راه‌حل‌های آموزش و پرورش برای مقابله با ضعف تحصیلی
امسال برای آموزش معلمان در درس فارسی طرحی ملی داریم که ریل‌گذاری‌اش آغاز شده و بناست در یک بازه زمانی سه ساله همه معلمان را آموزش بدهیم به این ترتیب که در پایه دوم ابتدایی از متن‌های 70کلمه‌ای کار خواندن را شروع کنند و یک سؤال از متن بپرسند.
بعد از یک ماه حالا یک متن 100کلمه‌ای به دانش‌آموزان بدهند و تعداد سوالات را افزایش دهند و همین روند را ادامه بدهند تا در پایان پایه دوم، دانش‌آموز حداقل هشت دقیقه تمرکز خواندن پیدا کند. با این روش هم تکالیف منزل دانش‌آموز هدفمند می‌شود و هم در مسیری که ما را به موفقیت در آزمون پرلز هدایت می‌کند، حرکت می‌کنیم. هدفگذاری ما این است که با این روش در پایه سوم ابتدایی تمرکز بچه‌ها برای خواندن به 15دقیقه و در پایه چهارم بیشتر از این شود و درنهایت این موضوع توسط معلمان درک شود که درس فارسی فقط برای روخوانی و املا نیست بلکه منظور از آن دستیابی به شایستگی ارتباطی است. منظور از شایستگی ارتباطی، اوج درک است و وقتی اوج درک اتفاق بیفتد دیگر دانش‌آموز در آزمون پرلز دچار مشکل نخواهد شد. برای رسیدن به این هدف همان‌طور که گفتم امسال ریل‌گذاری کرده و سه کار را شروع کرده‌ایم.
کار اول همانی است که باید در پایه اول که متن خواندنی ندارد، انجام شود. براین اساس در 15هفته‌ای که معلم در حال آموزش الفباست ما 15 بسته را تولید کرده‌ایم که پر از متن خواندنی و بازی‌های آموزشی است. دانش‌آموز وقتی چهار ماه با این بسته‌ها آموزش ببیند و نشانه‌های الفبایی را یاد بگیرد اساس مهارت خواندنش خوب شکل می‌گیرد. من به صورت آزمایشی از بچه‌هایی که تحت تعلیم با این روش قرار گرفتند تست گرفتم نتایج واقعا فوق‌العاده بود. امسال 8200 کلاس روستایی را تحت پوشش این بسته‌های آموزشی قرار داده‌ایم. اگر بتوانیم این پوشش را برای سال آینده به 20تا25 هزار کلاس افزایش دهیم از پایه اول خیال‌مان راحت می‌شود.
دومین کار مهم که برای آمادگی آزمون پرلز لازم است مجهزبودن مدارس به کتابخانه‌های کلاسی است تا معلم سه بار در هفته کتابخوانی در کلاس را داشته باشد. ما این کار را شروع کرده‌ایم و در یکسری از کلاس‌های‌مان این اتفاق رخ داده اما آموزش و پرورش اگر قرار است به اهداف والایی دست پیدا کند به کمک همه دستگاه‌ها نیاز دارد. اگر الان بخواهیم یک مدرسه شش‌کلاسه را به کتابخانه کلاسی مجهز کنیم باید برای هر کلاس پنج میلیون تومان هزینه شود. اگر ما می‌خواهیم در آزمون 2026 که آزمون پرلز دوباره برگزار می‌شود، موفق باشیم حتما این کتابخانه‌های کلاسی باید وجود داشته باشد و مطالعه سه بار در هفته باید در برنامه آموزشی دانش‌آموز قرار بگیرد. وقتی این کارها عملی نمی‌شود چه انتظاری داریم که در سال2026 وضعیت‌مان با گذشته فرق کند؟
سومین کاری هم که آن را جزو اهداف‌مان قرار داده‌ایم آموزش معلمان پایه‌های اول، دوم و سوم ابتدایی برای درس فارسی است تا به آنها بگوییم فارسی آن چیزی نیست که شما کار می‌کنید بلکه رویکرد چیز دیگری است. اگر این اتفاقات محقق شود، تردید نکنید که سال 2026 عملکرد دانش‌آموزان ایرانی بهتر خواهد شد ولی تا وقتی که یک عزم جدی هم در آموزش و پرورش و هم در حوزه فرادستگاهی شکل نگیرد، چیزی عوض نمی‌شود.
نقش خانواده‌ها در بالا رفتن سواد خواندن
در آزمون پرلز 2021 وقتی از خانواده‌ها پرسیده شد آیا در خانه کتابخانه دارید و آنها جواب مثبت دادند، دیدیم که داشتن کتابخانه درخانه تاثیر مستقیمی بر نتیجه آزمون آن دانش‌آموز داشته است. پس خانواده‌ها هم باید پای کار بیایند، چون نقش بسیار مهمی در بالا رفتن سواد خواندن دانش‌آموزان دارند، همان‌طور که همه دستگاه‌های متولی در حوزه آموزش و فرهنگ و حتی جامعه خیرین می‌توانند ایفای نقش کنند.
کار اول همانی است که باید در پایه اول که متن خواندنی ندارد، انجام شود. براین اساس در 15هفته‌ای که معلم در حال آموزش الفباست ما 15 بسته را تولید کرده‌ایم که پر از متن خواندنی و بازی‌های آموزشی است. دانش‌آموز وقتی چهار ماه با این بسته‌ها آموزش ببیند و نشانه‌های الفبایی را یاد بگیرد اساس مهارت خواندنش خوب شکل می‌گیرد. من به صورت آزمایشی از بچه‌هایی که تحت تعلیم با این روش قرار گرفتند تست گرفتم نتایج واقعا فوق‌العاده بود. امسال 8200 کلاس روستایی را تحت پوشش این بسته‌های آموزشی قرار داده‌ایم. اگر بتوانیم این پوشش را برای سال آینده به 20تا25 هزار کلاس افزایش دهیم از پایه اول خیال‌مان راحت می‌شود.
دومین کار مهم که برای آمادگی آزمون پرلز لازم است مجهزبودن مدارس به کتابخانه‌های کلاسی است تا معلم سه بار در هفته کتابخوانی در کلاس را داشته باشد. ما این کار را شروع کرده‌ایم و در یکسری از کلاس‌های‌مان این اتفاق رخ داده اما آموزش و پرورش اگر قرار است به اهداف والایی دست پیدا کند به کمک همه دستگاه‌ها نیاز دارد. اگر الان بخواهیم یک مدرسه شش‌کلاسه را به کتابخانه کلاسی مجهز کنیم باید برای هر کلاس پنج میلیون تومان هزینه شود. اگر ما می‌خواهیم در آزمون 2026 که آزمون پرلز دوباره برگزار می‌شود، موفق باشیم حتما این کتابخانه‌های کلاسی باید وجود داشته باشد و مطالعه سه بار در هفته باید در برنامه آموزشی دانش‌آموز قرار بگیرد. وقتی این کارها عملی نمی‌شود چه انتظاری داریم که در سال2026 وضعیت‌مان با گذشته فرق کند؟
سومین کاری هم که آن را جزو اهداف‌مان قرار داده‌ایم آموزش معلمان پایه‌های اول، دوم و سوم ابتدایی برای درس فارسی است تا به آنها بگوییم فارسی آن چیزی نیست که شما کار می‌کنید بلکه رویکرد چیز دیگری است. اگر این اتفاقات محقق شود، تردید نکنید که سال 2026 عملکرد دانش‌آموزان ایرانی بهتر خواهد شد ولی تا وقتی که یک عزم جدی هم در آموزش و پرورش و هم در حوزه فرادستگاهی شکل نگیرد، چیزی عوض نمی‌شود.
نقش خانواده‌ها در بالا رفتن سواد خواندن
در آزمون پرلز 2021 وقتی از خانواده‌ها پرسیده شد آیا در خانه کتابخانه دارید و آنها جواب مثبت دادند، دیدیم که داشتن کتابخانه درخانه تاثیر مستقیمی بر نتیجه آزمون آن دانش‌آموز داشته است. پس خانواده‌ها هم باید پای کار بیایند، چون نقش بسیار مهمی در بالا رفتن سواد خواندن دانش‌آموزان دارند، همان‌طور که همه دستگاه‌های متولی در حوزه آموزش و فرهنگ و حتی جامعه خیرین می‌توانند ایفای نقش کنند.