رئیس پلیس‌راه اسبق کشور در گفت‌وگو با «جام‌جم»:
به‌جای افزایش جریمه، راه‌ها را ایمن و هوشمند کنید
حوادث ترافیکی در ایران به طرز نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است، به‌طوری‌که سرهنگ سیدهادی هاشمی، رئیس پلیس اسبق راهور تهران بزرگ و پلیس‌راه و کارشناس عالی ترافیک در گفت‌وگو با جام‌جم با صراحت بیان‌کرد با شرایط فعلی هیچ چشم‌انداز روشنی برای کاهش تصادفات و مرگ‌ومیرها قائل نیست و اوضاع روزبه‌روز بدتر خواهد شد. در ادامه گفت‌وگوی با این کارشناس ترافیک را می‌خوانید.
پلیس راهور اعلام کرده بودبا افزایش جریمه‌های رانندگی شاهدکاهش حوادث ترافیکی ومرگ‌ومیرهاخواهیم بود.جریمه‌ها چندبرابر شد، اما هیچ اتفاق مثبتی در کاهش تصادفات و کشته‌ها رخ نداد.
شاید جریمه، یکی از مؤلفه‌های ده‌گانه ایمنی ترافیک باشد. ایمنی نیازمند وجود مؤلفه‌های بهتر و قوی‌تری است که در راس آن بستر عبور قرار دارد. این راه به‌صورت اعم باید ایمن، هوشمند و دارای تمام ملزومات باشد. بخش دوم وسیله نقلیه است که باید به اندازه کامل ایمن باشد. موضوع بسیار مهم دیگر، احساس مسئولیت در بخش حمل‌ونقل است. شرایط و قوانین حاکم بر شرکت‌های مسافربری نشان می‌دهد احساس مسئولیت نسبت به ایمنی در این نقطه بسیار ضعیف است. مساله بعد نظارت و کنترل است. جاده‌های ما رهاست و پلیس نمی‌تواند تک‌تک آنها ووسایط نقلیه راکنترل کند.این امرمستلزم داشتن راه‌های هوشمند است تا به‌صورت آنلاین بررسی شوند. با این روند راننده احساس می‌کند که روی عملکرد او نظارت و کنترل وجود دارد. اما مسئولان به‌جای حل ریشه‌ای مسائل، به ساده‌ترین راه یعنی افزایش جریمه‌ها روی آوردند. این عمل بیشتر نوعی درآمدزایی است. اگر نیت غیر این بود که شاهد این خروجی نبودیم. جریمه را بالا بردند، اما در حقیقت درآمدزایی‌کردند که بی‌انصافی، خلاف دانش و ضوابط و مقررات، اصول ایمنی و عبورومرور سلامت است. بله، جرایم باید افزایش پیدا کند، اما به شرط این‌که به سایر مؤلفه‌ها نیز بپردازند. نه این‌که آن بخش که برای دولت و مسئولان، به صورت اعم می‌گویم، هزینه دارد را رها کنند و بعد بچسبند به راننده و جریمه‌ها را بالا ببرند. این رفتار نشان می‌دهد هیچ اراده‌ای برای بهبود و ایمنی وجود ندارد.
کشورهای توسعه‌یافته و حاشیه ایران با چه سازوکاری آمار تصادفات و کشته‌ها را کاهش داده‌اند؟
بر اساس تاریخ و تجربه می‌گویم. از بالاترین تا پایین‌ترین مقام هر که به موضوع خودروسازان ورود کرد، بایکوت شد. یک نفر از مراکز مختلف نظارت، قانون‌گذاری و حاکمیتی پیدا نمی‌شود که مقابل‌شان بایستد یا جلوی کار غلط‌شان را بگیرد. در بحث دیگر، اصلی به نام «نرخ تراکم راه» وجود دارد که بر اساس آن مشخص می‌شود یک کشور به‌ازای صد کیلومتر مربع مساحت، چند کیلومتر راه دارد.درسال2014، آلمان به‌ازای صدکیلومترمساحت،185کیلومترراه داشت. درفرانسه این عدد165، در آفریقای‌جنوبی 78، در پاکستان 32 و در سوریه و درسال2012، این عدد 38 بود.سال 2014 در ایران، این عدد 5.2بود و الان، نرخ تراکم راه ما 5.3درصد است. ما اصلا راه نمی‌سازیم. سال 2014 نرخ تراکم راه در آلمان 60 برابر ما بود و بعد ما ظرف 10سال یک‌دهم این عدد را ساختیم.5.2درصد شد 5.3درصد. این یک کم‌توجهی به ایمنی است. کشورهای پیشرفته سالانه 6 درصد ارزش راه را برای نگهداری از آن هزینه می‌کنند که این عدد در کشورهای در حال توسعه 4درصد و در کشورهای فقیر 2درصد است. این عدد در ایران سالی یک درصد پیش‌بینی می‌شود اما شاهد تحقق 0.5درصد آن هستیم. چه اقدامی انجام داده‌ایم‌که انتظار ایمنی داریم.
سلامت مردم مهم نیست؟
مسئولان به‌خوبی از این موضوع آگاه هستند، اما در بخش راه، سلامت مردم هیچ اهمیتی ندارد که اگر داشت حرکت مفیدی انجام می‌شد. نرخ تراکم کشور ما الان باید بالای عدد150باشد. محور تهران ــ چالوس، 90سال پیش ساخته شد و آن زمان 5000 دستگاه خودرو در کشور بود. الان این مسیر دوساعته را باید در 13 ــ 12ساعت طی‌کرد. چرا؟ چون راه نداریم.
پس جایگاه قانون کجاست؟
مردم از این موضوعات اطلاع ندارند تا آن را مطالبه کنند. برخی مدیران ما از رده‌های پایین به فکر میز خودشان هستند.
چه کنیم تا آمار تصادفات و کشته‌ها کاهش یابد؟
آدم این‌کار باید درراس امور مربوط باشد.به معرکه‌هایشان توجه نکنید. کسانی که به راه اعتقاد دارند، خروجی عملکردشان را ببینید. سیاست دولت روی ایمنی و سلامت راه ووسیله‌نقلیه نیست. آمار5.2درصدی سال2014 رارسما اعلام می‌کنم و بروند و در وزارت راه ببینند. دنیا در این مقوله به عرش رسیده است، ما کجاییم؟! آنها انتخاب می‌کنند از کدام بزرگراه بروند. ما راه دوساعته 90 سال پیش را با بیش از پنج‌برابر زمان طی می‌کنیم. بعد می‌آییم محدودیت حرکتی قرار می‌دهیم و به یک بخش اجازه حرکت نمی‌دهیم تا بخش دیگر یک حرکت کوچک انجام دهد. اگر منتظر بهبود اوضاع ترافیکی هستید، انتظارتان باطل است. چون ابزار و شرایط این را نمی‌گوید. وضعیت ما روز به روز بدتر می‌شود.
برای مسئولان اهمیتی ندارد که ادعا و عملکردشان در دنیا رصد می‌شود؟
اگر مهم بود که باید تغییر می‌کردند. من متخصص این بخش هستم. ما اصلا نمی‌سازیم چون بنا به ساختن نداریم. برنامه‌های دولت را ببینید، اصلا بنا به ساختن نیست.آقای ژاک شیراک وقتی رئیس‌جمهور فرانسه شد،گفت اولویت من حمل‌ونقل، عبور و ایمنی است. آمد و راه ساخت و 50 درصد تصادفات را کاهش داد.من اراده‌ای ندیدم.30سال در این مسیر کار کرده و تمام سلامت و جوانی‌ام را گذاشته‌ام. شرایط راه و جاده‌ها با من حرف می‌زنند. زمانی و در هر دوره میانگین رشد تصادفات در کشور نسبت به سال قبل، 11.3درصد بود، زمانی که وقتی پلیس راه شدم در بازه زمانی سال‌های 1383 تا 1386، تمام تلاش‌مان را به‌کارگرفتیم. هفته هفت روز بود، پنج روز در پلیس راه می‌ماندم برای تحلیل وضعیت استان‌ها. ما با اقدامات خود، 11.3درصد رشد کشته را متوقف کرده و با کاهش 25درصدی کشته‌ها مواجه شدیم. سال 1383، 28هزار و 864 نفر کشته داشتیم که 10هزار نفر را با اقدامات لازم کاهش دادیم. موضوع به این مهمی که در دنیا سابقه نداشت، در کجا ثبت شد؟ این نشان می‌دهد که اصلا در تفکر سیستم این نیست که ایمنی برقرار کند.
شاید جریمه، یکی از مؤلفه‌های ده‌گانه ایمنی ترافیک باشد. ایمنی نیازمند وجود مؤلفه‌های بهتر و قوی‌تری است که در راس آن بستر عبور قرار دارد. این راه به‌صورت اعم باید ایمن، هوشمند و دارای تمام ملزومات باشد. بخش دوم وسیله نقلیه است که باید به اندازه کامل ایمن باشد. موضوع بسیار مهم دیگر، احساس مسئولیت در بخش حمل‌ونقل است. شرایط و قوانین حاکم بر شرکت‌های مسافربری نشان می‌دهد احساس مسئولیت نسبت به ایمنی در این نقطه بسیار ضعیف است. مساله بعد نظارت و کنترل است. جاده‌های ما رهاست و پلیس نمی‌تواند تک‌تک آنها ووسایط نقلیه راکنترل کند.این امرمستلزم داشتن راه‌های هوشمند است تا به‌صورت آنلاین بررسی شوند. با این روند راننده احساس می‌کند که روی عملکرد او نظارت و کنترل وجود دارد. اما مسئولان به‌جای حل ریشه‌ای مسائل، به ساده‌ترین راه یعنی افزایش جریمه‌ها روی آوردند. این عمل بیشتر نوعی درآمدزایی است. اگر نیت غیر این بود که شاهد این خروجی نبودیم. جریمه را بالا بردند، اما در حقیقت درآمدزایی‌کردند که بی‌انصافی، خلاف دانش و ضوابط و مقررات، اصول ایمنی و عبورومرور سلامت است. بله، جرایم باید افزایش پیدا کند، اما به شرط این‌که به سایر مؤلفه‌ها نیز بپردازند. نه این‌که آن بخش که برای دولت و مسئولان، به صورت اعم می‌گویم، هزینه دارد را رها کنند و بعد بچسبند به راننده و جریمه‌ها را بالا ببرند. این رفتار نشان می‌دهد هیچ اراده‌ای برای بهبود و ایمنی وجود ندارد.
کشورهای توسعه‌یافته و حاشیه ایران با چه سازوکاری آمار تصادفات و کشته‌ها را کاهش داده‌اند؟
بر اساس تاریخ و تجربه می‌گویم. از بالاترین تا پایین‌ترین مقام هر که به موضوع خودروسازان ورود کرد، بایکوت شد. یک نفر از مراکز مختلف نظارت، قانون‌گذاری و حاکمیتی پیدا نمی‌شود که مقابل‌شان بایستد یا جلوی کار غلط‌شان را بگیرد. در بحث دیگر، اصلی به نام «نرخ تراکم راه» وجود دارد که بر اساس آن مشخص می‌شود یک کشور به‌ازای صد کیلومتر مربع مساحت، چند کیلومتر راه دارد.درسال2014، آلمان به‌ازای صدکیلومترمساحت،185کیلومترراه داشت. درفرانسه این عدد165، در آفریقای‌جنوبی 78، در پاکستان 32 و در سوریه و درسال2012، این عدد 38 بود.سال 2014 در ایران، این عدد 5.2بود و الان، نرخ تراکم راه ما 5.3درصد است. ما اصلا راه نمی‌سازیم. سال 2014 نرخ تراکم راه در آلمان 60 برابر ما بود و بعد ما ظرف 10سال یک‌دهم این عدد را ساختیم.5.2درصد شد 5.3درصد. این یک کم‌توجهی به ایمنی است. کشورهای پیشرفته سالانه 6 درصد ارزش راه را برای نگهداری از آن هزینه می‌کنند که این عدد در کشورهای در حال توسعه 4درصد و در کشورهای فقیر 2درصد است. این عدد در ایران سالی یک درصد پیش‌بینی می‌شود اما شاهد تحقق 0.5درصد آن هستیم. چه اقدامی انجام داده‌ایم‌که انتظار ایمنی داریم.
سلامت مردم مهم نیست؟
مسئولان به‌خوبی از این موضوع آگاه هستند، اما در بخش راه، سلامت مردم هیچ اهمیتی ندارد که اگر داشت حرکت مفیدی انجام می‌شد. نرخ تراکم کشور ما الان باید بالای عدد150باشد. محور تهران ــ چالوس، 90سال پیش ساخته شد و آن زمان 5000 دستگاه خودرو در کشور بود. الان این مسیر دوساعته را باید در 13 ــ 12ساعت طی‌کرد. چرا؟ چون راه نداریم.
پس جایگاه قانون کجاست؟
مردم از این موضوعات اطلاع ندارند تا آن را مطالبه کنند. برخی مدیران ما از رده‌های پایین به فکر میز خودشان هستند.
چه کنیم تا آمار تصادفات و کشته‌ها کاهش یابد؟
آدم این‌کار باید درراس امور مربوط باشد.به معرکه‌هایشان توجه نکنید. کسانی که به راه اعتقاد دارند، خروجی عملکردشان را ببینید. سیاست دولت روی ایمنی و سلامت راه ووسیله‌نقلیه نیست. آمار5.2درصدی سال2014 رارسما اعلام می‌کنم و بروند و در وزارت راه ببینند. دنیا در این مقوله به عرش رسیده است، ما کجاییم؟! آنها انتخاب می‌کنند از کدام بزرگراه بروند. ما راه دوساعته 90 سال پیش را با بیش از پنج‌برابر زمان طی می‌کنیم. بعد می‌آییم محدودیت حرکتی قرار می‌دهیم و به یک بخش اجازه حرکت نمی‌دهیم تا بخش دیگر یک حرکت کوچک انجام دهد. اگر منتظر بهبود اوضاع ترافیکی هستید، انتظارتان باطل است. چون ابزار و شرایط این را نمی‌گوید. وضعیت ما روز به روز بدتر می‌شود.
برای مسئولان اهمیتی ندارد که ادعا و عملکردشان در دنیا رصد می‌شود؟
اگر مهم بود که باید تغییر می‌کردند. من متخصص این بخش هستم. ما اصلا نمی‌سازیم چون بنا به ساختن نداریم. برنامه‌های دولت را ببینید، اصلا بنا به ساختن نیست.آقای ژاک شیراک وقتی رئیس‌جمهور فرانسه شد،گفت اولویت من حمل‌ونقل، عبور و ایمنی است. آمد و راه ساخت و 50 درصد تصادفات را کاهش داد.من اراده‌ای ندیدم.30سال در این مسیر کار کرده و تمام سلامت و جوانی‌ام را گذاشته‌ام. شرایط راه و جاده‌ها با من حرف می‌زنند. زمانی و در هر دوره میانگین رشد تصادفات در کشور نسبت به سال قبل، 11.3درصد بود، زمانی که وقتی پلیس راه شدم در بازه زمانی سال‌های 1383 تا 1386، تمام تلاش‌مان را به‌کارگرفتیم. هفته هفت روز بود، پنج روز در پلیس راه می‌ماندم برای تحلیل وضعیت استان‌ها. ما با اقدامات خود، 11.3درصد رشد کشته را متوقف کرده و با کاهش 25درصدی کشته‌ها مواجه شدیم. سال 1383، 28هزار و 864 نفر کشته داشتیم که 10هزار نفر را با اقدامات لازم کاهش دادیم. موضوع به این مهمی که در دنیا سابقه نداشت، در کجا ثبت شد؟ این نشان می‌دهد که اصلا در تفکر سیستم این نیست که ایمنی برقرار کند.