مرگ، دیرتر میرسد!
یکی از شاخصهای مهم در اندازهگیری امید به زندگی بالا رفتن سن فوتشدگان در یک جامعه است. اگر به واسطه نظام مراقبت و بهداشت و درمان در نیم قرن گذشته امید به زندگی به سختی به 50 سال میرسید، حالا این شاخص در وضعیتی است که میانگین عمر در ایران به 78 سال رسیده است.
این نکته را میتوان در آمارهای تازه منتشر شده از سوی سازمان ثبت احوال هم متوجه شد. این سازمان با انتشار جدول سن فوتشدگان ایرانی طی 12 سال گذشته نشان داده است که سن فوتشدگان در ایران نسبت به 10سال گذشته افزایش معنادار و آشکاری داشته است. به گواه این آمارها در حالی در سال 1402 میانگین سن فوتشدگان در ایران 62 سال بوده که این عدد در سال 1402 به 66 سال رسیده است. جدول منتشر شده از سوی سازمان ثبت احوال به تفکیک استانی است و همین موضوع میتواند آوردههای جالب توجهی را پیش روی ما بگذارد. به عنوان مثال حالا میدانیم سیستان و بلوچستان با فاصله معناداری در قعر جدول سنی فوتشدگان قرار گرفته است و از سوی دیگر استان گیلان با میانگین سنی 71سال دیرزیترین افراد را در خود جای داده است. البته که به پیوست این دادهها تحلیلی ارائه نشده است اما شاید بتوان همان وضعیت نظام سلامت و بهداشت را در سیستان و بلوچستان یکی از دلایل کم بودن میانگین سنی فوتشدگان دانست و شاید هم بشود وضعیت آبوهوایی گیلان و هوای سالم را یکی از دلایل افزایش عمر افراد در گیلان دانست. در سوی دیگر در دادهنمایی که در مجله معتبر «لنست» منتشر شده همچنان بیشترین دلیل مرگ ایرانیها، نارساییهای قلبی عنوان شده است. این موضوع از جایی قابل توجهتر است که بدانیم این دلایل در یک بازه طولانی 10ساله مورد بررسی قرار گرفته و در همه این 10سال دلیل اول مرگ ایرانیها نارساییهای قلبی عنوان شده است. رتبه دوم و سوم هم در این بازه زمانی ثابت است و به ترتیب مربوط به سکته مغزی و تصادفات جادهای است اما رتبه دلایل دیگر مرگ و میرها ازجمله فشار خون در این10سال تغییر کرده و به عنوان مثال در 10سال گذشته، از رتبه پنجم به رتبه چهارم صعود کرده است.