعه و تکمیل سامانه ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی و پیادهسازی آن در سراسر کشور، شناسایی سیستماتیک مؤدیان جدید مالیاتی با استفاده از ظرفیت موضوع ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم و ماده ۱۱ قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان و اولویتدهی در رسیدگی و مطالبه مالیات این مؤدیان از دیگر اقداماتی است که در سازمان مالیاتی پیگیری میشود. بر این اساس شناسایی بیش از چهار میلیون مودی جدید در سال ۱۴۰۰ و شناسایی بیش از ۲ میلیون مودی در سال ۱۴۰۱ با کاهش فشار به بخش رسمی اقتصاد از مهمترین اقدامات بوده است.
شناسایی و نقرهداغ شدن فراریان مالیاتی
اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مودیان بعد از 2 سال معطلی در دولت سیزدهم با جدیت اجرایی شد. خریداران و فروشندگان در این سامانه صورتحسابهای الکترونیکی دریافت میکنند و هر معاملهای در فضای شفاف مورد رصد و راستیآزمایی قرار میگیرد. اما برخوردهای قاطع با فراریان مالیاتی دانهدرشت در این دولت با هدف استیفای حقوق مردم صورت گرفت. در همین راستا بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان فرار مالیاتی شناسایی شد. شکلگیری واحدهای بازرسی و مبارزه با فرار مالیاتی و پولشویی، تقویت تشکیلات بازرسی، بررسی تراکنشهای بانکی، رسیدگی به گزارشهای مردمی با راهاندازی سامانه دریافت گزارش فرارهای مالیاتی و نظارت در امر مبارزه با پولشویی در سازمان مالیاتی صورت گرفته است تا از این طریق فراریان مالیاتی نقرهداغ شوند. بر اساس آخرین گزارش سازمان امور مالیاتی کشور، سال گذشته از طریق رسیدگی به پرونده بازرسیهای مالیاتی ماده ۱۸۱ قانون مالیاتهای مستقیم حدود 7000 میلیارد تومان فرار مالیاتی شناسایی شد.
تکیه دولت بر درآمدهای مالیاتی
سخنگوی سازمان امور مالیاتی کشور در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه جامجم اظهار کرد: طبق آخرین آمار 48 درصد منابع عمومی دولت را با تکیه بر مالیات پوشش میدهیم که این رقم کم نیست.
مهدی موحدی بکنظر ادامه داد: در گذشته اتکا به درآمدهای نفتی موجب کمتوجهی به حوزه مالیات و ضعف ساختاری در نظام مالیاتی شده بود.
رئیس مرکز آموزش، پژوهش و برنامهریزی مالیاتی کشورادامه داد: مالیات بخش قابل توجهی از منابع دولت را تامین خواهد کرد این امر به یکسری ملزومات نیاز دارد که باید از ظرفیتهای موجود بهره برد. وی با بیان اینکه سازمان امور مالیاتی کشور یک سازمان مجری قانون است، گفت: این سازمان تا جایی که میتواند از فرار مالیات در داخل کشور جلوگیری و به وصول هر چه بیشتر مالیات از مودیان اقدام میکند اما رشد میزان سهم نظام مالیاتی از درآمدهای مالیاتی مستلزم تغییرات قانونی است و باید در قانون منابع جدید مالیاتی تعریف شود.
موحدی بکنظر ادامه داد: معافیتهای افسار گسیختهای که وجود دارد میزان رشد درآمدهای مالیاتی را کاهش میدهد. باید در شرایط موجود با ظرفیت قانونی، شکاف مالیاتی را کم و با ظرفیت قانونی موجود به مالیاتستانی عادلانه اقدام کنیم.
وی با اشاره به اقداماتی در خصوص مبارزه با فرار مالیاتی عنوان کرد: اقدامات کلی و جزیی در این زمینه صورت میگیرد که در دولت سیزدهم با تشکیل و تقویت ادارات مبارزه با فرار مالیاتی در ادارات کل مالیاتی سراسر کشور، در صدد شناسایی فرارهای مالیاتی هستیم.
سخنگوی سازمان مالیاتی اضافه کرد: عدم تمکین مالیاتی و تشخیص به حق در مالیات را پیگیری میکنیم و توانستهایم شرکتها و معاملههای صوری و مجازی را که محلی برای پولشویی بود شناسایی و ساماندهی کنیم.
وی تاکید کرد: اقدامات خوبی در حوزه افزایش وصول درآمدهای مالیاتی صورت گرفته ولی کافی نیست. ضمن اینکه مستلزم تلاش بیشتر هستیم.
فرزانه پیری - گروه اقتصاد